αναθεώρηση Συντάγματος

Βασικός παράγοντας της εκλογικής ατζέντας η αναθεώρηση για το κυβερνητικό επιτελείο - Σήμα προεκλογικής εκκίνησης στο γαλάζιο συνέδριο στις 15-17 Μαΐου

Η πολιτική αμηχανία στην οποία έχει περιέλθει ο Πρωθυπουργός φοβούμαι ότι τον οδηγεί σε πολιτική επιχειρηματολογία επιδεικτικά ανιστόρητη, σε θεσμικά ατοπήματα και σε περαιτέρω ευτελισμό του Συντάγματος και της διαδικασίας αναθεώρησής του. Η επιδεικτικά ανιστόρητη επιχειρηματολογία του αφορά το περιβόητο ζήτημα του ρουσφετιού μέσω των βουλευτών και της συγκρότησης πελατειακών δικτύων. Η θέση του κ. […]

Δεν θα έβλεπε θετικά τη θέσπιση ορίου θητειών για τους βουλευτές, είπε ο εισηγητής της γαλάζιας πλειοψηφίας για τη συνταγματική αναθεώρηση. Γιατί; Επειδή θα ήταν μια «γέφυρα μετάβασης προς τον συνταγματικό λαϊκισμό». Στην ανάλυσή του, θα γινόταν σίγουρα δημοφιλής μια τέτοια πρόταση, αλλά η Βουλή είναι συλλογικό όργανο και δεν είναι εύκολο να πέσει θύμα […]

Ποιες είναι οι προτάσεις που ετοιμάζουν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ για τη διαδικασία της αναθεώρησης και τι προσδοκούν

Αναγγέλθηκε επίσημα η πρόθεση αναθεώρησης του Συντάγματος της Ελλάδας. Μάλιστα ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι «είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές». Ετσι προτείνεται η τροποποίηση δεκάδων άρθρων, μεταξύ αυτών και η αλλαγή (κατάργηση;) της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλαγές στο θέμα εξέτασης καταγγελιών κατά υπουργών – βουλευτών κ.λπ. Ηδη τη Δευτέρα […]

Συμπληρώνονται πενήντα χρόνια, μετά το Σύνταγμα του 1975, το οποίο ήταν άρτιο για την εποχή του, διότι εξασφάλισε στη χώρα μας τη μακροβιότερη και σταθερότερη διακυβέρνηση στη συνταγματική ιστορία της. Εκτοτε δεν έλειψαν οι ευκαιρίες για μια ουσιαστική συνταγματική αναθεώρηση, αλλά έλειψε η συναίνεση των πολιτικών δυνάμεων, οι οποίες δεν κατόρθωσαν να ξεπεράσουν μικροκομματικά οφέλη. […]

Το Σύνταγμα του 1975 αποκαλείται από πολλούς «Σύνταγμα Τσάτσου» αλλά είναι μάλλον «Σύνταγμα των Κωνσταντίνων»: Καραμανλή, Τσάτσου και, ελαφρώς δευτερευόντως, Παπακωνσταντίνου, Στεφανάκη. Με τον Τσάτσο στον καθοριστικό ρόλο του «αφτιού του αρχηγού» (Καραμανλή) και της «πένας» για πολλές καθοριστικές διατάξεις, αλλά με ακόμα καθοριστικότερο το αποτύπωμα μιας άλλης εποχής και μιας άλλης στάσης έναντι της […]

Μετά τις πρωθυπουργικές εξαγγελίες, βρισκόμαστε ενόψει της πέμπτης αναθεώρησης του Συντάγματος 1975, η οποία πρόκειται να καλύψει ένα μεγάλο εύρος των προνοιών του. Ωστόσο, από τη συζήτηση έχουν, a priori, αποκλειστεί οι διατάξεις που κανοναρχούν το πλαίσιο των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας και ιδίως, η διάταξη του άρθρου 3. Κατ’ αρχάς, να υπενθυμίσουμε ότι το […]

