Οι ψυχαναλυτές λένε ότι αν ονειρευτείς τον εαυτό σου μέσα σε λαβύρινθο βρίσκεσαι σε εσωτερικό αδιέξοδο. Και αν δεις και Μινώταυρο, αντιπροσωπεύει τον σκιώδη εαυτό σου και τους μεγάλους φόβους που τον καταδιώκουν. Ελάτε να δούμε παρέα ένα όνειρο με λαβύρινθο. Θα μας βοηθήσει και η τελευταία έκθεση του οίκου Moody’s.
Προβλέπει τέσσερα σενάρια για την Ελλάδα. Τα δύο είναι βατά. Το πρώτο: γίνονται εκλογές το 2027, τα δημοσιονομικά ξεφεύγουν ελαφρώς λόγω των παροχών, αλλά σχηματίζεται κυβέρνηση και τα πράγματα συμμαζεύονται. Το δεύτερο: οι κάλπες στήνονται το φθινόπωρο, επικρατεί αβεβαιότητα, επηρεάζονται οι επενδύσεις και η κατανάλωση, αλλά υπάρχει happy end με σχηματισμό κυβέρνησης. Τα άλλα δύο σενάρια είναι σκληρά. Και, δυστυχώς, δείχνουν εξαιρετικά πιθανά. Το τρίτο: η χώρα μένει για μήνες χωρίς κυβέρνηση καθώς τα κόμματα αδυνατούν να συναινέσουν σε πλαίσιο συνεργασίας.
Οι αποδόσεις των ομολόγων ανεβαίνουν, οι επενδύσεις μειώνονται και τα νοικοκυριά περιορίζουν την κατανάλωση καθώς η ανασφάλεια τα καλεί να κλειστούν στο καβούκι τους. Το τέταρτο: μια πρόωρη εκλογική αναμέτρηση το 2026 εξελίσσεται σε παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Η χώρα μένει ακυβέρνητη. Οι αγορές αποσύρουν σταδιακά την εμπιστοσύνη τους, οι επενδύσεις σταματούν και η οικονομική δραστηριότητα παραπέμπει στα πρώτα χρόνια της κρίσης.
Τώρα ας δούμε τους πρωταγωνιστές του δράματος. Πόσα κόμματα θα έχουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση μετά την πρώτη αναμέτρηση; Στα σίγουρα μετράμε ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Τσίπρα, Καρυστιανού, ΚΚΕ, Βελόπουλο, Πλεύση Ελευθερίας – ενδεχομένως με ένα μικρό ερωτηματικό δίπλα της. Αλλά είναι και άλλοι. Πολάκης, Λατινοπούλου, Βαρουφάκης και, φυσικά, Σαμαράς. Πόσο θα αλλάξει το τοπίο στη δεύτερη αναμέτρηση; Αγνωστο.
Θεωρητικά, οι εκλογικές αναμετρήσεις που θα ακολουθήσουν μπορεί να μας δίνουν αριθμό κομμάτων ο οποίος θα οδηγεί σε κυβέρνηση μόνο αν κάτσουν στο ίδιο τραπέζι τρεις ή και περισσότεροι. Αν ο ένας είναι η Νέα Δημοκρατία, όλοι οι συνδυασμοί μας φτιάχνουν κυβέρνηση-Φρανκενστάιν. Αλλά τα τέρατα είναι δύο γιατί, είπαμε, μέσα στον λαβύρινθο υπάρχει και ο Μινώταυρος. Και αν οι ψυχαναλυτές έχουν δίκιο και, όντως, αντιπροσωπεύει τον σκιώδη εαυτό μας, τότε ετοιμαστείτε να γευτούμε τις σάρκες μας. Γιατί θα τις φάμε. Με βουλιμία και μανία.
Δύο πραγματικότητες
Οταν είσαι επτά χρόνια στην εξουσία και διαβάζεις στις δημοσκοπήσεις για την απογοήτευση και τα αδιέξοδα των πολιτών, είναι απολύτως βέβαιο ότι κάτι δεν έκανες καλά. Και αν κοιτάξουμε τους επιμέρους δείκτες, για ακρίβεια και κράτος δικαίου, αντιλαμβάνεσαι ότι έχεις υστερήσει στα ουσιώδη. Προς τι, λοιπόν, η πλήρης απουσία αυτοκριτικής; Η έρευνα της Metron Analysis, που παρουσιάστηκε στον «Κύκλο» του Ευάγγελου Βενιζέλου, επιβεβαίωσε το τεράστιο έλλειμμα εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και στους θεσμούς. Και όπως επισήμανε ο Βενιζέλος, «όταν έχεις ανισότητες και ασυμμετρίες που διογκώνονται και ένα θεσμικό σύστημα το οποίο δεν σε καλύπτει, δεν ξέρεις πώς θα ξημερώσει η επόμενη ημέρα». Κατανοητό. Ομως το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο όταν διαπιστώνεις ότι η χώρα βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πραγματικότητες. Ομως όταν μία κοινωνία χάνει τη συμφωνία της πάνω στα βασικά, καταλήγει να ψάχνει απαντήσεις στα άκρα.
No, my dear
Στη Βρετανία παίρνουν και ένα ωραίο μάθημα περί λαϊκισμού. Ακριβό, αλλά καλό. Διότι έχει ανοίξει κουβέντα για τις συνέπειες του Brexit και αν υπάρχει τρόπος επιστροφής στην Ευρώπη, είτε μέσω επανένταξης, είτε διά ειδικής σχέσης, όπως η Νορβηγία και η Ελβετία. Στην κυβέρνηση είναι οι Εργατικοί. Οι μετρήσεις δείχνουν ότι το 80% των ψηφοφόρων τους θέλουν να ξαναγίνουν Ευρωπαίοι. Στο σύνολο του πληθυσμού, υπέρ της Ευρώπης τάσσεται το 53%. Δεν αποκλείεται ο λαϊκιστής Φάρατζ να ξυπνά τη νύχτα από τους εφιάλτες. Αλλά για φανταστείτε τι γέλιο θα κάνει η Ιστορία έτσι και η Βρετανία χτυπήσει την πόρτα της Ευρώπης. Ολόκληρη Βρετανία και να παραδεχθεί ότι έκανε λάθος; No, my dear. Θα πουν ότι το λάθος ήταν των Ευρωπαίων που δεν τους παρακάλεσαν αρκετά για να μείνουν.
H star της ημέρας
Η Τίλντα Σουίντον ήταν μέχρι χθες στο Onassis Ready. Διηγήθηκε την ιστορία της ζωής της μέσα από τα ρούχα της. Γιατί, πράγματι, η ζωή μας δεν εντυπώνεται μόνο σε αναμνήσεις. Αφήνει το σημάδι της πάνω σε αντικείμενα, τα φορτίζει με συναισθήματα. Αυτό είναι το ωραίο με τα αντικείμενα. Δεν έχουν ψυχή, αλλά συχνά φιλοξενούν τη δική μας. Και μας τη δείχνουν όταν πάμε να τη χάσουμε.
