Τα σχολεία στο στόχαστρο των χάκερ

Ένα κύμα απειλητικών μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, με αποδέκτες χιλιάδες σχολεία σε Ιταλία, Βρετανία και Ιρλανδία, προκάλεσε συναγερμό στις ευρωπαϊκές Αρχές, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για τη χρήση του κυβερνοχώρου ως μέσου πρόκλησης αναστάτωσης και αποσταθεροποίησης.

Σχολεία σε όλη την Ιταλία εκκενώθηκαν χθες, αφού περίπου 6.300 από αυτά έλαβαν προειδοποιήσεις για τοποθέτηση βομβών.

Πρόκειται για το πιο πρόσφατο περιστατικό σε μια σειρά απειλών και κυβερνοεπιθέσεων ανά την Ευρώπη, οι οποίες έχουν στοχεύσει σουπερμάρκετ, τράπεζες αίματος, την εναέρια κυκλοφορία και ραδιοτηλεοπτικούς φορείς.

Βρετανία,  Βόρεια Ιρλανδία και Δημοκρατία της Ιρλανδίας ανέφεραν επίσης ότι πολλά σχολεία τους έλαβαν παρόμοια απειλητικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από το εξωτερικό, τα οποία ωστόσο αξιολογήθηκαν ως ψευδή και δεν υπήρξε διακοπή των μαθημάτων.

Η έκταση της επιχείρησης, η ταυτόχρονη εμφάνιση παρόμοιων περιστατικών σε διαφορετικές χώρες και η σύνδεσή τους με προηγούμενες απειλές κατά ευρωπαϊκών υποδομών και μέσων ενημέρωσης θέτουν στο επίκεντρο το ζήτημα της κυβερνοασφάλειας και της αντιμετώπισης υβριδικών απειλών.

Στην Ιταλία, το μεγαλύτερο κύμα απειλών καταγράφηκε το πρωί της Τετάρτης, όταν περισσότερα από 6.000 δημόσια σχολεία σε ολόκληρη τη χώρα έλαβαν, περίπου στις 9.10, ηλεκτρονικά μηνύματα με προειδοποιήσεις για επικείμενες βομβιστικές επιθέσεις.

Ο αποστολέας ισχυριζόταν ότι είχε τοποθετήσει εκρηκτικούς μηχανισμούς με δυνατότητα εξ αποστάσεως πυροδότησης μέσα στα σχολικά κτίρια, ενώ προειδοποιούσε ότι θα ακολουθούσαν και άλλες επιθέσεις. Σύμφωνα με τον υπουργό Παιδείας Τζουζέπε Βαλντιτάρα, χιλιάδες σχολεία χρειάστηκε να εκκενωθούν, ενώ σε αρκετές περιοχές της χώρας τα μαθήματα διακόπηκαν και μαθητές, εκπαιδευτικοί και εργαζόμενοι απομακρύνθηκαν προληπτικά από τις εγκαταστάσεις.

Πυροτεχνουργοί και ειδικές υπηρεσίες της αστυνομίας που διερευνούν τα ηλεκτρονικά εγκλήματα πραγματοποίησαν ελέγχους χωρίς να εντοπιστούν εκρηκτικοί μηχανισμοί.

Μόνο στη Ρώμη, οι έλεγχοι επεκτάθηκαν σε περισσότερα από 30 γυμνάσια και λύκεια, με τα αποτελέσματα να είναι αρνητικά. Μία από τις βασικές εκδοχές που εξετάζουν οι Αρχές είναι ότι πρόκειται για συντονισμένη προσπάθεια πρόκλησης ψευδούς συναγερμού μέσω πλαστογράφησης διευθύνσεων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (spoofing).

Το μήνυμα έφερε την υπογραφή «Μιχαήλ Αντρόποφ, ηγέτης του Βιλαγιάτ Μισογυνιστάν», την ίδια που εμφανιζόταν σε προηγούμενα απειλητικά ηλεκτρονικά μηνύματα των τελευταίων ημερών.

Ο φερόμενος ως αποστολέας είχε αναλάβει την ευθύνη για απειλές τοποθέτησης βομβών σε δεκάδες αεροσκάφη, ενώ παρόμοια μηνύματα είχαν σταλεί την περασμένη Παρασκευή σε δημοσιογραφικές αίθουσες στην Ιρλανδία και τη Βουλγαρία. Στόχοι της νέας επίθεσης δεν ήταν μόνο τα σχολεία, καθώς απειλητικά μηνύματα έλαβαν επίσης ειδησεογραφικά πρακτορεία, εφημερίδες και τηλεοπτικοί σταθμοί.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη στο κυβερνητικό μέγαρο Παλάτσο Κίτζι, με τη συμμετοχή των υπουργών Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο και Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι, καθώς και των επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας.

Η ίδια διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την κατάσταση, υπογραμμίζοντας ότι «προς το παρόν δεν προκύπτουν συγκεκριμένοι κίνδυνοι». Εκτίμησε, παράλληλα, ότι οι προειδοποιήσεις φαίνεται να συνδέονται με μια στρατηγική πρόκλησης συναγερμού και ανησυχίας.

Ο υπουργός Εσωτερικών, από την πλευρά του, προειδοποίησε ότι είναι ακόμη πρόωρο να γίνει λόγος για κεντρικό συντονισμό πίσω από τα περιστατικά, αφήνοντας την απάντηση στις έρευνες των εισαγγελικών και αστυνομικών αρχών. Η Μελόνι κάλεσε επίσης τους αρχηγούς της αντιπολίτευσης σε συνάντηση σήμερα, προκειμένου να υπάρξει ενημέρωση και θεσμική συζήτηση για την κυβερνοασφάλεια.

Παράλληλα, απειλητικά μηνύματα εστάλησαν σε μεγάλο αριθμό σχολείων στη Βόρεια Ιρλανδία, τη Σκωτία και τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας. Περισσότερα από 300 σχολεία στη Βόρεια Ιρλανδία έλαβαν σχετικό μήνυμα, ωστόσο η αστυνομία έκρινε ότι δεν συνιστούσε αξιόπιστη απειλή και συνέστησε να μην πραγματοποιηθούν εκκενώσεις.

Αντίστοιχη ήταν η αξιολόγηση των Αρχών στη Σκωτία και την Ιρλανδία, οι οποίες χαρακτήρισαν τα μηνύματα φάρσα, εκτιμώντας ότι προέρχονταν εκτός Βρετανίας.

Οι ιταλικές Αρχές, πάντως, αντιμετωπίζουν την υπόθεση μέσα σε ένα ευρύτερο περιβάλλον αυξανόμενων ανησυχιών για κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές ενέργειες αποσταθεροποίησης στην Ευρώπη. Η Μόσχα έχει αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή.

Την ίδια στιγμή, η Γαλλία κάλεσε τον Ιρανό πρεσβευτή για εξηγήσεις σχετικά με κυβερνοεπίθεση που είχε προκαλέσει προβλήματα σε εκατοντάδες σουπερμάρκετ, κατηγορίες τις οποίες η Τεχεράνη απέρριψε ως αβάσιμες.