Η διπλωματία του πετρελαίου: Πώς η Κίνα μπορεί να αλλάξει τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν

Η χθεσινή επίσκεψη στο Πεκίνο του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, λίγες ημέρες πριν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μεταβεί στην κινεζική πρωτεύουσα, στρέφει την προσοχή σε ένα βασικό ερώτημα: μπορεί η Κίνα να αναλάβει τον ρόλο του ειρηνευτικού μεσολαβητή στη σύγκρουση Ουάσιγκτον – Τεχεράνης;

Με μια ασταθή εκεχειρία και, όπως γράφει το CNN, μια διπλωματία «σταμάτα – ξεκίνα» μέχρι στιγμής να μην έχουν καταφέρει να οδηγήσουν στο τέλος έναν πόλεμο που απειλεί να οδηγήσει σε κατάρρευση την παγκόσμια οικονομία, και οι δύο εμπλεκόμενες πλευρές αναζητούν μια ανατροπή. Το Πεκίνο, στα χαρτιά τουλάχιστον, είναι ένας προφανής υποψήφιος για να αναλάβει αυτόν τον ρόλο – με τα κατάλληλα ανταλλάγματα, βεβαίως.

Η Κίνα είναι από καιρό στενός διπλωματικός και οικονομικός σύμμαχος του Ιράν, αλλά διατηρεί ανοιχτή γραμμή και με την Ουάσιγκτον, κάτι που θα φανεί πολύ χρήσιμο κατά τη συνάντηση Τραμπ με τον κινέζο πρόεδρο στο Πεκίνο την ερχόμενη εβδομάδα, στις 14 και 15 Μαΐου. Είναι αυτή η χρονική στιγμή που πιθανότατα έφερε τον Αραγτσί στο Πεκίνο, όπου εξέφρασε μεγάλες ελπίδες ότι η Κίνα θα μπορούσε να αποτρέψει «παραβιάσεις της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας» σε συνάντηση με τον κινέζο ομόλογό του Γουάνγκ Γι, ο οποίος δεσμεύτηκε να διαδραματίσει η χώρα του «μεγαλύτερο ρόλο στην αποκατάσταση της ειρήνης και της ηρεμίας στη Μέση Ανατολή».

Και ο Τραμπ είναι βέβαιο ότι θα θέσει στον Σι το ζήτημα της σύγκρουσης με την Τεχεράνη όταν βρεθεί στο Πεκίνο – ένα ταξίδι το οποίο κάποτε είχε ως στόχο να επικεντρωθεί στον οικονομικό ανταγωνισμό μεταξύ των δύο δυνάμεων και τώρα επισκιάζεται από τον πόλεμο του Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο το ανέφερε αυτό χθες, όταν δήλωσε ότι ελπίζει πως η Κίνα θα πιέσει το Ιράν να χαλαρώσει τον έλεγχο που ασκεί στα Στενά του Ορμούζ. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, και ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ ​​Μπέσεντ κάλεσε την Κίνα να εντείνει τις διπλωματικές της προσπάθειες για να πείσει το Ιράν να ανοίξει τα Στενά στη διεθνή ναυτιλία.

Η Κίνα έχει έναν λόγο παραπάνω να επιθυμεί ειρήνη στην περιοχή, καθώς έχουν περιοριστεί κατά πολύ οι ποσότητες αργού πετρελαίου που εισάγει από το Ιράν. Πριν από τον πόλεμο, το Πεκίνο αγόραζε περισσότερο από το 80% του πετρελαίου που εξάγει το Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία για το 2025 από την εταιρεία αναλύσεων Kpler. Γι’ αυτό άλλωστε η κινεζική κυβέρνηση έχει εμπλακεί σε μια έντονη διπλωματική δραστηριότητα και απέφυγε να ασκήσει έντονη κριτική για τη διεξαγωγή του πολέμου από τις ΗΠΑ, ώστε η σύνοδος κορυφής, η οποία έχει ήδη αναβληθεί μία φορά λόγω της σύγκρουσης, να μπορέσει να διεξαχθεί ομαλά, δήλωσαν αναλυτές στο Reuters.

Ηδη, το γεγονός ότι και οι δύο πλευρές βρίσκονται στο πλευρό του μέσα σε μία εβδομάδα αποτελεί νίκη για τον Σι, ο οποίος στοχεύει να εδραιώσει τον ρόλο της Κίνας ως παγκόσμιας δύναμης. Η διαπραγμάτευση με έναν ολοένα και πιο αντιδημοφιλή ηγέτη των ΗΠΑ, ο οποίος έχει βαλτώσει σε έναν δαπανηρό πόλεμο και αναζητεί εύκολες νίκες, πιθανότατα δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τον πρόεδρο Σι. Παρόλο που πολλοί αναλυτές στη Δύση συχνά θεωρούν ότι το Πεκίνο είναι αυτόματα ευχαριστημένο κάθε φορά που ο αμερικανικός στρατός βρίσκεται δεσμευμένος κάπου στον κόσμο, υπάρχουν απτοί λόγοι για να θέλει η Κίνα να δει το τέλος της σύγκρουσης.

Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο έχει σχετικά απομονωθεί από την ιστορική παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση που πλήττει τους γείτονές της – συμπεριλαμβανομένων των βασικών περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ – λόγω των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου της Κίνας, του υψηλού επιπέδου ενεργειακής αυτάρκειας και της πρώιμης στροφής της στην πράσινη ενέργεια. Ομως, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, αυτά τα αποθέματα μειώνονται – μαζί με την ενεργειακή ασφάλεια που έχει θέσει ως προτεραιότητα η κυβέρνηση του Πεκίνου. Αλλωστε, μια παγκόσμια οικονομική ύφεση λόγω του πολέμου θα βλάψει επίσης την οικονομία της Κίνας, η οποία εξαρτάται από τις εξαγωγές.