Σμαράγδα Σμυρναίου: τα «κλειδιά» του Διαλεγμένου
Αν το έργο του Γιώργου Διαλεγμένου «Μάνα, μητέρα, μαμά» δεν χρειάζεται οποιαδήποτε σύσταση, είναι γιατί, αν και παίχθηκε για πρώτη φορά πριν από σαράντα πέντε χρόνια, ο τίτλος του παρέμεινε τόσο ζωντανός σαν να επρόκειτο για ένα σλόγκαν.
Αλλά και γιατί δεν χρειάζεται να σκεφτεί κανείς για μιαν αλλαγή που θα μπορούσε να έχει μεσολαβήσει, αφού η «εικόνα» της ελληνικής οικογένειας, όπως αναπαρίσταται στο ομώνυμο έργο, εξακολουθεί να ισχύει ίδια και απαράλλαχτη ως τις μέρες μας.
Κάτι κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο, αφού για να υπάρξει μια διάρκεια χρειάζεται πάντα, όχι τόσο μια πιστότητα στην «αντιγραφή» των ηθογραφικών στοιχείων, όσο η εξόρυξη ενός διαχρονικού αισθηματικού και πολιτικού κοιτάσματος, όπως μόνον η ύπαρξη ενός μεγάλου ταλέντου μπορεί να κατορθώσει. Πώς εξηγεί λοιπόν αυτή τη διαχρονία η πιο φρέσκια «μητέρα» Σμαράγδα Σμυρναίου, που η ερμηνεία της έχει ήδη αναγνωριστεί ως συγκλονιστική;
Πρέπει να έχουν μεσολαβήσει τουλάχιστον σαράντα χρόνια από τότε που ανέβηκε για πρώτη φορά το έργο του Γιώργου Διαλεγμένου «Μάνα, μητέρα, μαμά». Πού οφείλεται, κατά τη γνώμη σας, ότι το έργο παραμένει πάντα τόσο επίκαιρο και σε ποιο βαθμό θεωρείτε ότι ο ρόλος σας απηχεί αυτή τη διαχρονικότητα;
Μάνα είναι μόνο μία, η δική μας! Αυτή που μας γέννησε, μας θήλασε, μας χάιδεψε, μας μάλωσε, μας μεγάλωσε και τελικά μας διαμόρφωσε. Ο δεσμός αυτός είναι τόσο ισχυρός που δεν σπάει με τίποτα. Ο λώρος μάς συνδέει πάντα, όσα χρόνια και αν περάσουν.
Και έρχονται τα γηρατειά και η ανημποριά η σωματική, η οργανική και η πνευματική, και αλλάζουν τους ρόλους – αντιστρέφονται. Το παιδί πρέπει να φροντίσει τη μάνα, και η μάνα είναι το παιδί που ζητάει, που θέλει τρυφερότητα, αγάπη και νοιάξιμο. Ετσι η μητέρα γίνεται «βάρος» στη ζωή των νέων που θέλουν να ζήσουν και αυτοί. Γίνεται αναλώσιμο προϊόν που έχει ημερομηνία λήξης.
Η «λύση»; Ο εγκλεισμός σε ίδρυμα – κλινική ώστε να τη φροντίζουν οι ξένοι. Το έργο αυτό – διαμάντι στην ελληνική δραματουργία – είναι τόσο επίκαιρο στη σημερινή εποχή μας, κυρίως με τις δυσκολίες των νέων ανθρώπων που αδυνατούν να βιοποριστούν από τη δουλειά τους. Οι γέροντες γονείς είναι αυτοί που με την πενιχρή τους σύνταξη τους βοηθούν να ζουν με κάποια αξιοπρέπεια.
Το γήρας… Δύσκολη υπόθεση. Η ανασφάλεια, το παρελθόν και κυρίως ένα αύριο χωρίς μέλλον.
Το γεγονός ότι έχετε παίξει σε ένα επίσης έργο του Γιώργου Διαλεγμένου, το πολύ γνωστό «Σε φιλώ στη μούρη», σας προσφέρει κάποια «κλειδιά» όσον αφορά την αποκρυπτογράφηση ενός τόσο σημαντικού συγγραφέα;
Κλειδιά; Προσεκτικό διάβασμα. Η παρτιτούρα υπάρχει καθαρογραμμένη μπροστά σου, με όλες τις ψυχικές και νοητικές διακυμάνσεις. Αρκεί να μπορέσεις να τις αφουγκραστείς και να σε δονήσουν. Ένας καλός συγγραφέας, όπως ο Γιώργος Διαλεγμένος, έχει φροντίσει για αυτό.
Όπως επίσης και ο τρόπος με τον οποίο «διάβασε» το έργο, το οραματίστηκε και το υλοποίησε αυτός ο υπέροχος καλλιτέχνης, ο σκηνοθέτης μας Μάνος Καρατζογιάννης.
Με την πολύτιμη καθοδήγησή του μας έκανε όλους τους ηθοποιούς, τη Νεκταρία Γιαννουδάκη, τον Νίκο Ορφανό, την Τώνια Μαράκη, να νιώσουμε μια πραγματική οικογένεια που την ενώνει η αγάπη.