Είναι φανερό ότι η συνταγματική αναθεώρηση, που εξαγγέλθηκε πρόσφατα από την κυβέρνηση, έχει πάρει εξ αρχής μια παράξενη πορεία, με κύριο χαρακτηριστικό την θεσμική ελαφρότητα της σχετικής συζήτησης και με πιθανότερη κατάληξη τον εκτροχιασμό της. Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα υπάρχουν όλο και περισσότερα δημοσιεύματα και σκίτσα που παρωδούν την όλη διαδικασία, […]

Η έναρξη της διαβούλευσης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί μια κορυφαία δημοκρατική στιγμή που μας καλεί να αναμετρηθούμε τόσο με τις αγκυλώσεις του παρελθόντος όσο και με τις προκλήσεις ενός μέλλοντος που τρέχει με ταχύτητα μεγαλύτερη από τη νομοθετική μας εγρήγορση. Ως νομικός και κυρίως ως δήμαρχος της ακριτικής Λήμνου, οφείλω να καταθέσω ότι ένα […]

Ο κινηματογραφικός «Κατήφορος» (Φίνος Φιλμ, 1961) είχε ρομαντισμό και αξίες, αλλά ο πολιτικός κατήφορος του κράτους έχει άπατη κρατική γλίτσα, θεσμική απαξίωση και ανθρώπινα θύματα. Με τη συνταγματική αναθεώρηση δεν ανατρέπεται η κατακρημνισμένη εμπιστοσύνη στους πυλώνες της δημοκρατίας· οι αμερικανικής έμπνευσης υποκλοπές, τα ελληνοϊταλικής αποτελεσματικότητας Τέμπη, ο ευρω-λιγούρικης αισθητικής ΟΠΕΚΕΠΕ, η διοικητικά βαλτώδης αβελτηρία στις […]

Ολη μέρα χθες στη Βουλή, προσπαθούσε η πρόεδρος μπλα… μπλα… μπλα… Ζωή να ξεφύγει από τις εντυπώσεις για τους σοβαρούς λόγους που οδήγησαν τη βουλευτή Καραγεωργοπούλου να παραιτηθεί από το κόμμα της και πάνω που νόμιζε ότι τα κατάφερε, έπεσε πάνω στον Αδωνη. Ως εκείνη την ώρα έβριζε ανενόχλητη. Τι «κηφήνες» αποκάλεσε τους βουλευτές της […]

Η συζήτηση για το περιλάλητο άρθρο 86 του Συντάγματος κινδυνεύει να εξελιχθεί σε νούμερο επιθεώρησης των παλιών καλών εποχών. Η διάταξη διαμορφώθηκε με ευρύτατη διακομματική πλειοψηφία το 2001, πριν από είκοσι πέντε χρόνια. Τώρα πολλές φωνές ζητούν να αλλάξει ή να καταργηθεί επειδή θεωρείται ότι προστατεύει υπερβολικά τους υπουργούς. Εντάξει δεν θα είναι και κανένα […]

Μπορεί να συμφωνώ ως προς την ουσία της κριτικής που ασκεί στις θέσεις του Ευάγγελου Βενιζέλου, σε ένα σημείο όμως ο κυβερνητικός εκπρόσωπος σφάλλει. Γιατί είναι σφάλμα να θεωρεί ο Παύλος Μαρινάκης «οξύμωρο» ότι ο κ. Βενιζέλος κατηγορεί την κυβέρνηση για «συνταγματικό λαϊκισμό». Αντιθέτως, επιδεικνύει αξιοσημείωτη προσήλωση στις αρχές και τις θέσεις του, αφού εκείνος […]

Στην κυβέρνηση αγωνιούν για τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στη γαλάζια στρατηγική, με όπλο και τη συνταγματική αναθεώρηση

