Σε μια καταστροφική νέα φάση έχει εισέλθει η σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν – ένα αδιέξοδο μεταξύ πολέμου και ειρήνης που διατηρεί τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, που κάνει τους φόβους της διεθνούς κοινότητας να διογκώνονται και την προοπτική κλιμάκωσης να διαφαίνεται πιο έντονα. Μια φάση που την αποκαλούν «ούτε πόλεμος ούτε ειρήνη». Την ίδια ώρα, πάντως, ο ισραηλινός υπουργός Αμυνας Ισραελ Κατζ δήλωνε πως η χώρα του περιμένει το «πράσινο φως» από τις ΗΠΑ για «να στείλει το Ιράν πίσω στη λίθινη εποχή».
Η μάχη για τον έλεγχο των Στενών, ενός από τους σημαντικότερους υδάτινους δρόμους του παγκόσμιου εμπορίου, μαίνεται, αφήνοντας τους πάντες σε αγωνία και συμβάλλοντας στην άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου. Οι ιρανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε τρία φορτηγά πλοία την Τετάρτη και χθες έδωσαν στη δημοσιότητα προσεκτικά μονταρισμένα βίντεο από τις εισβολές κομάντος στα φορτηγά πλοία «Francesca» και «Επαμεινώνδας» με σάουντρακ ταινιών δράσης – θέλοντας έτσι να επιδείξουν ότι ελέγχουν την περιοχή.
Εν τω μεταξύ, το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ προσπαθεί να εμποδίσει το Ιράν να εξάγει πετρέλαιο – την κύρια πηγή εσόδων της χώρας – ή να λαμβάνει προμήθειες, με τον πρόεδρο Τραμπ να δίνει εντολή να πλήττεται κάθε ιρανικό πλοίο που θα εντοπίζεται να βάζει νάρκες. Ισχυρίστηκε επίσης ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν πλήρως τα Στενά και τα κρατούν «ερμητικά κλειστά» και πως στο Ιράν «δεν έχουν ιδέα ποιος είναι ο ηγέτης τους». Ωστόσο, ο αποκλεισμός των ΗΠΑ δεν έχει σταματήσει τη χρήση των Στενών από το Ιράν, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Vortexa, η οποία ανέφερε ότι περίπου 10,7 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικών εξαγωγών αργού πετρελαίου έφυγαν από την περιοχή που είχε αποκλειστεί από το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ μεταξύ 13 και 21 Απριλίου.
Αραβες και τούρκοι μεσολαβητές που εργάζονται για την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών δήλωσαν ότι φοβούνται ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί. Η διαπραγματευτική ομάδα του Ιράν έχει σκληρύνει τον τόνο της από τότε που αποφάσισε την τελευταία στιγμή να μην πραγματοποιήσει τις συνομιλίες αυτή την εβδομάδα στο Ισλαμαμπάντ, την πρωτεύουσα του Πακιστάν, δεσμευόμενη να μην επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μέχρι να αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός από τις ΗΠΑ, δήλωσαν οι μεσολαβητές. «Αυτή η εκεχειρία είναι εγγενώς ασταθής», σχολίασε ο Αλί Βαέζ, ειδικός για το Ιράν στο International Crisis Group. «Στη θάλασσα, ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη αποκλιμακώνουν. Οσο ο διπλός αποκλεισμός παραμένει σε ισχύ, κάθε απαγόρευση, προειδοποιητική βολή ή κατάσχεση πλοίου γίνεται πιθανό έναυσμα για μια ευρύτερη υποτροπή της σύγκρουσης».
Ο Τραμπ δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε ισχύ για να διατηρηθεί η πίεση στο Ιράν μέχρι να ολοκληρωθούν οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών. Εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης ανέφερε ότι το Ιράν θα κρατήσει τα Στενά κλειστά σε αυτό που αποκαλεί εχθρική ναυτιλία. «Καμία πλευρά δεν είναι πιθανό να υποχωρήσει υπό οικονομική πίεση σύντομα», τονίζει ο Βαέζ.
Μεσολαβητές, συμπεριλαμβανομένων της Τουρκίας, του Πακιστάν και της Αιγύπτου, αγωνίζονταν να επαναφέρουν τη διπλωματική διαδικασία σε καλό δρόμο. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συνέχισαν να ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω τρίτων, αλλά ανέφεραν μικρή πρόοδο. Οι ανανεωμένες επιθέσεις του Ιράν σε εμπορικά πλοία κοντά στα Στενά υπογράμμισαν την αργή, σκληρή μάχη που διεξάγεται στα νερά γύρω από την περιοχή. Οι επιθέσεις ήρθαν μετά την κατάσχεση από τις αμερικανικές δυνάμεις ενός δεξαμενόπλοιου αργού πετρελαίου στον Ινδικό Ωκεανό, στο οποίο είχαν επιβληθεί κυρώσεις επειδή συνεργαζόταν με την Τεχεράνη.
Η παρατεταμένη αστάθεια έχει αυξήσει τον κίνδυνο ενός εφιαλτικού οικονομικού σεναρίου στο οποίο τα Στενά παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για τους επόμενους μήνες, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και επιδεινώνοντας την παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση. «Καθώς προχωρούν τα πράγματα, θα μπορούσαμε να δούμε τις τιμές του πετρελαίου και ορισμένους στασιμοπληθωριστικούς κινδύνους να αυξάνονται, επομένως αυτό θα επιβαρύνει τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο», εκτιμά μιλώντας στην «Washington Post» η Ρέιτσελ Ζιέμπα, από το think tank Κέντρο για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια.
