Σε πρόσφατο άρθρο του στην εφημερίδα «The Guardian», ο Μάικλ Μπικ, καλλιτεχνικός διευθυντής του London Soundtrack Festival, αναφερόμενος στη σημασία της μουσικής στον κινηματογράφο, καταθέτει δέκα ταινίες των οποίων η μουσική έπαιξε μεγάλο ρόλο στην ιστορία του κινηματογραφικού soundtrack. Ανάμεσά τους ο πρώτος «Κινγκ Κονγκ» (1933), ο «Πολίτης Κέιν» (1941) του Ορσον Γουέλς και το αριστούργημα του Στάνλεϊ Κιούμπρικ «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος» (1968).
Από τα πρώτα κιόλας βήματα του κινηματογράφου, την εποχή των βωβών ταινιών, η μουσική φάνηκε ότι θα έπαιζε καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο το κοινό παρακολουθούσε σινεμά. Εκείνες τις εποχές η μουσική παιζόταν ζωντανά μέσα στην αίθουσα κατά τη διάρκεια των προβολών, αλλά τα πράγματα θα άλλαζαν όταν το 1926 εφευρέθηκε το σύστημα Vitaphone, ήτοι η ηχογράφηση σε δίσκο που επίσης παιζόταν μαζί με την ταινία. Το ίδιο σύστημα χρησιμοποιήθηκε για την ταινία «Ο τραγουδιστής της τζαζ» (1927), την πρώτη στην οποία οι φωνές των ηθοποιών συγχρονίστηκαν με το φιλμ. Σε λιγο καιρό η μουσική τυπωνόταν απευθείας στο φιλμ και έτσι γεννήθηκε το soundtrack, η κινηματογραφική μουσική, την οποία οι σημερινοί θεατές ακούν με τον ίδιο τρόπο που την άκουγαν οι θεατές στη δεκαετία του 1930. Στις παρακάτω γραμμές παρουσιάζουμε δώδεκα από τις σημαντικότερες μορφές μουσικοσυνθετών του κινηματογράφου, οι οποίοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην πορεία του soundtrack.
Μίκλος Ρόζα (1907-1995)
Δεκαεπτά φορές υποψήφιος για Οσκαρ και κάτοχος του βραβείου για τις ταινίες «Spellbound» (1945), «Α double life» (1947) και «Μπεν Χουρ» (1959), ο ούγγρος μουσικοσυνθέτης υπήρξε επίσης παραγωγικός συνθέτης κλασικής μουσικής, συμπεριλαμβανομένων κοντσέρτων για βιολί και πιάνο, ενός κοντσέρτου για ορχήστρα εγχόρδων και μιας Συμφωνίας Κοντσερτάντε. Το 1945, διορίστηκε καθηγητής Σύνθεσης στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, όπου δίδαξε για πολλά χρόνια.
Φραντς Γουάξμαν (1906-1967)
Δημιουργός περισσότερων από 140 μουσικών σκορ για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση (το μουσικό θέμα του «Φυγάδα» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα), ο Γουάξμαν που γεννήθηκε στη Γερμανία υπήρξε εκτός άλλων συνεργάτης του Γιόζεφ φον Στέρνμπεργκ στον «Γαλάζιο άγγελο» (1930), του Τζέιμς Γουέιλ στη «Νύφη του Φρανκενστάιν» (1935) και του Αλφρεντ Χίτσκοκ στη «Ρεβέκκα» (1940). Δώδεκα φορές υποψήφιος για Οσκαρ, κέρδισε το βραβείο δύο συνεχόμενες χρονιές, το 1951 για τη «Λεωφόρο της Δύσης» του Μπίλι Γουάιλντερ και το 1952 για το «Μια θέση στον ήλιο» του Τζορτζ Στίβενς.
Ντιμίτρι Τιόμκιν (1894-1979)
Ο Ρωσοεβραίος Τιόμκιν ανήκει στους πιο επιτυχημένους και παραγωγικούς μουσικοσυνθέτες στην ιστορία του αμερικανικού κινηματογράφου, με τέσσερα Οσκαρ και συνολικά 22 (!) υποψηφιότητες. Το 1922 μετανάστευσε από τη Ρωσία στη Γερμανία και το 1925 πήγε στις ΗΠΑ, όπου καταξιώθηκε αμέσως ως κύριος πιανίστας μεγάλου στούντιο χορού στο Μπρόντγουεϊ. Μεγάλες του στιγμές στο Χόλιγουντ: «Το τρένο θα σφυρίξει τρεις φορές» (Οσκαρ μουσικής και τραγουδιού – «Do not forsake me oh my darling»), «Ο γίγας», «Ο άνθρωπος δίχως όπλα», «Ο γέρος και η θάλασσα» (Οσκαρ μουσικής) και τα έπη «55 μέρες στο Πεκίνο» και «Η πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκατορίας».
