Πρόσωπο με πρόσωπο Κερδίζω την ψυχή του αθλητή

Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΩΝ ΞΑΝΑΡΙΧΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΑΧΗ

«ΚΡΑΤΑΑΑΑ…». Η κραυγή του Χρήστου Ιακώβου από την Ατλάντα έφθασε έως το πιο
μικρό χωριό της Ελλάδας. Και οι αθλητές του κράτησαν. Κέρδισαν μετάλλια, δόξα,
χρήμα. Κέρδισαν μια θέση στην «καρδιά του απλού Έλληνα». Σιγά-σιγά, όπως ο
ίδιος, όταν άρχισε να σηκώνει βάρη στον κήπο του σπιτιού του στην Αντιγόνη. Το
νησί στη Μαρμαρίδα όπου γεννήθηκε. Και μετά στην Κωνσταντινούπολη, στο
Κουκάκι, στην Αμερική, στη Νέα Σμύρνη. Στην άρση βαρών. Στα γήπεδα του κόσμου
απ’ όπου γύριζε νικητής και τροπαιούχος. Και κάπου στα ενδιάμεσα, στο μεγάλο
γήπεδο της ζωής με ξεριζωμούς, φτώχειες, σκληρό μεροκάματο και τον καημό του μετανάστη.

Σήμερα, ρίχνεται και πάλι στη μάχη για νέες διακρίσεις. Στους επόμενους
Ολυμπιακούς θέλει να «φέρει επτά μετάλλια». Από ‘δώ και πέρα μόνο αυτό τον
ενδιαφέρει. Θέλει, βεβαίως, να έχει και ελεύθερο χρόνο να ασχολείται με τα ζώα
του, τη φύση, το ψάρεμα, να κάνει πού και πού και κανένα γλυκό να θυμάται και
την άλλη τέχνη του… τη ζαχαροπλαστική.

«ΘΕΟΣ ήσουνα. Τι άλλο να έκανες…». Έκλαιγε ο Λεωνίδης, έκλαιγε και ο Ιακώβου
λίγο μετά το τέλος του αγώνα στην Ατλάντα. Ο Έλληνας αθλητής δεν κατάφερε να
κερδίσει τον Σουλεϊμάνογλου. Σε κάποια άλλη στιγμή και αφού ο Μήτρου τα
κατάφερε με την τρίτη προσπάθεια, ο προπονητής της «χρυσής ομάδας» δεν άντεξε.
Βγήκε από την αίθουσα. Κάθισε μόνος του και άναψε τσιγάρο. «Το άγχος, που
είχα, έβγαινε. Φαινόταν και στο πρόσωπό μου. Εκείνη τη στιγμή δεν καταλάβαινα
τίποτε. Το μόνο που ήξερα, ένα μήνα στην Αμερική ήμουν συνεχώς άρρωστος».
Σχεδόν έναν χρόνο μετά, ο Χρήστος Ιακώβου ήρεμος, μονίμως χαμογελαστός και
κατά πολύ πιο αδύνατος χτίζει την ομάδα, η οποία στους επόμενους αγώνες «θα
σαρώσει μετάλλια και εντυπώσεις».

Το μέλλον θα δείξει, αλλά «ο Χρήστος Ιακώβου κοιτάζει, είναι υποχρεωμένος να
κοιτάζει μπροστά. Έτσι έκανε πάντα. Και γι’ αυτό τα πήγε καλά. Αυτή την
περίοδο βέβαια ζει ακόμη με τη γεύση της επιτυχίας της Ατλάντας. Και δεν είναι
μόνο οι τιμές που απολαμβάνει σε όλη την Ελλάδα. Είναι που κάθε ημέρα στον
δρόμο, την ταβέρνα, την καφετέρια, στα μαγαζιά απ’ όπου περνάει, μικροί και
μεγάλοι πέφτουν πάνω του, είτε για αυτόγραφα είτε για να μιλήσουν με τον
άνθρωπο θρύλο. «Έχω φθάσει σε σημείο να αποφεύγω να πηγαίνω όπου έχει πολύ
κόσμο. Οι επιτυχίες της ομάδας μού άλλαξαν τη ζωή. Να φανταστείς ότι επειδή
δεν μου παίρνουν χρήματα, ακόμη και για προσωπικά πράγματα, πηγαίνει η γυναίκα
μου και ψωνίζει. Όλα τώρα είναι διαφορετικά, όμως, δεν γίνεται αλλιώς. Πώς να
αρνηθείς την αγάπη του κόσμου;».

Και δεν την αρνείται. Ό, τι έχει σχέση με την άρση βαρών («οι επιτυχίες απ’
αυτό το άθλημα ήλθαν») δεν μπορεί να το αρνηθεί. Όπως έγινε το 1989, όταν του
προτάθηκε να αναλάβει την ομάδα. Ως άνθρωπος μεθοδικός δεν περίμενε δάφνες από
την πρώτη στιγμή. «Ζήτησα να συγκεντρωθούν από όλη την Ελλάδα 60-70 παιδιά.
Από αυτά θα έμεναν 10-12 για τη συνέχεια. Ευτυχώς, τότε άνοιξαν τα σύνορα και
μεταξύ των υποψήφιων αθλητών που συγκεντρώθηκαν στο Ολυμπιακό Στάδιο ήταν ο
Δήμας, ο Λεωνίδης, ο Μήτρου, ο Τζελίλης και άλλα παιδιά με ελληνικές ρίζες. Μ’
αυτούς ξεκίνησα μια σκληρή δουλειά βήμα – βήμα. Έτσι χτίστηκε αυτή η ομάδα.
Σιγά – σιγά και με στόχους».

Οι νέοι μάθανε πολλά από τον Ιακώβου, αλλά κι αυτός πάντα προσπαθούσε να γίνει
καλύτερος. Το μυστικό του στη… Βουλγαρία: «Δεν πρέπει να μένεις στα παλιά.
Και ‘γώ δεν έμεινα. Έψαχνα να κάνω κάτι πιο καινούργιο, πιο καλό. Είχα πολλές
σχέσεις με τον Ιβάν Μπατζίεφ, τον προπονητή της Βουλγαρίας που είναι κορυφή.
Αυτός ο άνθρωπος με βοήθησε ως αθλητή, γιατί μετά το 1971 γυμνάστηκα με το
βουλγαρικό σύστημα. Σταμάτησα το ρωσικό που έκανα παλιά. Μπήκα σε ένα νέο
σύστημα, που για κείνη την εποχή ήταν επανάσταση. Οι αρχές του προγράμματος
ήταν του Μπατζίεφ με κάποιες αλλαγές που έκανα εγώ πάνω στη δική μου ομάδα».

Πέραν όμως των τεχνικών, ο Ιακώβου, ειδικά γι’ αυτά τα παιδιά, έπρεπε να
παίξει και έναν άλλο ρόλο: «Όταν ήρθαν από τους τόπους όπου γεννήθηκαν, ήταν
μόνοι. Χωρίς χρήματα, χωρίς κανέναν να τους στηρίζει». Ο ίδιος τούς
συμπαραστάθηκε όσο μπορούσε, σε συνεργασία με τον Γιάννη Σγουρό, τον Γιώργο
Ηλιού και πολλούς ανθρώπους του αθλήματος. Φρόντισε να τον αισθάνονται δίπλα
τους. «Έτσι κερδίζεις την ψυχή του αθλητή. Καλή η δύναμη, αλλά οι νέοι πρέπει
να σε νιώθουν σαν δικό τους άνθρωπο. Πρέπει να είσαι το παράδειγμα».

Μόνο που το παράκανε λίγο: «Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας μού
παρουσιάστηκαν προβλήματα υγείας, που ποτέ δεν θα είχα. Πόνοι στο στομάχι.
Πήγα στο νοσοκομείο, έκανα εξετάσεις. Από το άγχος μου είπαν. Μετά υπέφερα από
το συκώτι μου. Πάλι εξετάσεις, που δεν έδειξαν τίποτε. Μετά άρχισαν τα νεύρα
μου. Και στο τέλος έπαθα υποπίεση. Ήταν από το στρες όλα αυτά. Ε, η κραυγή
ήταν για όλους κάτι το συνηθισμένο. Όλη η δουλειά χρόνων κρεμόταν στα χέρια
του αθλητή. Το “κράτα”, το “κάτσε κάτω από την μπάρα”, είναι φράσεις που τις
λέμε συχνά στην προπόνηση, μόνο που στους αγώνες σού βγαίνει διαφορετικά».

Αυτό γίνεται και τώρα, λίγο καιρό πριν αρχίσουν τα επίσημα πρωταθλήματα ύστερα
από οκτώ μήνες ανάπαυλας. Όλα του βγαίνουν διαφορετικά και ειδικά στην
προπόνηση. Όλοι ακολουθούν κατά γράμμα τις εντολές του. Μόνο που το βράδυ τούς
αφήνει να χαλαρώσουν, χωρίς «υπερβολές όμως». Άλλωστε οι Ολυμπιακοί Αγώνες του
2000 αργούν ακόμη. Εκεί… αρχίζουν τα σκληρά προγράμματα. Και αυτή τη φορά «η
προσπάθεια θα είναι να φέρουμε στην Ελλάδα επτά μ’ οκτώ μετάλλια. Θα δούμε.
Υγεία να έχουν τα παιδιά και όλοι μαζί θα δουλέψουμε γι’ αυτό τον σκοπό και θα
πετύχουμε πολλά».