Το Σύνταγμα του 1975 ενέχει ιστορικότητα. Εκφράζει την αγωνία της Ελλάδας του 1975 να εδραιωθεί το δημοκρατικό πολίτευμα, που είχε τότε ζωή ολίγων μηνών. Ο βασικός κορμός του επιτελεί αυτή τη λειτουργία και σήμερα. Οι αναθεωρήσεις του 1986 και του 2001 επιδίωξαν, με διαφορετικό τρόπο, να σταθεροποιήσουν τα κεκτημένα. Ιδίως να προστατεύσουν το σύστημα εναλλαγής […]

Εντυπωσιάστηκα όταν διάβασα ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) ζήτησε από την Ελλάδα να αιτιολογήσει τις «ορθόδοξες εικόνες» που υπάρχουν στα δικαστήρια. Να πω τη μαύρη αλήθεια, δεν νομίζω ότι είμαι ιδιαίτερα θρήσκος. Εντυπωσιάστηκα όμως όχι μόνο που δεν είχα προσέξει τις εικόνες αλλά κι επειδή δεν κατάλαβα ποιον μπορεί να ενοχλούν ή ποιο […]

Για πάσα νόσο το Σύνταγμα; Μα αν ήταν έτσι δεν θα είχαμε κανέναν άνεργο ή κανέναν άνθρωπο που δεν θα είχε σπίτι αφού αυτά προβλέπονται από το υπάρχον Σύνταγμα. Κι όμως όλες οι κυβερνήσεις μπαίνουν στον πειρασμό τυπικά ή τακτικίστικα να φλερτάρουν με την ιδέα του να αναθεωρήσουν διατάξεις του Συντάγματος. Αναγκαίο έως και ζωτικό […]

Δεν είχα καμιά αμφιβολία ότι το σχόλιο του Ευ. Βενιζέλου για την εξαγγελθείσα αναθεώρηση θα προκαλούσε επιθέσεις από όσους αντιλαμβάνονται τον πολιτικό και νομικό διάλογο με οπαδικούς όρους. Και ήταν επίσης βέβαιο ότι θα επαναληφθεί η ανιστόρητη κατηγορία περί του άρθρου 86 «που έβαλε ο Βενιζέλος στο Σύνταγμα». Είδα όμως, με έκπληξη, την κατηγορία αυτή […]

Εδώ και αρκετά χρόνια οι ισοσκελισμένοι ή με πολύ μικρά ελλείμματα προϋπολογισμοί παρουσιάστηκαν ως η επιτομή της ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης. Τα ελλείμματα θεωρήθηκαν το βασικό πολιτικό αμάρτημα μιας κυβέρνησης ως προς τη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών. Η ανάγκη να υπάρχουν προκαταβολικά «φρένα» ως προς την κλίμακα του ελλείμματος που μπορεί να γίνει αποδεκτό, αλλά και […]

Το άρθρο 110 του Συντάγματος του 1975 κληρονόμησε από το αντίστοιχο άρθρο 108 του Συντάγματος του 1952 δύο κρίσιμα ερμηνευτικά ζητήματα ως προς τη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, συναρτώμενα με το ιδιάζον σύστημα αναθεώρησης από δύο διαδοχικές Βουλές που ισχύει στην Ελλάδα με παραλλαγές ήδη από το Σύνταγμα του 1911. Το πρώτο ζήτημα που έχει […]

Το σύνθημα το έδωσε – φυσικά – ο Βενιζέλος. Κοφτά και τσεκουράτα. «Ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του», ανέφερε σε δήλωσή του, «αυτή είναι η αρχή που πρέπει να διαπερνά όλες μας τις αντιδράσεις σε σχέση με την αναθεώρηση του Συντάγματος. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, είναι η βαθιά κρίση αξιοπιστίας […]

