Φέτος συμπληρώνονται εκατό χρόνια από την ίδρυση της Ακαδημίας Αθηνών (ΑΑ). Ενας αιώνας κατά τον οποίο η ελληνική Ιατρική τέχνη και επιστήμη ακολούθησε δημιουργικά τις διεθνείς εξελίξεις και συχνά συνέβαλε ενεργά στη διαμόρφωσή τους. Στο κείμενο που ακολουθεί θα αναφερθώ στους Ιατρούς-Ακαδημαϊκούς που υπηρέτησαν ως Τακτικά μέλη στην ΑΑ από της Ιδρύσεώς της έως σήμερα.
Ιδρυτικά μέλη της ΑΑ ήταν ο Σπυρίδων Δοντάς (1926), καθηγητής Φυσιολογίας ο οποίος συνέβαλε καθοριστικά στη θεμελίωση των βιοϊατρικών επιστημών στην Ελλάδα, ο Γεώργιος Σκλαβούνος (1926), καθηγητής Ανατομικής, συνέγραψε το κλασικό σύγγραμμα της Ανατομίας και ο Γεράσιμος Φωκάς (1926), καθηγητής Χειρουργικής.
Ο Γεώργιος Ιωακείμογλου (1929) ήταν ο πρώτος Καθηγητής Φαρμακολογίας στη χώρα. Η έρευνά του εστιάστηκε στην τοξικολογία του αρσενικού, της καμφοράς, του βενζολίου και της κινίνης. Οι μέθοδοί του για την ανίχνευση των δηλητηρίων αυτών αναγνωρίστηκαν διεθνώς. Ο Μιχαήλ Κατσαράς (1929), καθηγητής Νευρολογίας και Ψυχιατρικής. Ιδρυτής του Αιγινήτειου Νοσοκομείου και Ευεργέτης της ΑΑ. Ο Αριστοτέλης Κούζης (1932), καθηγητής Ιστορίας της Ιατρικής, ιδρυτής της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορίας της Ιατρικής. Ο Μαρίνος Γερουλάνος (1933), καθηγητής Χειρουργικής, σπουδαίος χειρουργός και δάσκαλος. Ο Γεώργιος Κοσμετάτος-Φωκάς (1945), καθηγητής της Οφθαλμολογίας, διευθυντής του Οφθαλμιατρείου Αθηνών.
Στη μεταπολεμική περίοδο, οι καθηγητές Γεώργιος Φωτεινός (1955) και Κωνσταντίνος Χωρέμης (1958) ενίσχυσαν τη θεσμική συγκρότηση των ιατρικών ειδικοτήτων Δερματολογίας και Παιδιατρικής αντίστοιχα. Ο καθηγητής Παθολογίας Αναστάσιος Μαλάμος (1962) ήταν ο πρώτος που ανέπτυξε στην Πανεπιστημιακή κλινική που διηύθυνε όλες της ειδικότητες της Παθολογίας έτσι ώστε οι φοιτητές και οι ειδικευόμενοι ιατροί να έρχονται σε επαφή με όλα τα νοσήματα της Παθολογίας. Ο καθηγητής Νικόλαος Λούρος (1966), καθηγητής μαιευτικής-γυναικολογίας, συνέδεσε την επιστημονική πρόοδο με την κοινωνική προσφορά, ιδρύοντας το μαιευτήριο «Μαρίκα Ηλιάδη». Ο Ιωάννης Χαραμής (1967), καθηγητής Οφθαλμολογίας. Ο καθηγητής Παθολογίας Γεώργιος Μερίκας (1977) άοκνος υπηρέτης του ασθενούς, ενημερωμένος για τις επιστημονικές εξελίξεις, αποτελούσε παράδειγμα δασκάλου για τις νεότερες γενεές των ομοτέχνων του. Ο Πέτρος Βασιλειάδης (1979), καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας. Ο καθηγητής Σπυρίδων Σκαρπαλέζος (1981), καθηγητής Νευρολογίας, ήταν ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Ηλεκτροεγκεφαλογραφίας και κλινικής Νευροφυσιολογίας. Ο Νικόλαος Ματσανιώτης (1984) συνέβαλε ουσιαστικά στην οργάνωση της Ιατρικής εκπαίδευσης στην Παιδιατρική. Ο καθηγητής Θωρακοχειρουργικής Γρηγόριος Σκαλκέας (1989) ίδρυσε και οργάνωσε τη λειτουργία