Μπέρναρντ Χέρμαν (1911-1975)
Βέρος Νεοϋορκέζος και εβραϊκής καταγωγής, ο άνθρωπος πίσω από τα χαμηλά πνευστά που ανοίγουν τον «Πολίτη Κέιν» (1941) του Ορσον Γουέλς, τα βιολιά που «σκίζουν» τα τύμπανα των αφτιών μας στο «Ψυχώ» (1960) του Αλφρεντ Χίτσκοκ και το μελαγχολικό σαξόφωνο του «Ταξιτζή» (1976) του Μάρτιν Σκορσέζε ήταν ένας από τους πιο πρωτότυπους και ξεχωριστούς συνθέτες που εργάστηκαν ποτέ στον κινηματογράφο. Ξεκίνησε νωρίς, κερδίζοντας ένα βραβείο σύνθεσης σε ηλικία 13 ετών, ίδρυσε τη δική του ορχήστρα στα 20 και κατέκτησε το Χόλιγουντ γράφοντας τη μουσική για περισσότερες από 90 ταινίες και σειρές.
Χένρι Μαντσίνι (1924-1994)
Η καριέρα του γεννημένου στο Κλίβελαντ του Οχάιο αμερικανού μουσικοσυνθέτη συνδέθηκε άρρηκτα με τις ταινίες «Ροζ Πάνθηρας» του Μπλέικ Εντουαρντς καθώς αυτός είναι ο δημιουργός του πολυαγαπημένου, παιχνιδιάρικου μουσικού σκορ τους. Ο Μαντσίνι συνεργάστηκε εκτενώς με τον Εντουαρντς – αρχικώς στην τηλεοπτική σειρά «Peter Gunn» (1958), μετά στο «Πρόγευμα στο Tiffany’s» (1961), που του χάρισε δύο Οσκαρ. Κέρδισε το ίδιο βραβείο για το τραγούδι «Days of wine and roses» της ταινίας του Εντουαρντς «Μέρες κρασιού και λουλουδιών» (1962) αλλά και τη μουσική για το «Βίκτωρ Βικτώρια» (1982) του ίδιου σκηνοθέτη.
Μορίς Ζαρ (1924-2009)
Ο γεννημένος στη Λυών της Γαλλίας Μορίς Ζαρ ανακάλυψε τη μουσική καθυστερημένα, στα τέλη της εφηβείας του. Τότε αποφάσισε να κάνει καριέρα σε αυτόν τον τομέα, κάτι που κατάφερε και με το παραπάνω, γράφοντας τη μουσική για μεγάλα αριστουργήματα του κινηματογράφου, όπως ο «Λόρενς της Αραβίας» (1962), για τον οποίο κέρδισε το πρώτο από τα τρία του Οσκαρ. Εννέα φορές υποψήφιος, ο Ζαρ κέρδισε τρία βραβεία – όλα για ταινίες του Ντέιβιντ Λιν. Θα ακολουθούσαν ο «Δόκτωρ Ζιβάγκο» (1965) και το «Πέρασμα στην Ινδία» (1984). Οι συνθέσεις του για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση ξεπερνούν τις 180.
Νίνο Ρότα (1911-1979)
Ενα από τα πιο χαρακτηριστικά μουσικά σκορ του κινηματογράφου, εκείνο του «Νονού» (1972), είναι σύνθεση του Μιλανέζου Ρότα, το έργο του οποίου θα είναι πάντα ταυτόσημο με τις ταινίες του Φεντερίκο Φελίνι, από τις «Νύχτες της Καμπίρια» και τη «La Strada» μέχρι τη «Γλυκιά ζωή», το «Οκτώμισι» και το «Αμαρκορντ». Για τον «Νονό» ήταν υποψήφιος για Οσκαρ, μέχρι τη στιγμή που έγινε γνωστό ότι είχε «δανειστεί» ένα από τα μουσικά θέματα της ταινίας από μια παλαιότερη ιταλική ταινία, οπότε η Ακαδημία απέσυρε την υποψηφιότητά του. Υπήρξε όμως υποψήφιος για τον «Νονό 2» και τότε κέρδισε το βραβείο.
Τζον Μπάρι (1933-2011)
Μόνο και μόνο για το μουσικό σκορ του Τζέιμς Μποντ, το οποίο συνοδεύει την ακοή μας εδώ και παραπάνω από 60 χρόνια, καθώς έχει χρησιμοποιηθεί σε όλες τις ταινίες 007, ο Βρετανός Μπάρι κερδίζει αμέσως μια θέση στο πάνθεον των πιο εμβληματικών μουσικοσυνθετών στην ιστορία του σινεμά. Ο ίδιος είναι επίσης ο συνθέτης μιας από τις πιο όμορφες μουσικές που έχουν γραφεί ποτέ για τηλεοπτική σειρά, τους «Αντίζηλους». Κάτοχος πέντε Οσκαρ (ανάμεσά τους για τις ταινίες «Χορεύοντας με τους λύκους» και «Πέρα από την Αφρική»), ο Μπάρι προτάθηκε για επτά Οσκαρ, ποτέ όμως για ταινία Μποντ.
