Όταν τα αφτιά ακούν ήχους που δεν υπάρχουν

Οι εμβοές ώτων αποτελούν ένα συχνό σύμπτωμα που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.

Πρόκειται για την αντίληψη ήχων, όπως βουητό, σφύριγμα, κουδούνισμα ή συριγμό, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη εξωτερική ηχητική πηγή. Μπορεί να γίνονται αντιληπτές στο ένα ή και στα δύο αφτιά, να είναι συνεχείς ή διαλείπουσες και να διαφέρουν σε ένταση από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Οι εμβοές δεν αποτελούν από μόνες τους νόσο, αλλά σύμπτωμα που μπορεί να συνδέεται με διαφορετικές καταστάσεις.

Συχνά σχετίζονται με την απώλεια ακοής λόγω ηλικίας ή με την παρατεταμένη έκθεση σε δυνατούς θορύβους. Άλλες πιθανές αιτίες είναι η συσσώρευση κυψελίδας στο αφτί, ορισμένες ωτολογικές παθήσεις, προβλήματα στην κροταφογναθική άρθρωση και η χρήση συγκεκριμένων φαρμάκων. Σε αρκετές περιπτώσεις, ωστόσο, δεν εντοπίζεται μία σαφής αιτία. Η επίδραση των εμβοών δεν περιορίζεται στην ακοή.

Για ορισμένους ανθρώπους αποτελούν μια ήπια ενόχληση, ενώ για άλλους μπορεί να δυσχεραίνουν τον ύπνο, τη συγκέντρωση και την εργασία, προκαλώντας εκνευρισμό, άγχος ή συναισθηματική επιβάρυνση. Η έντασή τους δεν συμβαδίζει πάντοτε με τον βαθμό της δυσφορίας που προκαλούν.

Η σωστή αντιμετώπιση αρχίζει από την αξιολόγηση από ωτορινολαρυγγολόγο και, όπου χρειάζεται, τον έλεγχο της ακοής. Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από την αιτία.

Όταν υπάρχει υποκείμενο πρόβλημα, όπως βύσμα κυψελίδας ή απώλεια ακοής, η κατάλληλη αντιμετώπισή του μπορεί να βοηθήσει. Σε άλλες περιπτώσεις, η χρήση ακουστικών βαρηκοΐας, η ηχοθεραπεία και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία μπορούν να μειώσουν την ενόχληση και να βελτιώσουν την καθημερινότητα. Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι αποτελεσματική για όλους.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόληψη: η προστασία από την υπερβολική ένταση του ήχου, η χρήση ωτοασπίδων σε θορυβώδη περιβάλλοντα και η αποφυγή παρατεταμένης ακρόασης μουσικής σε υψηλή ένταση συμβάλλουν στη διατήρηση της ακοής.

Πότε χρειάζεται προσοχή; Εάν οι εμβοές εμφανιστούν ξαφνικά μαζί με απότομη μείωση της ακοής, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Επίσης, εμβοές που ακολουθούν τον ρυθμό του σφυγμού ή συνοδεύονται από άλλα νέα συμπτώματα χρειάζονται διερεύνηση. Η έγκαιρη αξιολόγηση και η εξατομικευμένη υποστήριξη μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους με εμβοές να διαχειριστούν αποτελεσματικότερα το σύμπτωμα και να ανακτήσουν την ποιότητα ζωής τους.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, τ. πρύτανης του ΕΚΠΑ