Το αίνιγμα του νέου δικομματισμού

Αν κάνει αύριο εκλογές ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει απέναντί του το ΠΑΣΟΚ, το «κόμμα του θυμού» και τους γαλάζιους ψηφοφόρους που δεν θα πάνε στην πρώτη κάλπη. Αν αργήσει λίγο, στους παραπάνω θα έχουν άμεσα προστεθεί και οι Αλέξης Τσίπρας, Μαρία Καρυστιανού. Οι τελευταίοι, έχοντας και σωστά οσμιστεί εκλογές, επιταχύνουν τις διεργασίες τους. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την εξέλιξη των δικογραφιών από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, διαμορφώνουν τα νέα χρονοδιαγράμματα όχι απλώς για τις κάλπες, όχι απλώς για τη Νέα Δημοκρατία αλλά και για την εκλογική και πολιτική επιβίωση πολλών σχηματισμών. Ανάμεσά τους για τον ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Αριστερά, το κόμμα Κασσελάκη (Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο), τη Νίκη κ.ά.

Είναι η πρώτη φορά που το πολιτικό σύστημα του 2023 δεν θα έχει καμία σχέση με αυτό που θα προκύψει από τις επικείμενες εθνικές εκλογές. Αυτό δεν οφείλεται απλώς και μόνον στη στερεοτυπική ρευστότητα που ακούμε και διαβάζουμε κάθε μέρα. Κυρίως αποδίδεται στον ασθενή δικομματισμό που κατανέμει αλλά και καταγράφει ανισόμετρα τις δυναμικές. Αρα το ερώτημα της επόμενης μάχης δεν είναι απλώς το ποιος θα κυβερνήσει ή θα συγκυβερνήσει. Είναι και σε έναν βαθμό αν θα επιστρέψει ο δικομματισμός που για παραπάνω από τρεις δεκαετίες γνωρίσαμε. Αυτό συνεπάγεται πως ένας πόλος θα είναι κραταιά ανταγωνιστικός έναντι της ΝΔ και όχι απλώς κυβερνήσιμος αλλά και, όπου απαιτηθεί, συναινετικός.

Δικομματισμός δεν σημαίνει εξάλλου μόνον αντιπαράθεση δύο πόλων αλλά και όπου χρειάζεται και οι μεταξύ τους συμφωνίες πάνω σε μείζονα θεσμικά ζητήματα. Αν επιτευχθεί η επανασύσταση της συνθήκης αυτής, αυτόματα θα σημαίνει πως ένα μέρος της πολιτικής αξιοπιστίας θα έχει επανακτηθεί, ενώ και πολλαπλά ρεύματα δυσαρέσκειας θα έχουν βρει τη νέα τους κοίτη.

Απέχουμε βέβαια από όλα τα παραπάνω με αποτέλεσμα και πολλοί μνηστήρες της δεύτερης θέσης να υπάρχουν έστω δυνητικά (ο μόνος επίσημος τώρα είναι το ΠΑΣΟΚ) και μεγάλα μέρη της κοινής γνώμης να μην εκφράζονται δημοσκοπικά προς μια αντίρροπη στη ΝΔ κατεύθυνση. Το επιπλέον παράδοξο είναι πως η φθορά της κυβερνώσας παράταξης δεν σημαίνει αυτόματα την ενίσχυση μιας μόνον δύναμης. Να ένα ακόμη χαρακτηριστικό του δικομματισμού: Οι απευθείας και αμφίδρομες ροές μεταξύ δύο πόλων. Αρα περισσότερο φαίνεται η πρώτη κάλπη να καταγράψει μια είδους δυσαρέσκεια και η δεύτερη να είναι μια αναμέτρηση στη συσπείρωση και την κυβερνησιμότητα. Η τελευταία δεν θα εξαρτηθεί πια στενά από το απλοϊκό επιχείρημα της σταθερότητας αλλά από τα περιεχόμενα που θα καταφέρουν να προσδώσουν οι πολιτικές δυνάμεις στα σχέδιά τους. Οσο κι αν σήμερα μοιάζει παράξενο, οι επόμενες κάλπες θα έχουν βαθιά αξιακά θέματα και δεν θα οριοθετούνται σε μια είδους απλής διαχείρισης του κράτους.

Αυτός, Αυτή, Αυτό: Αρχηγός

Ενημερώστε τον ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ πως εμμέσως και διά της τεθλασμένης ένωσε διάφορες δυνάμεις στην Ελλάδα, όπως το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά. Η αντιτραμπική ρητορική του και οι προτάσεις του για διακοπή της συμφωνίας σύνδεσης του Ισραήλ με την ΕΕ έχουν ανεβάσει τις μετοχές του και είναι η αιτία της παραπάνω σύνδεσης. Στο κεντροαριστερό φόρουμ στη Βαρκελώνη χειροκροτήθηκε και αυτός και ο παλαιστίνιος εκπρόσωπος πιο πολύ από όλους. Εντοπίζει χώρο ο Ισπανός στο προοδευτικό γήπεδο με μια εξωστρεφή στάση που τέμνεται με το γεγονός πως η ΕΕ σιωπά γενικά.

#Hashtag: 1967

Είναι εκείνο το σπουδαίο κείμενο του Χρήστου Βακαλόπουλου για τη μαύρη 21η Απρίλη του 1967 με τίτλο «Η 21η Απριλίου κι εμείς» (Ιστός, 1992). Και το θυμηθήκαμε σήμερα που έχουμε την επέτειο των 49 ετών. «Οι συνταγματάρχες, αυτοί οι “κακοί του καφενείου” που πήραν την εξουσία, μας οδήγησαν στο στρατόπεδο της καχυποψίας, μας έχωσαν μέσα στην ιδεολογία από την οποία δεν βγήκαμε ποτέ….», αναφέρει ο φωτισμένος συγγραφέας που έφυγε τόσο νωρίς στα 37 του. Ηταν αθώα τα πράγματα μέχρι το 1967; Οχι. Και ο Χρήστος δεν έλεγε αυτό. Η χούντα όμως μαζί με τα δεινά της προσέθεσε και ένα ακόμη: τον βαθύ εγκλωβισμό στα σχήματα.