Ανακαίνιση: Τι μπορεί να σας κοστίσει ακριβά – Γιατί μπαίνει στην «εξίσωση» ολόκληρη η πολυκατοικία
10+5 ερωτήσεις και απαντήσεις για όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε για μια ανακαίνιση

ΚΤΟΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΑΝΑΚΙΑΝΙΖΩ (ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ/ EUROKINISSI)
Η ανακαίνιση είναι μια σημαντική επένδυση για ένα ακίνητο. Ωστόσο, κρυφές φθορές και επεμβάσεις χωρίς την καθοδήγηση από μηχανικό μπορούν να τη μετατρέψουν σε μια πανάκριβη περιπέτεια. Κι αυτό συμβαίνει επειδή χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων προβαίνουν σε ανακαινίσεις χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση των κτιρίων τους. Σημειώνεται πως πολλά από τα ακίνητα που ανακαινίζονται κατασκευάστηκαν πριν από το 1990, με παλαιότερους αντισεισμικούς κανονισμούς.
Και ενώ επιδοτούνται ενεργειακές παρεμβάσεις και ανακαινίσεις, τα προγράμματα που «τρέχουν» δεν προβλέπουν επιδότηση για στατική ενίσχυση. Τα σπίτια μπορεί να γίνονται πιο όμορφα και πιο ζεστά, αλλά – σχεδόν – κανείς δεν εξετάζει αν ο φέρων οργανισμός του κτιρίου χρειάζεται έλεγχο ή ενίσχυση.
Γερασμένα 7 στα 10 ακίνητα
Για την ιστορία: σήμερα, η πλειονότητα του κτιριακού αποθέματος στην Αττική είναι γερασμένη μιας και τα περισσότερα σπίτια χτίστηκαν μεταξύ 1960 και 1980. Η εκτίμηση είναι πως περίπου 7 στα 10 ακίνητα στο Λεκανοπέδιο έχουν ηλικία άνω των 40-45 ετών.
Ετσι, μπαίνει πλέον στην «εξίσωση» και η παράμετρος που έχει να κάνει με την επιβάρυνση των γερασμένων κτιρίων με φορτία για τα οποία δεν είναι σχεδιασμένα. Για παράδειγμα, οι θερμοπροσόψεις – που είναι σημαντικό βάρος για την οικοδομή, οι βαριοί υαλοπίνακες και τα κουφώματα, είναι φορτία τα οποία δεν είχαν μελετηθεί για την ανέγερση αυτών κτιρίων πριν από 60 ή 70 χρόνια.
Επίσης, μια άλλη παράμετρος είναι και οι καταρρεύσεις – παλιών και εγκαταλελειμμένων κτιρίων – που συνιστούν τον έλεγχο στατικής επάρκειας απαραίτητη προϋπόθεση. Και επειδή σήμερα, εξαιτίας της στεγαστικής κρίσης αλλά και της εκτόξευσης των τιμών στα νεόδμητα κτίρια όλο και περισσότεροι στρέφονται στα παλιά ακίνητα, «ΤΑ ΝΕΑ», με τη βοήθεια της τοπογράφου – μηχανικού Γραμματής Μπακλατσή, παρουσιάζουν μέσα από 10+5 ερωτήσεις – απαντήσεις, όλες τις πληροφορίες που πρέπει να έχουν υπόψη τους οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες προκειμένου να αποφύγουν μελλοντικές περιπέτειες.
1. Ενα σπίτι του 1975 που δείχνει άψογο είναι και ασφαλές;
Οχι κατ’ ανάγκη. Η καλή εμφάνιση και η απουσία ορατών ρωγμών δεν αποδεικνύουν αντισεισμική επάρκεια. Ο μηχανικός θα πρέπει να εξετάσει την ηλικία, τον τρόπο κατασκευής, τα σχέδια, τη συντήρηση, τις βλάβες και τυχόν επεμβάσεις. Η ηλικία από μόνη της δεν σημαίνει ότι το κτίριο είναι επικίνδυνο
2. Ενας ιδιοκτήτης γκρεμίζει έναν τοίχο στο διαμέρισμά του για να ανοίξει τον χώρο του σαλονιού. Η κίνηση αυτή μπορεί να δημιουργήσει θέμα στατικής ασφάλειας;
Οχι πάντα. Σε μια παλιά πολυκατοικία, η καθαίρεση τοιχοποιίας ή άλλες αλλαγές μπορεί να επηρεάζουν τη σεισμική συμπεριφορά, ακόμη κι όταν ο τοίχος δεν είναι υποστύλωμα. Πριν από την εργασία, πρέπει να εκτιμηθεί από μηχανικό τι ακριβώς αφαιρείται και ποιες συνέπειες μπορεί να έχει
3. Η ένταξη ενός ακινήτου στο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» σημαίνει πως αυτό έχει ήδη ελεγχθεί για τη σεισμική του επάρκεια;
Το ενεργειακό πιστοποιητικό αξιολογεί την ενεργειακή απόδοση, όχι τη στατική επάρκεια. Νέα κουφώματα και θερμομόνωση δεν απαντούν στο ερώτημα πώς συμπεριφέρεται το κτίριο σε σεισμό. Πριν από εκτεταμένες εργασίες, αξίζει να ζητηθεί ξεχωριστή τεχνική αξιολόγηση
4. Ενας ιδιοκτήτης τακτοποίησε το αυθαίρετό του πριν από το 1983. Μπορεί να θεωρήσει πως το ακίνητό του είναι ασφαλές;