ΑΘΛΗΤΗΣ, ζαχαροπλάστης (μπορεί να κάνει τα πιο απίθανα γλυκά κουταλιού), πρώην
κυνηγός και νυν φιλόζωος ο Χρήστος Ιακώβου. Στο σπίτι του, στην Άνω Νέα
Σμύρνη, σκυλιά και γάτες μπλέκονται στα πόδια σου. «Αναπόσπαστο κομμάτι της
οικογένειας», που στα μέτρα του δυνατού έχει αναλάβει την προστασία των
αδέσποτων της περιοχής, αλλά και του Ολυμπιακού Σταδίου…

«Είμαι μέλος στον Σύλλογο Προστασίας της Άγριας Φύσης στην Αμερική, ό,τι
μπορούμε κάνουμε. Στέλνουμε κάποια χρήματα (λίγα, αλλά δεν έχει σημασία), για
τις πάπιες και την άσπρη φώκια. Έχω την τρέλα αυτή». Και στην Ελλάδα ο Χρήστος
Ιακώβου έχει κάνει τις δικές του κινήσεις. Για τους εδώ συλλόγους; «Ό, τι
μπορώ κάνω. Αλλά πολλοί σύλλογοι, πολλοί πρόεδροι…». Ο ίδιος, όπου βρει
αδέσποτο και έπειτα από συνεννόηση με γιατρούς, το στειρώνει. «Αν δεν έχει
πιθανότητα να ζήσει, τι να κάνεις. Να το αφήσεις να γεννήσει και μετά να
πεθαίνουν στους δρόμους;». Πάντως στη Γλυφάδα έχει βρει άξιο συμπαραστάτη. Μια
Αγγλίδα, που έχει κάνει το σωματείο της, έχει φέρει ένα αυτοκίνητο με δικά της
έξοδα και η οποία σπεύδει όπου της ζητηθεί…

Και όμως, ο Χρήστος Ιακώβου ήταν παλιά ένας καλός κυνηγός. Κάποια στιγμή
κατάλαβε ότι η φύση είναι για να την ευχαριστιέσαι. «Να βλέπεις τα πουλιά να
πετούν και όχι να τα σκοτώνεις».

Μπορεί να απαρνήθηκε το κυνήγι, το ψάρεμα όμως είναι η μεγάλη του αγάπη. Όπου
βρεθεί, πετάγεται με φίλους ως τη θάλασσα και ‘κεί κάθεται με τις ώρες. Καλά
αν δεν πιάσω δεν σκάω κιόλας. Το ψάρεμα είναι ολόκληρη ιεροτελεστία. Σύνεργα,
βάρκες, φίλοι, πειράγματα, αλλά πάνω απ’ όλα ξεκούραση αγναντεύοντας το
γαλάζιο…». Και βέβαια θυμάται το ψάρεμα καρχαρία και άλλων μεγάλων ψαριών
του ωκεανού, όσο καιρό ζούσε στην Αμερική. (Με χαρά δείχνει τη σχετική φωτογραφία).

Αυτό δεν συμβαίνει συχνά. Τις περισσότερες ώρες, κυρίως μετά την προπόνηση,
τις περνάει με διάβασμα και ακούγοντας τη Μαρία Κάλλας. Πιο μικρός άκουγε
Καζαντζίδη. Του άρεσαν τα λαϊκά. Τώρα, θέλει κάτι διαφορετικό. Παράλληλα
διαβάζει. Αγαπημένος του συγγραφέας ο Νίκος Καζαντζάκης. «Έχω διαβάσει τα
βιβλία του δυο και τρεις φορές. Όπως έχω διαβάσει Ντοστογιέφσκι, Γκόργκι…».
Και φυσικά του αρέσουν τα ταξίδια, αν και τώρα τα κάνει αναγκαστικά με την
ομάδα και χωρίς τη γυναίκα του. Στην Τουρκία και στο μέρος που γεννήθηκε, στο
«νησάκι του», δεν είχε πάει, μέχρι το 1995, όταν έγιναν οι πανευρωπαϊκοί. «Το
σοκ ήταν μεγάλο. Εκεί κάθε καλοκαίρι ζούσαν 4.000 Έλληνες. Έμεναν μόνιμα 80
οικογένειας και βρήκα μόνο έναν Έλληνα. Το σχολείο κλειστό. Η εκκλησία
κλειστή. Οι ελληνικές γειτονιές, όπου παίζαμε παιδιά, άδειες»…

ΑΝΤΙΓΟΝΗ, Κωνσταντινούπολη, Κουκάκι, Νεα Σμύρνη, Αμερική. Μια διαδρομή πενήντα
χρόνων, ένας διαρκής αγώνας για τον Χρήστο Ιακώβου. Γεννήθηκε στην Αντιγόνη,
το νησί στη Μαρμαρίδα και τίποτε δεν έδειχνε ότι θα ακολουθούσε μια πορεία με
ξεριζωμούς, μεταναστεύσεις και συνεχείς επαγγελματικές αλλαγές.

