[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΟΠΩΣ γράφτηκε πρόσφατα, η κυβέρνηση
προετοιμάζει ριζική αναθεώρηση του Συντάγματος για τον εκσυγχρονισμό του
πολιτικού και πολιτειακού συστήματος της χώρας. Η αναθεώρηση αυτή θα λαμβάνει,
μεταξύ άλλων, υπ’ όψιν τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), αλλά και τις
συνθήκες που δημιουργεί η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ένωση για το πολιτικό και
θεσμικό σύστημα της χώρας. Πράγματι, εάν διαβάσει κάποιος τον συνταγματικό
χάρτη της χώρας (και γνωρίζει κάπως την πολιτική και θεσμική πραγματικότητα
που συγκροτεί η Ένωση) θα διαπιστώσει ότι ελάχιστη σχέση έχουν όσα διαλαμβάνει
με την πραγματικότητα που διαμορφώνει για το πολιτικό και θεσμικό σύστημα η
συμμετοχή της χώρας στην Ε.Ε.

Τούτο ισχύει ειδικότερα για τον ρόλο και τις
λειτουργίες της κυβέρνησης, της Βουλής, της τοπικής και περιφερειακής
αυτοδιοίκησης και γενικότερα της νομοθετικής διαδικασίας και της διαδικασίας
διαμόρφωσης πολιτικής, ιδιαίτερα της διαμόρφωσης της οικονομικής αλλά και της
εξωτερικής πολιτικής. Το πρότυπο του πολιτικού συστήματος και πολιτικών
διαδικασιών που περιγράφει το Σύνταγμα του 1975/1986 και διδάσκεται στα
Πανεπιστήμια ελάχιστη σχέση έχουν με την πολιτική πραγματικότητα όπως έχει ήδη
μορφοποιηθεί από τη συμμετοχή της χώρας στους θεσμούς και όργανα της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί, είτε το θέλουμε είτε όχι, γεγονός είναι ότι η
Ελλάδα, ως πολιτικό σύστημα, αποτελεί ήδη μέρος μιας «χαλαρής ομοσπονδίας»
(loose federation) κρατών, ότι η κυβέρνηση αποτελεί μέρος του φαινομένου που
έχει ονομασθεί «πολυεπίπεδη διακυβέρνηση» (multi-level government) στον
ευρωπαϊκό χώρο, ότι οι «νομοθετικές εκροές» των θεσμών της Ένωσης (Συμβουλίου,
Κοινοβουλίου, Ευρωπαϊκής Επιτροπής) είναι περισσότερες και σε ορισμένες
περιπτώσεις σημαντικότερες απ’ αυτές της Βουλής των Ελλήνων, ότι σύμφωνα με
ορισμένες εκτιμήσεις το 68% των κάθε φύσεως αποφάσεων που αφορούν τα εθνικά
πολιτικά και οικονομικά συστήματα των κρατών-μελών λαμβάνονται από τους
θεσμούς της Ένωσης (στις Βρυξέλλες) και όχι από τους εθνικούς θεσμούς.

Επομένως, ορθώς επιχειρείται και για τους λόγους αυτούς η αναθεώρηση του
Συντάγματος, λόγους που πρέπει βεβαίως να ληφθούν υπ’ όψιν στην αναθεωρητική
διαδικασία προκειμένου να επιτευχθεί ο ουσιαστικός εκσυγχρονισμός του
πολιτικού συστήματος.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του
Πανεπιστημίου Αθηνών.