Σαρωνικός, θειούχες ενώσεις και θερμοκρασιακή αναστροφή: Το θρίλερ πίσω από τη μυρωδιά στην Αττική

Μια βαριά και μυστηριώδης μυρωδιά που θύμιζε έντονα υγραέριο σκέπασε χθες μεγάλες περιοχές της Αττικής, προκαλώντας φόβο, αναστάτωση και δεκάδες κλήσεις πολιτών στις Αρχές. Από τη Νέα Σμύρνη και το Παλαιό Φάληρο μέχρι τον Αλιμο, τη Γλυφάδα και τον Πειραιά, χιλιάδες κάτοικοι προσπαθούσαν να καταλάβουν τι ακριβώς συμβαίνει, καθώς η αποπνικτική οσμή γινόταν αισθητή ακόμη και μέσα σε σπίτια και επαγγελματικούς χώρους.

Δύο βασικά σενάρια εξετάζουν πλέον οι Αρχές και οι ειδικοί για το παράξενο φαινόμενο που δημιούργησε για ώρες σκηνικό θρίλερ πάνω από το παραλιακό μέτωπο της πόλης.

Το πρώτο σενάριο αφορά τις εγκαταστάσεις της Ψυττάλειας. Σύμφωνα με τις πηγές, η έντονη οσμή μπορεί να είναι βιοαέριο που προέρχεται από εκεί. Για την Ιστορία, στην Ψυττάλεια λειτουργεί το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛΨ) της ΕΥΔΑΠ, το οποίο διαχειρίζεται καθημερινά περίπου 1.000.000 κυβικά μέτρα αστικών και βιομηχανικών αποβλήτων από το λεκανοπέδιο της Αττικής. Επιπλέον, εκεί γίνεται και διαχείριση λάσπης. Δηλαδή τα υπολείμματα που προκύπτουν από τη διαδικασία του βιολογικού καθαρισμού.

Εχει ξανασυμβεί

Σύμφωνα με ειδικούς, όταν επικρατούν συγκεκριμένες ατμοσφαιρικές συνθήκες, οι οσμές που παράγονται από οργανικά φορτία και διαδικασίες επεξεργασίας μπορεί να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις. Το ενδεχόμενο αυτό εξετάζεται σοβαρά, καθώς αρκετοί κάτοικοι των παραλιακών περιοχών περιέγραφαν τη μυρωδιά ως «χημική», «βαριά» και «αποπνικτική», σαν ένα αόρατο νέφος να είχε καλύψει ολόκληρο το νότιο μέτωπο της Αττικής.

Το δεύτερο σενάριο – το οποίο, σύμφωνα με ειδικούς, συγκεντρώνει και τις περισσότερες πιθανότητες – συνδέεται με τις ιδιαίτερες μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούσαν χθες από τις πρωινές ώρες στον Σαρωνικό και στο Λεκανοπέδιο. Οπως αναφέρουν πηγές με γνώση του φαινομένου, παρόμοια κατάσταση είχε σημειωθεί και κατά το παρελθόν, με αντίστοιχες αναφορές να έχουν καταγραφεί τόσο πέρυσι όσο και το 2024.

Το φαινόμενο φαίνεται να σχετίζεται με τη θερμοκρασιακή αναστροφή – ένα ατμοσφαιρικό φαινόμενο κατά το οποίο οι αέριες μάζες εγκλωβίζονται σε χαμηλό ύψος αντί να διαχέονται προς τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Σύμφωνα με ειδικούς, η απότομη αύξηση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της γης δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε οι ρύποι και οι οσμές να «παγιδευτούν» πάνω από την πόλη.

Οταν άρχισαν να πνέουν νότιοι άνεμοι από τον Σαρωνικό, οι οσμηροί ρύποι μεταφέρθηκαν προς τις κατοικημένες περιοχές και εγκλωβίστηκαν στα χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας. Ετσι εξηγείται γιατί η μυρωδιά έγινε αισθητή σχεδόν ταυτόχρονα σε τόσες διαφορετικές περιοχές της Αττικής, δημιουργώντας την εντύπωση μιας εκτεταμένης διαρροής.

Και κάπου εκεί ξεκινά το πιο ανησυχητικό κομμάτι της υπόθεσης.

Γιατί όμως η μυρωδιά θύμιζε τόσο έντονα υγραέριο; Γιατί χιλιάδες άνθρωποι ήταν βέβαιοι ότι υπήρχε διαρροή φυσικού αερίου μεγάλης έκτασης;

Σύμφωνα με ειδικούς, η απάντηση ίσως βρίσκεται στον αβαθή πυθμένα του Αργοσαρωνικού. Στην παράκτια ζώνη συσσωρεύονται οργανικοί ρύποι και υπολείμματα καυσίμων, τα οποία αποσυντίθενται από αναερόβιους μικροοργανισμούς. Από αυτή τη διαδικασία παράγονται θειούχες ενώσεις – ουσίες με εξαιρετικά έντονη και χαρακτηριστική οσμή.

