Πρόσωπο της περασμένης εβδομάδας ήταν αναμφίβολα ο 89χρονος που άνοιξε πυρ σε χώρο δημόσιων υπηρεσιών τραυματίζοντας μέλη του προσωπικού τους. Παρά το κωμικοτραγικό μέρος της υπόθεσης με τη μνημειώδη ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ. για «89χρονο που τράπηκε σε φυγή» και τις εικόνες αστυνομικών να υπερπηδούν κάγκελα «καταδιώκοντάς» τον, το γεγονός καταδεικνύει με δραματικό τρόπο τα σοβαρά προβλήματα ασφαλούς λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών.
Δεν αναφερόμαστε, βεβαίως, στην υπηρεσιακή συναλλαγή του 89χρονου με τον ΕΦΚΑ, αλλά στη δυνατότητά του να εισέλθει σε δημόσιες υπηρεσίες κραδαίνοντας καραμπίνα, να πυροβολήσει υπαλλήλους και να διαφύγει ανενόχλητος. Και αν είναι αναμενόμενο να μη φυλάσσεται από αστυνομικούς το υποκατάστημα του ΕΦΚΑ Κεραμεικού, πώς να ισχυριστούμε το ίδιο και για το Ειρηνοδικείο της οδού Λουκάρεως; Οταν, μάλιστα, επί τρία χρόνια έχει γίνει τόσος ντόρος και έχουν προηγηθεί τόσες εξαγγελίες περί Δικαστικής Αστυνομίας. Εύλογα, επομένως, τίθεται το ερώτημα «πού βρίσκονταν οι δικαστικοί αστυνομικοί;».
Η εισαγωγή του θεσμού της Δικαστικής Αστυνομίας είναι πράγματι μια σημαντική καινοτομία στον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης και των Εισαγγελιών ειδικότερα, καθώς μεταφέρει στην ελληνική δικαστική πραγματικότητα επιτυχημένες πρακτικές του εξωτερικού, επιδιώκοντας παράλληλα την αποφόρτιση της ΕΛ.ΑΣ. Ο Ν. 4963/2022 διακρίνει τις υπηρεσίες της Δικαστικής Αστυνομίας σε υπηρεσίες πολιτικού και αστυνομικού τομέα.
Οι υπηρεσίες πολιτικού τομέα συνδράμουν το έργο της εισαγγελικής Αρχής με τη διενέργεια προανακριτικών και ανακριτικών πράξεων για τη συγκέντρωση του αποδεικτικού υλικού και την υποστήριξη των κατηγοριών ενώπιον των δικαστηρίων, ενώ παρέχουν επιστημονική και τεχνική συνδρομή στους δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς. Παράλληλα, οι υπηρεσίες αστυνομικού τομέα είναι εξοπλισμένες με τρεις βασικές αρμοδιότητες: α) την επίδοση δικογράφων και εγγράφων, β) την εκτέλεση των αποφάσεων των ποινικών δικαστηρίων και γ) τη φύλαξη των δικαστικών καταστημάτων.
Για τη στελέχωση των υπηρεσιών της Δικαστικής Αστυνομίας αστυνομικού τομέα εκδόθηκε η προκήρυξη 1ΔΑ/2023, η οποία προέβλεπε την κάλυψη 500 θέσεων, κατηγοριών ΠΕ (30 θέσεις), ΤΕ (70 θέσεις) και ΔΕ (400 θέσεις). Η προκήρυξη αυτή προέβλεπε την υποβολή αιτήσεων στο υπουργείο Δικαιοσύνης, ενώ το ΑΣΕΠ διατηρούσε απλώς τον έλεγχο των ενστάσεων και την επίβλεψη ορισμένων ειδικών δοκιμασιών. Ετσι, ο Ν. 4963/2022 προέβλεπε αρχικά την έκδοση των οριστικών πινάκων κατάταξης και απορριπτέων και στη συνέχεια διεξαγωγή υγειονομικών, αθλητικών και ψυχομετρικών εξετάσεων, προκειμένου να εκδοθούν οι πίνακες των διοριστέων.
Ανατρέχοντας στις σχετικές ανακοινώσεις του ΑΣΕΠ, διαπιστώνει κανείς ότι οι οριστικοί πίνακες κατάταξης της προκήρυξης 1ΔΑ/2023 εκδόθηκαν στις ακόλουθες ημερομηνίες: 11/1/2024 οι πίνακες της κατηγορίας ΤΕ, 3/2/24 της κατηγορίας ΔΕ και 16/2/24 της κατηγορίας ΠΕ. Οι δε πίνακες διοριστέων όλων των κατηγοριών εκδόθηκαν τον Απρίλιο του 2024, ακολούθησε στον ίδιο μήνα η έκδοση των ΦΕΚ πρόσληψης, ενώ πρόσφατα, τον Απρίλιο του 2026, ανακοινώθηκε και η πρόσληψη επιπλέον 44 θέσεων ΔΕ από επιλαχόντες της αρχικής προκήρυξης. Περαιτέρω, σύμφωνα με ΚΥΑ του 2023 περί «Εισαγωγικής Εκπαίδευσης Προσωπικού Δικαστικής Αστυνομίας», οι διοριστέοι της Δημοτικής Αστυνομίας εκπαιδεύονται εντατικά επί 4μηνο προτού αναλάβουν τα καθήκοντά τους.
Προβλήματα λειτουργίας
Εν ολίγοις, από το 2024 μέχρι σήμερα έχουν προσληφθεί και ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους 500 δικαστικοί αστυνομικοί, ενώ αναμένεται να προσληφθούν επιπλέον 44. Συνεπώς, το κόστος της πρόσληψης, τοποθέτησης, εκπαίδευσης και απασχόλησής τους όπως και οι δαπάνες προμήθειας του ατομικού τους εξοπλισμού και του εξοπλισμού φύλαξης (όπως των ανιχνευτών μετάλλου που έχουν μεν αγοραστεί αλλά σύμφωνα με πληροφορίες παραμένουν κλεισμένοι στα κουτιά τους) έχουν ήδη επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό και τον φορολογούμενο πολίτη. Και παρ’ όλα αυτά, τρία χρόνια αργότερα, ένας βαριά οπλισμένος 89χρονος μπορεί να εισβάλλει στο Ειρηνοδικείο της Αθήνας, να ανοίγει πυρ και να τραυματίζει εργαζομένους.
Αξίζει, επομένως, να αναρωτηθούμε εάν η Δικαστική Αστυνομία προστίθεται και αυτή στον μακρύ κατάλογο εκείνων των υπηρεσιών που εξαγγέλθηκαν μεν με τυμπανοκρουσίες αλλά στη συνέχεια εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους, χωρίς ορατό επιχειρησιακό προγραμματισμό, σύνδεση με συγκεκριμένες ανάγκες και προτεραιότητες, παρακολούθηση και έλεγχο της εκπλήρωσης της αποστολής τους (όπως με τους Συμβούλους Ακεραιότητας, τους Συμβούλους Ανθρώπινου Δυναμικού, τις Υπηρεσίες Εσωτερικού Ελέγχου κ.ά.). Θυμίζουμε ότι μία από τις βασικότερες ιδέες του περιλάλητου «επιτελικού κράτους» ήταν η ενίσχυση του διυπουργικού συντονισμού για την καλύτερη υλοποίηση του κυβερνητικού έργου. Ας αναζητήσουμε λοιπόν τα «επιτελικά γρανάζια» στα οποία σκάλωσε αυτή τη φορά η αποτελεσματική λειτουργία της Δικαστικής Αστυνομίας.