του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της ΑΑ. Ο καθηγητής Χειρουργικής Κωνσταντίνος Τούντας (1990), θεμελιωτής της σύγχρονης χειρουργικής στην Ελλάδα. Εφάρμοσε πολλές πρωτοποριακές επεμβάσεις. Ιδρυσε το 1952 το πρώτο πειραματικό χειρουργείο στο Λαϊκό Νοσοκομείο. Ο Κωνσταντίνος Στεφανής (1994), καθηγητής Ψυχιατρικής, εισήγαγε στη χώρα τη βιολογική βάση της ψυχιατρικής και συνέβαλε στην κατάργηση των κλειστών Ψυχιατρικών μονάδων. Ο καθηγητής Επιδημιολογίας Δημήτριος Τριχόπουλος (1997), κορυφαίος επιστήμονας με το έργο του να επικεντρώνεται στη δημόσια υγεία και ειδικότερα στην πρόληψη του καρκίνου. Ο καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας Χαράλαμπος Ρούσσος (2011), διακρίθηκε για τις μελέτες του στην αλληλεπίδραση του κυκλοφορικού με το αναπνευστικό σύστημα, την κόπωση των αναπνευστικών μυών και την ανάπτυξη μεθόδου για τη διάγνωση του εγκεφαλικού οιδήματος. Ο Χαράλαμπος Μ. Μουτσόπουλος (2017,) καθηγητής Παθολογίας-Αυτοάνοσων νοσημάτων, ανέδειξε ότι το ανοσολογικό σύστημα των ασθενών με αυτοάνοσα νοσήματα δεν δυσλειτουργεί αλλά υπερλειτουργεί. Προσελκύεται από τα κύτταρα των οργάνων που προσβάλλονται από τα νοσήματα αυτά. Ο Ανδρέας Τζάκης (2021), καθηγητής Χειρουργικής- πρωτοπόρος στις μεταμοσχεύσεις πολλαπλών συμπαγών σπλαχνικών οργάνων και μήτρας. Η καθηγήτρια Αντωνία Τριχοπούλου (2022), γνωστή για την ανάδειξη της σημαντικότητας της Μεσογειακής Διατροφής στην υγεία. Ο καθηγητής Παιδιατρικής-Ενδοκρινολογίας, Γεώργιος Σ. Χρούσος (2024), γνωστός για τις μελέτες του, στην παρατεταμένη ενεργοποίηση του συστήματος του στρες και των ορμονών του που προκαλούν ή/και επιτείνουν τα χρόνια μη-μεταδιδόμενα νοσήματα. Ο καθηγητής Γενετικής Στυλιανός Αντωναράκης (2025), κορυφαίος μελετητής της σχέσης της λειτουργικής ανάλυσης του γονιδιώματος με την ανθρώπινη φαινοτυπική ποικιλομορφία. Ανακάλυψε τη γονιδιακή βάση πολλών μονογονιδιακών ασθενειών με επικέντρωση στη μοριακή γενετική του συνδρόμου Down. Ο καθηγητής Ορθοπεδικής Χειρουργικής Παναγιώτης Σουκάκος (2025), δίδαξε τη Μικροχειρουργική στους Χειρουργούς-Ιατρούς της χώρας και εφαρμόζοντάς την επέτυχε τη συγκόλληση κομμένων τμημάτων των άκρων.
Από τον κατάλογο αυτόν λείπουν σημαντικοί ιατροί, δάσκαλοι και ερευνητές-ιατροί, που συμμετείχαν ουσιαστικά στην ανάπτυξη της επιστήμης στη χώρα με διεθνές αντίκτυπο, διότι δεν εκλέχθηκαν ως τακτικά μέλη της ΑΑ. Δεν θα αναφέρω τα ονόματά τους. Εύχομαι και ελπίζω ότι με τις αποφάσεις μας δεν θα επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Η αναγνωρισιμότητα της ΑΑ θα εκτοξευτεί αν η επιλογή μελών στηρίζεται αποκλειστικά στην «επιστημονική προσφορά και ήθος», επιλέγοντας πρόσωπα με όραμα, επιστημονική ακεραιότητα, ανιδιοτέλεια και βαθιά αίσθηση ευθύνης απέναντι στην κοινωνία.