Σχεδόν πενήντα χρόνια από τότε νοσταλγεί και βουρκώνει, όταν σκέπτεται το
«σπίτι στο νησί». Τα πρώτα του βάρη, που του έκανε ο οικογενειακός φίλος
Στράτος Σέλβης. Με τενεκεδάκια και τσιμέντο τα έκανε και μάλιστα σε μια
περίοδο που ο πατέρας του τον προόριζε για κολύμπι και πόλο ή στην καλύτερη
περίπτωση για ακοντιστή. Εκείνα όμως τα αυτοσχέδια βάρη τού άλλαξαν τη ζωή.
«Το 1962 πήγαμε αναγκαστικά στην Κωνσταντινούπολη. Δεν υπήρχε κλειστό
κολυμβητήριο, έτσι βρέθηκα στο Πέρα, σ’ έναν ελληνικό σύλλογο όπου είχε άρση
βαρών. Αγάπησα αυτό το σπορ και έτσι ξεκίνησα»…

Ο ΞΕΡΙΖΩΜΟΣ

Και τη στιγμή που ένας νέος και καλός αθλητής γεννιόταν, ήρθε ο ξεριζωμός. Τον
Αύγουστο του 1964, έτσι ξαφνικά ο πατέρας του άφησε ό,τι είχε και δεν είχε
(μία βιοτεχνία που έφτιαχνε κουφέτα, ένα μικρό ξενοδοχείο κι ένα σπίτι), πήρε
τον Χρήστο και τις δύο αδελφές του και πήρε το τρένο για την Ελλάδα. Τότε
έμαθε για τα προβλήματα με την Κύπρο και τη στάση της Τουρκίας. Αλλά την
κατάλαβε ακόμη καλύτερα μέσα στο τρένο, όπου οι Τούρκοι στον Έβρο δεν άφηναν
να έρθει η ατμομηχανή από την Ελλάδα για να παραλάβει τα βαγόνια με τους
επιβάτες. Έμεινε εκεί οκτώ ώρες, περιμένοντας. Άκουσε και είδε πολλά. Ύστερα
από ταλαιπωρία ημερών φθάσανε στο Κουκάκι. Οργανώθηκαν σιγά – σιγά. Ως
Κωνσταντινουπολίτης ήθελε να πάει στην ομάδα άρσης βαρών της ΑΕΚ. «Ήταν και ο
ξάδελφός μου, ο Αλέκος Σοφιανίδης, εκεί». Δεν υπήρχε τίποτε οργανωμένο και
τελικά πήγε στον Παναθηναϊκό. Προπόνηση, εργοστάσιο, αγώνες. Σε τρία χρόνια η
οικογένεια βρήκε τους ρυθμούς της. Η βιοτεχνία με σοκολατάκια και γλυκά
κουταλιού ξαναστήθηκε και ο Ιακώβου δουλεύει με τον πατέρα του.

ΜΟΝΟ ΝΙΚΕΣ

Αυτό τον βοηθάει στην προπόνηση. Στο μεταξύ είχε παντρευτεί με την Ελένη. Μια
γυναίκα που μέχρι σήμερα τον στηρίζει σε κάθε του κίνηση. Από τότε και μέχρι
το 1980 έχει μόνο νίκες και διακρίσεις, που τον κάνουν κορυφαίο στον χώρο της
άρσης βαρών. Από το 1980 εγκαθίσταται στην Αμερική. Έστησε τις δικές του
επιχειρήσεις στη Φλώριδα και μετά στην Ατλάντα. Πήγε καλά. Αγάπησε και την
Αμερική. Ώσπου, το 1984, σ’ ένα ταξίδι του στην Ελλάδα γνώρισε τον σημερινό
γενικό γραμματέα Αθλητισμού Γιάννη Σγουρό. Στο πρόσωπό του είδε το πάθος το
δικό του για το άθλημα. Κάποια στιγμή του πρότειναν να γράψει ένα βιβλίο για
την άρση βαρών. «Το σώμα μου ήταν στην Αμερική και η καρδιά μου στην Ελλάδα
και στο άθλημα. Μου έγινε η πρόταση για προπονητής. Η γυναίκα μου δεν ήθελε με
τίποτε. Έχεις τρελαθεί, μου λέει. Ε, μετά συμφώνησε, σε μια περίοδο που ήθελα
να κάνω νέες δουλειές. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά σε όλους…».