ΕλλάδαΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ήταν κάποτε ένα φεστιβάλ

Ασπρόμαυρη φωτογραφία ομάδας επίσημα ντυμένων ανδρών και γυναικών να ποζάρουν χαμογελαστοί
4 λεπτά

Δεν είχα ποτέ ιδιαίτερες σχέσεις με το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ουδέποτε το κάλυψα ως δημοσιογράφος, ουδέποτε βρέθηκα εκεί ως θεατής.

Ήδη όμως από την εφηβεία μου ή μάλλον ακόμη πιο νωρίς, έφτανε στ’ αφτιά μου ως απόηχος ενός μεγάλου, ίσως του μεγαλύτερου, καλλιτεχνικού γεγονότος στη χώρα.

Αυτό και το Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης. Κι ας καταλάβαινα ότι επρόκειτο για διοργανώσεις με εντελώς διαφορετική καλλιτεχνική ούγια. Το θέμα ήταν το ενδιαφέρον που καλλιεργούσαν, οι συζητήσεις που τροφοδοτούσαν, οι διαφωνίες που προκαλούσαν. Και κάπως έτσι χτιζόταν ο μύθος τους.

Για παράδειγμα, ξέραμε κι εμείς οι μικρότεροι ότι η πρώτη ταινία που είχε βραβευτεί ήταν η «Μανταλένα» του Ντίνου Δημόπουλου με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, ότι η «Συνοικία το όνειρο» του Αλέκου Αλεξανδράκη είχε προβληθεί σε λογοκριμένη κόπια. Το 1971, παιδιά ακόμη, τρέξαμε στους κινηματογράφους να δούμε τον Βέγγο στο βραβευμένο στη Θεσσαλονίκη «Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση», κι ας έλεγαν πολλοί ότι το βραβείο θα έπρεπε να το είχε κερδίσει η «Ευδοκία» του Αλέξη Δαμιανού.

Και την επόμενη χρονιά όλα τα έντυπα έγραφαν για μια ταινία φαινόμενο, το «Προξενιό της Άννας», την πρώτη ταινία του Παντελή Βούλγαρη, ενώ το αισθαντικό πρόσωπο της πρωταγωνίστριάς του, της Άννας Βαγενά, κυριάρχησε ως νέο πρότυπο ομορφιάς, συμβατού με τα αισθητικά ζητούμενα μιας εποχής που ανακάλυπτε το «αφτιασίδωτο».

Τον πρώτο χρόνο της Μεταπολίτευσης τα βραβεία σαρώνει ο «Θίασος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, επί εβδομάδες ουρές έξω από τους κινηματογράφους, κι εμείς τα πιτσιρίκια τη βλέπαμε μέρα παρά μέρα θεωρώντας ότι έτσι κάναμε μια ετεροχρονισμένη αντίσταση.

Θυμάμαι μάλιστα ότι, σε μια εποχή που στο σινεμά υπήρχε ακόμη διαδραστικότητα, είχαμε μάθει απέξω ατάκες και τις φωνάζαμε πριν τις πουν οι ηθοποιοί, ενώ σηκωνόμαστε από τα καθίσματα και χορεύαμε το «Πουλί του Σκόμπι είναι κόμποι κόμποι».

Εν τω μεταξύ είχε καλλιεργηθεί και ο μύθος του δεύτερου εξώστη που εξελίχθηκε σε ένα είδος φεστιβάλ μέσα στο φεστιβάλ, ένα θεσμό μέσα στον θεσμό. Αποδοκιμασίες, διαμαρτυρίες, ακόμη και διακοπές προβολών ή σακάκια πάνω στις κάμερες για να μην παίρνουν εικόνα.

Υπήρξαν εποχές που οι αντιδράσεις του δεύτερου εξώστη «έγραφαν» δημοσιογραφικά περισσότερο από τα βραβεία και οι εφημερίδες που είχαν κάθε μέρα – κάθε μέρα όμως – ανταπόκριση από τη Θεσσαλονίκη, αφιέρωναν περισσότερο χώρο στις αντιδράσεις αυτής της «κερκίδας» παρά στο επίσημο πρόγραμμα. Πληρωμένη απάντηση έδωσε, το 1995, η Αλίκη Βουγιουκλάκη όταν, σε τιμητική βράβευσή της, ο δεύτερος εξώστης άρχισε τα γιούχα κι εκείνη απάντησε: «Ευχαριστώ πολύ. Θέλω να σας ακούσω μέχρι το τέλος, μου αρέσει. Διασκεδάζω με εσάς γιατί με εμένα ονειρευτήκατε μέσα από τις οθόνες κι εσείς είστε ακόμη στον εξώστη».

Και μετά ταινίες, πολλές ταινίες που μας έπαιρνε δύο ώρες να τις δούμε και τριάντα δύο να τις συζητήσουμε. Νέα πρόσωπα, η ίδια πάνω-κάτω θεματολογία (αυτά δεν αλλάζουν), αλλά καινούργιες κινηματογραφικές γραφές, η αναβάθμιση του φεστιβάλ σε διεθνές, καλεσμένοι παγκόσμιου κύρους, το μποϊκοτάζ των «Κινηματογραφιστών στην ομίχλη».

Είναι ένα φεστιβάλ τώρα

Δεν μπορώ ή δεν ξέρω να προσδιορίσω με ακρίβεια πότε άρχισε να μειώνεται το ενδιαφέρον του μη ειδικού κοινού για το κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, πάντως ουδεμία σχέση έχει αυτό με το επίπεδο της διοργάνωσής του που, απ’ όσα μου λένε, είναι πολύ καλό.

Έχω την εντύπωση ότι έχει να κάνει με την έξαρση του Διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Εκεί που παύει να ισχύει η έννοια του κοινού και έχει καλλιεργηθεί η νοοτροπία των ομάδων. Ακόμη και μια ταινία, για να συζητηθεί σε ένα τέτοιο περιβάλλον, πρέπει να προκαλεί ιδεοληπτικές συγκρούσεις, ακόμη και σε άτομα που δεν την έχουν δει. Δεν είδαμε τι έγινε με την «Οδύσσεια» του Νόλαν;

Θλιβερή διαπίστωση. Όσο πιο πολύ ανοίγει ο κύκλος της πληροφόρησης, τόσο πιο πολύ κλείνουν οι κύκλοι των ενδιαφερομένων. Και απομένουν μόνο κάτι ρομαντικές και ρομαντικοί που μπορούν  να ξεχωρίσουν τη μαγεία της αίθουσας από την ευκολία της πλατφόρμας.

Go Deeper

ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Τα Νεότερα

  1. Nvidia:Ο Τραμπ θα ήθελε να δει ξανά τον Τζένσεν Χουάνγκ στο τιμόνι της εταιρείας
  2. Σύνοδος διεύρυνσης ΕΕ: Έντονες αντιδράσεις Ράμα και Πρίστινας για εθνικιστικό τραγούδι που παρουσιάζει το Κόσοβο ως σερβικό έδαφος
  3. Θλίψη στον Άρη: Έφυγε από τη ζωή ο Νίκος Αγγελάκης

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies