Δεν θα έβλεπε θετικά τη θέσπιση ορίου θητειών για τους βουλευτές, είπε ο εισηγητής της γαλάζιας πλειοψηφίας για τη συνταγματική αναθεώρηση. Γιατί; Επειδή θα ήταν μια «γέφυρα μετάβασης προς τον συνταγματικό λαϊκισμό». Στην ανάλυσή του, θα γινόταν σίγουρα δημοφιλής μια τέτοια πρόταση, αλλά η Βουλή είναι συλλογικό όργανο και δεν είναι εύκολο να πέσει θύμα αλαζονικών συμπεριφορών και των 300 ενσαρκωτών της.
Θα ήθελε, ωστόσο, να δούμε συνολικά τις ισορροπίες στο πολιτικό σύστημα. Να αναρωτηθούμε «τι όρια θα βάλουμε στους πρωθυπουργούς και τους Προέδρους της Δημοκρατίας, ποιες αρμοδιότητες στον βουλευτή και ποιους κανόνες εσωκομματικής δημοκρατίας στα κόμματα». Πριν από λίγο καιρό, ο αρχηγός της Νέας Αριστεράς κατέθεσε τροπολογία η οποία προβλέπει πλαφόν δύο θητειών για τη διοίκηση της ΤτΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ έσπευσε να δηλώσει ότι θα τη στηρίξει γιατί είναι κατά της «ισοβιότητας» σε αυτές τις θέσεις.
Τι κι αν αφορμή υπήρξε μια κόντρα Στουρνάρα – Τσίπρα; Οι αριστεροί λένε πως ανησυχούν για τη θεσμική εξασθένηση των φορέων μετά από τη μακροχρόνια παραμονή των ίδιων ανθρώπων στο τιμόνι τους και για τον κίνδυνο να αναπτυχθούν παράκεντρα εξουσίας. Από την επιχειρηματολογία τους, μάλιστα, δεν έλειψε και το παράδειγμα του «ισόβιου» προέδρου της ΓΣΕΕ.
Περιορισμοί
Σύμφωνα με την πρωθυπουργική αναγγελία της έναρξης της κορυφαίας θεσμικής διαδικασίας, το κυβερνών κόμμα – επιθυμώντας να προστατεύσει τον θεσμό του ΠτΔ – θα επιδιώξει την καθιέρωση μιας μόνο εξαετούς θητείας στο Προεδρικό Μέγαρο.
Η συζήτηση για το χρονικό διάστημα που πρέπει κάποιος να μένει σε διάφορες καρέκλες επιστρέφει συχνά στον δημόσιο διάλογο. Η ιδέα να περιοριστούν οι φορές που μπορεί να επανεκλεγεί ή να ξαναδιοριστεί, εξυπηρετεί έναν στόχο: να αποτρέψει τα φαινόμενα διαφθοράς ή αυταρχισμού. Βέβαια, το ενδεχόμενο να υποκύψει ο κάτοχος ενός αξιώματος στον πειρασμό μιας καθεστωτικής προσέγγισης του ρόλου του είναι μεγαλύτερο όταν εκείνο έχει σημαντικές εκτελεστικές αρμοδιότητες.
Στην ελληνική περίπτωση, φέρ’ ειπείν, ο πολιτειακός παράγοντας που είναι πιθανότερο να παρασυρθεί από την αλαζονεία που δημιουργεί η αίσθηση της απόλυτης ισχύος δεν είναι ο ΠτΔ. Είναι ο Πρωθυπουργός. Παρ’ όλα αυτά, στο κομματικό σύστημα δεν κουβέντιασαν ποτέ σοβαρά πόσο πρέπει να διαρκεί η δική του υπηρεσία. Δεν είχε χρειαστεί. Ο άγραφος μεταπολιτευτικός κανόνας, τον οποίο είχε διαμορφώσει το εκλογικό σώμα, ήθελε κάθε επικεφαλής κυβέρνησης να κάνει δύο τετραετίες. Αν αυτός αποκτήσει την εξαίρεσή του, όμως, ίσως φτάσει η στιγμή να αναρωτηθούν για την αξία της επιβολής ενός ορίου στις πρωθυπουργικές θητείες. Ενίοτε οι περιορισμοί απελευθερώνουν, άλλωστε.
