Φρούδες ελπίδες από την ήττα του Ορμπαν

Το τέλος της μακροχρόνιας τυραννίας του Ορμπαν στην Ουγγαρία αποτέλεσε, όπως ήταν φυσικό, αντικείμενο πλήθους διεθνών αναλύσεων, τόσο στην Ευρώπη όσο όμως και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Εκεί το ενδιαφέρον υπήρξε αυξημένο σε σχέση με ό,τι θα ήταν σε οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες, καθώς επί της ουσίας το κυρίαρχο θέμα πίσω από τις γραμμές δεν αφορούσε τον Ορμπαν αλλά τον Τραμπ. Και η βασική γραμμή ήταν ότι όπως έπεσε ο ένας, έτσι ακολουθεί και ο άλλος με το σκεπτικό ότι η πολιτικές του έχουν ξεπεραστεί αντίστοιχα.

Ομως αυτή η αντίληψη και η περισπούδαστη πολυσχιδής επιχειρηματολογία που επιστρατεύθηκε να την υποστηρίξει ελάχιστη σχέση έχει με την πραγματικότητα. Πρώτον, διέλαθε σχεδόν καθολικά μία καθοριστική παράμετρος: ότι ο Ορμπαν έπεσε μεν, πλην όμως, αυτό συνέβη έπειτα από δεκαέξι χρόνια παντοκρατορίας στην εξουσία. Δεύτερον, επαναλήφθηκε εδώ ένα δομικό σφάλμα που έχει καταστεί πλέον… αήττητος παράγοντας αναλυτικής τύφλωσης σε όλα τα επίπεδα: έγινε διαρκώς και παντού λόγος περί «Ευρώπης», στη λογική ότι αφού ξεφούσκωσε αυτή η εξουσία στην Ουγγαρία – έπειτα από δεκαέξι χρόνια – δείχνει μία συνολική κατεύθυνση για όλους τους «υποψήφιους Ορμπαν» της Γηραιάς Ηπείρου.

Αυτό το αναλυτικό σφάλμα είναι εξίσου δομικό με το προηγούμενο: οι συνθήκες που γεννούν και, κυρίως, εκείνες που οδηγούν προς την εξουσία, ηγέτες με παρόμοια χαρακτηριστικά δεν «τσουβαλιάζονται» επειδή έτσι βολεύει. Μπορεί να μοιάζουν, όμως τα αίτιά τους είναι ενδογενή σε κάθε χώρα. Και είναι βαθιά ριζωμένα στις κοινωνίες. Τα κόμματα που απειλούν τη δημοκρατία και την ελευθερία στην Ευρώπη δεν παίρνουν δύναμη το ένα από το άλλο ανάμεσα στα κράτη.

Παίρνουν από τον τρόπο που χειρίζονται τα τεκταινόμενα στις κοινωνίες τους – οι πολίτες που στρέφονται σε αυτά ούτε κατ’ ελάχιστον επηρεάζονται από το τι μπορεί να γίνει ή να μη γίνει πέρα από τη χώρα τους. Γιατί; Μα ακριβώς επειδή τα δικά της εσωτερικά διακυβεύματα είναι στο επίκεντρο και τίποτε άλλο. Και μάλιστα με σκληρά εθνικιστικό πρόσημο. Δεν είναι οπαδοί της… Τρίτης Διεθνούς.

Του λόγου το αληθές πιστοποιείται με πολλούς τρόπους στη Γερμανία. Εκεί, λίγα εικοσιτετράωρα έπειτα από την πτώση του Ορμπαν, οι πρώτες δημοσκοπήσεις που διενεργήθηκαν σε ομοσπονδιακό επίπεδο, τι έδειξαν; Οτι η Ακροδεξιά παγιώνεται πλέον, ως η πρώτη πολιτική δύναμη στη χώρα, και οι τάσεις της εξακολουθούν να είναι ανοδικές. Ποιος Ορμπαν, λοιπόν, και τι αναγωγές παντελώς εκτός πάσης πραγματικότητας.

Μεγάλο μέρος της Ευρώπης έχει πάρει αυτόν τον δρόμο – και η Γερμανία είναι ο αδιαφιλονίκητος πρωταγωνιστής σε μία πορεία που όπως όλα δείχνουν δεν έχει επιστροφή. Και αν συμβεί αυτό, που μέχρι πριν από πολύ λίγα χρόνια ήταν αδιανόητο, όμως τώρα είναι το κυρίαρχο ενδεχόμενο, τότε, όλη η Ευρώπη θα καταλάβει γρήγορα τι σημαίνει να ζεις πραγματικές καταρρεύσεις.

Τέλος, στο άλλο κρίσιμο πεδίο, η πραγματικότητα έδωσε ήδη την πικρή της διάψευση: πριν προλάβει να φύγει ο φιλορώσος Ορμπαν, ήρθε ήδη ο διάδοχός του. Στη Βουλγαρία.