Και εδώ βρίσκεται το στοιχείο που προκάλεσε πανικό.

Οι ίδιες ακριβώς θειούχες ενώσεις χρησιμοποιούνται σε πολύ μικρές ποσότητες και στο υγραέριο ή το φυσικό αέριο, ώστε σε περίπτωση διαρροής να γίνονται άμεσα αντιληπτές από την όσφρηση. Αυτός είναι και ο λόγος που η μυρωδιά παρέπεμπε τόσο έντονα σε αέριο, κάνοντας χιλιάδες πολίτες να πιστέψουν ότι υπήρχε σοβαρός κίνδυνος.

Μεγάλη αναστάτωση

Οι πρώτες αναφορές ξεκίνησαν λίγο μετά τις 12 το μεσημέρι. Μέσα σε λίγη ώρα, τα τηλεφωνικά κέντρα της Πυροσβεστικής, της ΕΛ.ΑΣ. και των εταιρειών φυσικού αερίου κατακλύστηκαν από κλήσεις πολιτών που ανέφεραν έντονη μυρωδιά αερίου. Σε αρκετές περιπτώσεις, η οσμή ήταν τόσο ισχυρή, ώστε περνούσε ακόμη και μέσα σε σπίτια και γραφεία, παρά τα κλειστά παράθυρα.

Η ανησυχία ήταν τόσο έντονη, ώστε υπεύθυνοι καταστημάτων και επαγγελματικών χώρων προχώρησαν ακόμη και σε προληπτικές εκκενώσεις, φοβούμενοι πιθανή διαρροή αερίου. Εργαζόμενοι βγήκαν στους δρόμους, ενώ σε κάποιες περιοχές υπήρξαν αναφορές πως ακόμη και σχολικές μονάδες τέθηκαν προσωρινά σε κατάσταση επιφυλακής μέχρι να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς συνέβαινε. Για αρκετή ώρα το κλίμα στα νότια προάστια παρέπεμπε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με κατοίκους να κοιτούν ανήσυχοι τον ουρανό και να προσπαθούν να καταλάβουν από πού προερχόταν η αποπνικτική μυρωδιά.

Στη Νέα Σμύρνη και την Καλλιθέα, εργαζόμενοι εγκατέλειψαν προσωρινά επαγγελματικούς χώρους θεωρώντας πως υπάρχει διαρροή. Στο Παλαιό Φάληρο και τον Αλιμο, κάτοικοι κατέβηκαν ανήσυχοι στους δρόμους προσπαθώντας να καταλάβουν από πού ερχόταν η μυρωδιά. Στη Γλυφάδα, σύμφωνα με μαρτυρίες, καταστηματάρχες προχώρησαν ακόμη και σε προληπτικές εκκενώσεις, ενώ στον Πειραιά αρκετοί έκαναν λόγο για αίσθηση δύσπνοιας και καύσου στον λαιμό.

Οσο περνούσαν οι ώρες και κανένα σημείο διαρροής δεν εντοπιζόταν, η ανησυχία μεγάλωνε ακόμη περισσότερο. Οχήματα της Πυροσβεστικής, περιπολικά της ΕΛ.ΑΣ. και τεχνικά συνεργεία πραγματοποιούσαν συνεχείς ελέγχους σε δίκτυα, φρεάτια και εγκαταστάσεις, χωρίς όμως να βρίσκουν την παραμικρή ένδειξη μεγάλης διαρροής.

Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, ήταν ότι μέχρι αργά χθες το βράδυ η μυρωδιά παρέμενε αισθητή σε αρκετές περιοχές κοντά στο παραλιακό μέτωπο. Κάτοικοι περιέγραφαν πως ο αέρας παρέμενε βαρύς και αποπνικτικός, με μια ανεξήγητη οσμή να πλανάται στους δρόμους και να διατηρεί την αίσθηση ανησυχίας σε ολόκληρη την πόλη. Παρά τις καθησυχαστικές ανακοινώσεις των Αρχών ότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, το μυστήριο γύρω από τη μυρωδιά που σκέπασε την Αττική παραμένει. Και μέχρι να δοθούν οριστικές απαντήσεις, πολλοί κάτοικοι των νότιων προαστίων δύσκολα θα ξεχάσουν τη μέρα που η πόλη μύριζε αέριο χωρίς κανείς να μπορεί να εξηγήσει με βεβαιότητα από πού ερχόταν.