ΑΥΤΟΙ

… εκλογές, όπως συνέβη και με τις αγγλικές, ρίχνουν λίγο ακόμη φως στις
αλλαγές που συντελούνται στην ευρωπαϊκή αριστερά και τη δεξιά. Αλλά φωτίζουν
και τη σύγχυση. Ούτε από τις διάφορες σχολές ιδεών που διαπερνούν τους δύο
χώρους έχει καταφέρει καμμιά να επικρατήσει αποφασιστικά ούτε και οι ίδιες
αυτές σχολές έχουν αποκρυσταλλώσει τη θεωρητική τους. Όλα μοιάζουν ρευστά. Από
τη μια ερίζεται λ.χ. αν και πόσο πρέπει να είναι κανείς «Ευρωπαίος». Από την
άλλη δεν έχει ξεκαθαριστεί ποιο είναι το επιθυμητό είδος Ευρώπης. Οι μεγάλοι
μονομάχοι ανταλλάσσουν θαρρείς όχι αληθινά βέλη αλλά ποικιλίες μύθων.

… υπερσυντηρητικοί (Αλαίν Μαντλέν) εκστασιάζονται με τον Μπλαιρ. Σοσιαλιστές
(Ζοσπέν) διστάζουν μπροστά στο εύρω, το τέκνο του Μιττερράν. Δεξιοί (Ζυππέ)
κόπτονται «για το κοινωνικό κράτος και τις συντάξεις». Και άλλοι (Σιράκ) τα
φορτώνουν όλα στην αριστερά ξεχνώντας ότι οι ίδιοι κυβερνούν 4 χρόνια. Ελέχθη
ότι οι εκλογές αυτές αποτελούν μια ακόμη άσκηση δημαγωγίας. Αριστερός
σχολιαστής έγραψε και τούτο: «Είμαι υπέρ της Ευρώπης, άρα αγωνίζομαι υπέρ των
σοσιαλιστών, αλλά όχι με πάθος, διότι τελικά θα νικήσει η δεξιά».

… κατάταξη, οι σοσιαλιστές θεωρούνται βέβαια οι «αρχιτέκτονες της Ευρώπης»,
έχοντας στις τάξεις τους μορφές όπως ο Ντελόρ και ο Ροκάρ. Και όμως, τελευταία
εμφανίζονται ως οι πιο σκεπτικιστές (ο Ζοσπέν θέτει όρους για την προσχώρηση
στο εύρω: να μπουν μαζί και η Ιταλία και η Ισπανία). Η δεξιά, πάλι, θέλει να
φαίνεται «Ευρωπαία». Και είναι ασφαλώς Ευρωπαίος ο «κεντρώος» Ζισκάρ, όχι όμως
οι γκωλικοί Σεγκέν και Πασκουά, οι σταυροφόροι του Όχι στο δημοψήφισμα του
’92. Δεν είναι τυχαίο που το πολιτικό τοπίο βρίθει από αναποφάσιστους. Η
δεύτερη λέξη κλειδί μετά το «Ευρώπη» είναι ­ φυσικά ­ η λέξη «εκσυγχρονισμός».
Ποιος είναι ο πιο «εκσυγχρονισμένος»; Οι έννοιες αλλοίμονο είναι τόσο
νεφελώδεις! Σε άλλες εποχές, «εκσυγχρονισμό» ονόμαζαν τη χρήση νεώτερων, πιο
αποτελεσματικών μέσων για την πραγμάτωση κάποιων δεδομένων, γνωστών σε όλους,
ιδεών. Τώρα, ως «εκσυγχρονισμός» έχει καταλήξει να νοείται όχι η αλλαγή
μεθόδων αλλά η αλλαγή θέσεων.

… που εκσυγχρονίζεται αναμένεται, περίπου, ν’ αλλάξει ταυτότητα. Το πρόβλημα
είναι ιδιαίτερα οξύ για την αριστερά, που δεν ξέρει περί τίνος να προϊδεάσει
τους οπαδούς της. Σε μια μακρά ανάλυσή του στη «Μοντ», ο Μισέλ Βιβιορκά,
διευθυντής της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών (EHES) του Παρισιού, γράφει ότι
μπροστά στις δυσκολίες αυτές η αριστερά (σοσιαλιστές) αντί της διατύπωσης
προτάσεων έχει μπει στη «λογική της διαμαρτυρίας». Ακόμη και οι επιλογές
συμμαχιών από τους σοσιαλιστές (ΚΚ, Πράσινοι, διάφορες «επαναστατικές» ομάδες,
εξ επαγγέλματος διαμαρτυρόμενες) μαρτυρούν κατά τον Β. μια «νοοτροπία άρνησης»
και την έλλειψη κάθε πίεσης ­ εκ των έσω ή έξω ­ υπέρ ενός πραγματικού
εκσυγχρονισμού. «Για την αριστερά είναι καιρός, αντί ν’ αντιστέκεται στις
όποιες αλλαγές, να προσπαθήσει να τις κατευθύνει η ίδια». Χαρακτηριστικό και
το αίτημα δεκάδων διανοουμένων («Λιμπερασιόν» 14/5) για πρωτοβουλίες κατά της
ανεργίας, της ξενοφοβίας κ.λπ. και όχι «αδύναμες καταγγελίες ή παράλυση
μπροστά στις νέες προκλήσεις». Στους υπογράφοντες: Γκοντάρ, Σαμπρόλ, Ζιζέλ
Αλιμί, Μαρίνα Βλαντύ, Ναντίν Τρεντινιάν….