Μισέλ Λεγκράν (1932-2019)
Βραβευμένος με δύο Οσκαρ μουσικής («Μαζί σου γνώρισα τον έρωτα», «Γεντλ») και ένα τραγουδιού («The Windmills of Your Mind» της ταινίας «Υπόθεση Τόμας Κράουν»), ο γάλλος συνθέτης, μαέστρος και πιανίστας Μ. Λεγκράν συνέθεσε πάνω από 200 μουσικές για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, και ηχογράφησε πάνω από εκατό άλμπουμ τζαζ, ποπ και κλασικής μουσικής. Δωδεκα συνολικά υποψηφιότητες θα βρούμε στην καριέρα του και αρκεί να πούμε ότι τις μισές τις πήρε για δύο ταινίες, τις «Ομπρέλες του Χερβούργου» (1964) του Ζακ Ντεμί και το «Γεντλ» (1983) της Μπάρμπρα Στράιζαντ (τρεις για την κάθε ταινία).
Ενιο Μορικόνε (1928-2020)
Μία από τις μεγαλύτερες μορφές στην ιστορία της μουσικής, μια ιδιοφυΐα, με την πλήρη έννοια του όρου, ένας μουσικός που μπορούσε να συνθέσει θέμα ενώ μιλούσε στο τηλέφωνο, ο Ιταλός Ενιο Μορικόνε συνδέθηκε μοναδικά με το έργο τού συμμαθητή του από το σχολείο Σέρτζιο Λεόνε («Για μια χούφτα δολάρια», «Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος», «Κάποτε στη Δύση», «Κάποτε στην Αμερική»), αλλά έγραψε τη μουσική και σε εκατοντάδες άλλες ταινίες και σειρές, ανάμεσα στις οποίες «Η αποστολή» (1986), «Σινεμά ο Παράδεισος» (1988) και «Οι μισητοί οκτώ» (2015) του Κουέντιν Ταραντίνο, για την οποία κέρδισε το Οσκαρ στην έκτη υποψηφιότητά του.
Τζον Γουίλιαμς (1932-)
Η μουσική του Αμερικανού Τζον Γουίλιαμς στην ανάπτυξη του τρόμου στα «Σαγόνια του καρχαρία» (1975) του Στίβεν Σπίλμπεργκ υπήρξε καθοριστική για την επιτυχία της ταινίας και το σκορ ανήκει σ’ εκείνα που σου θυμίζουν αμέσως την ταινία από την οποία προέρχεται. Ισχύει και για τη μουσική του «Πολέμου των άστρων» (1977), για την οποία ο Γουίλιαμς κέρδισε το τρίτο του Οσκαρ (των «Σαγονιών» είχε προηγηθεί ένα για τον «Βιολιστή στη στέγη»). Το όνομα Τζον Γουίλιαμς έγινε «συνώνυμο» με του Σπίλμπεργκ σε ταινίες όπως το franchise «Ιντιάνα Τζόουνς». Τα δύο Οσκαρ που ακολούθησαν ήταν επίσης για ταινίες του Σπίλμπεργκ: «ΕΤ ο εξωγήινος» και «Η λίστα του Σίντλερ» (1993). Συνολικά έχει υπάρξει 54 (!) φορές υποψήφιος.
Χανς Τσίμερ (1957-)
Τι να πρωτοδιαλέξεις μέσα από έναν όγκο έργου που αρχίζει στη δεκαετία του 1980 («Ο άνθρωπος της βροχής», 1988, «Ο σοφέρ της κυρίας Ντέιζι», 1989) και συνεχίζεται ως τις μέρες μας; Ο γερμανός μουσικοσυνθέτης Χανς Τσίμερ έμαθε όλα όσα γνωρίζει μέσω συνεργασιών και πειραματισμών (ξεκίνησε στο πλευρό του μέντορά του Στάνλεϊ Μάγερς) και ανήκει στις γνήσιες ιδιοφυΐες του τομέα του με παραπάνω από 200 soundtracks (ανάμεσά τους, των ταινιών «Καλύτερα δε γίνεται», 1997, «Ο πρίγκιπας της Αιγύπτου», 1998, «Ο μονομάχος» και το περσινό «F1»). Δύο Οσκαρ για τις ταινίες «Ο βασιλιάς των λιονταριών» (1994) και «Dune» (2021) και 12 συνολικά υποψηφιότητες.
- Ανακοίνωση – ράπισμα της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδας: Οι ευρωπαίοι εισαγγελείς ασκούν υποδειγματικά τα καθήκοντά τους
- Ο άνθρωπος που πέθανε πριν 2.400 και μοιάζει ζωντανός – Ποιος ήταν τελικά ο Άνδρας του Τόλουντ;
- Όταν ο αγώνας μεταξύ του Μιρτσέα Λουτσέσκου, με τον γιο του Ραζβάν, στιγματίστηκε από ένα φιλί