Επιχειρηματολόγησε χθες ο Πρωθυπουργός ότι πρέπει να γίνει αναθεώρηση γιατί «στο Σύνταγμα δεν υπάρχει η έννοια της αξιολόγησης, της κλιματικής κρίσης, της τεχνητής νοημοσύνης. Εξακολουθεί να υπάρχει η “σκληρή” απαγόρευση για μη κρατικά πανεπιστήμια». Από το τελευταίο καταλαβαίνει κανείς ότι η συζήτηση είναι ανέκδοτο. Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια νομοθετήθηκαν το 2024 και επικυρώθηκαν από το ΣτΕ […]

Ο τοπικός μητροπολίτης τον αποκάλεσε εκπρόσωπο ενός «έντιμου πατριωτισμού». Ο ίδιος αποφάνθηκε πως «ο πατριωτισμός ενώνει και δεν διαιρεί». Πριν αποκαλέσει τον τοπικό βουλευτή και πρώην πρωθυπουργό «γνήσιο πατριώτη» και «ασυμβίβαστο αγωνιστή» για τα εθνικά δίκαια (ομιλίες μητροπολίτη Χρυσόστομου και Κ. Καραμανλή, Καλαμάτα, 2/2). Ομολογώ ότι τόσους πατριώτες μαζεμένους στην Καλαμάτα είχαμε να δούμε από […]

Με ένα τηλεοπτικό μήνυμα τριάμισι λεπτών ο Πρωθυπουργός άνοιξε και επίσημα τον δημόσιο διάλογο για τη συνταγματική αναθεώρηση

Το πρωθυπουργικό διάγγελμα έκλεισε με την ευχή «η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα». Στην προτελευταία παράγραφο της επιστολής που ο Μητσοτάκης έστειλε στους βουλευτές του αναφερόταν πως «η επικείμενη αναθεώρηση αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για ένα νέο, σύγχρονο και […]

Συγχωρήστε μου την ελαφρότητα, αλλά τίποτα δεν βαριέμαι περισσότερο από μια συζήτηση για το Σύνταγμα, όταν μάλιστα αυτή δεν πρόκειται να καταλήξει πουθενά. Θα είναι κάτι σαν λούνα παρκ για συνταγματολόγους, για να τους πηγαίνουν εκεί οι γονείς τους, να τους αμολάνε και να διασκεδάζουν στα συγκρουόμενα. Τη ματαιότητα της προσπάθειας εγγυώνται οι συσχετισμοί ισχύος […]

Η εκκίνηση της συζήτησης για τις αναθεωρητέες διατάξεις που θα προτείνει η κυβερνητική πλειοψηφία στο παρόν σώμα της Βουλής, αποδεσμεύει και ένα διαφορετικό επίπεδο στον πολιτικό και θεσμικό διάλογο. Το είδος και το περιεχόμενο των προτάσεων των αλλαγών θα καθορίσει τον βαθμό και την ένταση των αντιθέσεων αλλά και των όποιων συναινέσεων του πολιτικού δημοκρατικού […]

Μακάρι να γίνει αναθεώρηση του Συντάγματος (θα είναι η τέταρτη σε είκοσι πέντε χρόνια…) αλλά δεν θα σκίσουμε και κανένα καλσόν, που λέει κι η Κωνσταντοπούλου. Για να είμαι ειλικρινής δεν ξέρω πολλούς συμπολίτες μας που ξαγρυπνούν αν η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας θα είναι πέντε ή έξι χρόνια. Ούτε νομίζω πως πολλοί θα […]

Τα νούμερα του ΚΕΦΙΜ λένε μια αλήθεια που όλοι γνωρίζουν, έστω κι αν δεν μπορούν να την τεκμηριώσουν: οι ελληνικές πρακτικές νομοθέτησης δεν έχουν στ’ αλήθεια μεταρρυθμιστεί. Παρά τους όρκους πίστης που δίνουν σε τακτά χρονικά διαστήματα τα κυβερνητικά στελέχη σε κάθε μορφή εκσυγχρονισμού του κράτους, τα στοιχεία του θινκ-τανκ δείχνουν πως πέρυσι το 13% […]