Οχι. Η πολεοδομική τακτοποίηση και η αντισεισμική ασφάλεια είναι διαφορετικά ζητήματα. Για ορισμένες παλιές αυθαίρετες κατασκευές (όπως εκείνες της Κατηγορίας 2 του ν. 4495/2017), δεν απαιτείται υποβολή μελέτης στατικής επάρκειας στο πλαίσιο της υπαγωγής. Αυτό δεν αποτελεί πιστοποίηση της αντοχής τους
5. Στο μπαλκόνι πέφτουν σοβάδες και φαίνονται τα σκουριασμένα σίδερα. Να τα καλύψει;
Οχι, πριν εξεταστεί η αιτία. Αποκόλληση σκυροδέματος, εκτεθειμένος οπλισμός και έντονες ρωγμές απαιτούν άμεση αξιολόγηση από αρμόδιο μηχανικό. Η επιφανειακή επισκευή μπορεί να κρύψει το πρόβλημα χωρίς να το λύσει. Αν υπάρχει κίνδυνος πτώσης υλικών, χρειάζονται και άμεσα μέτρα προστασίας
6. Αν ο έλεγχος δείξει αδυναμίες, πρέπει ο ιδιοκτήτης να κατεδαφίσει το κτίριο;
Οχι απαραίτητα. Ανάλογα με τα ευρήματα, ο μηχανικός μπορεί να προτείνει επισκευές ή μελέτη ενίσχυσης με κατάλληλες επεμβάσεις σε δοκούς, υποστυλώματα, τοιχώματα ή άλλα στοιχεία. Δεν χρειάζονται όλα τα παλιά σπίτια ενίσχυση, χρειάζεται όμως τεκμηριωμένη απόφαση
7. Γιατί πρέπει να γίνει έλεγχος του ακινήτου πριν, και όχι μετά, την ανακαίνιση;
Διότι υπάρχει το ενδεχόμενο μόλις ολοκληρωθεί μια ακριβή ανακαίνιση να διαπιστωθεί η ανάγκη επέμβασης σε υποστύλωμα ή δοκό. Μπορεί, επιπλέον να απαιτηθεί αποξήλωση νέων επενδύσεων και πρόσθετη δαπάνη. Ο έγκαιρος έλεγχος προστατεύει τόσο την ασφάλεια όσο και τον οικογενειακό προϋπολογισμό
8. Πρακτικά τι πρέπει ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης να ζητήσει από τον μηχανικό;
Να εξετάσει τα διαθέσιμα σχέδια και το ιστορικό του κτιρίου, να κάνει αυτοψία και να εξηγήσει αν αρκεί ένας αρχικός τεχνικός έλεγχος ή αν απαιτούνται μετρήσεις, δοκιμές και αναλυτική μελέτη. Σε μια πολυκατοικία η αξιολόγηση δεν περιορίζεται μόνο στο διαμέρισμα: αφορά και τον κοινό φέροντα οργανισμό
9. Ενας ιδιοκτήτης έχει μόνο ένα διαμέρισμα. Γιατί πρέπει να τον απασχολεί ολόκληρη η πολυκατοικία;
Επειδή η αντισεισμική συμπεριφορά δεν αφορά μεμονωμένα το διαμέρισμα αλλά το κτίριο ως σύνολο. Τα υποστυλώματα, οι δοκοί, οι πλάκες και τα τοιχώματα συνεργάζονται για να μεταφέρουν τα φορτία. Ακόμη κι αν το δικό του διαμέρισμα είναι άψογα συντηρημένο, μια σοβαρή βλάβη σε κοινόχρηστο χώρο ή στο ισόγειο μπορεί να επηρεάζει τη συνολική ασφάλεια. Για παράδειγμα, η παλιά πολυκατοικία με ανοιχτό ισόγειο για καταστήματα ή στάθμευση χρειάζεται αξιολόγηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, όχι απλή κρίση από την όψη ενός ορόφου
10. Το ισόγειο μετατράπηκε σε κατάστημα και αφαιρέθηκαν τα χωρίσματα. Η επέμβαση αυτή, αφορά και τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας;
Ναι, είναι λόγος να ζητηθεί τεχνική διερεύνηση. Οι αλλαγές στη διαρρύθμιση, τα ανοίγματα ή τα φορτία ενός ορόφου ενδέχεται να μεταβάλουν τη συμπεριφορά του κτιρίου σε σεισμό. Δεν σημαίνει ότι κάθε αλλαγή είναι επικίνδυνη. Σημαίνει ότι δεν αρκεί η διαβεβαίωση «έτσι είναι εδώ και χρόνια». Ο μηχανικός χρειάζεται να δει τι ακριβώς άλλαξε, πότε έγινε και αν είχε μελετηθεί. Ιδιαίτερη σημασία έχει αυτό όταν σχεδιάζεται νέα ανακαίνιση σε άλλο διαμέρισμα της ίδιας οικοδομής.
11. Ενας ιδιοκτήτης θέλει να βάλει βαριά πλακάκια, πέτρα ή εξοπλισμό στην ταράτσα; Υπάρχει θέμα για τους άλλους ιδιοκτήτες;
Ορισμένες επιλογές ανακαίνισης προσθέτουν μόνιμα φορτία. Βαριές επιστρώσεις, δεξαμενές, μηχανήματα ή άλλες εγκαταστάσεις δεν πρέπει να τοποθετούνται χωρίς να ελεγχθεί αν το συγκεκριμένο δομικό στοιχείο μπορεί να τις παραλάβει. Για παράδειγμα, μια παλιά ταράτσα που προοριζόταν για συνήθη χρήση δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως κατάλληλη για κάθε νέα κατασκευή. Ο μηχανικός θα πρέπει να αξιολογήσει τα φορτία, τα σχέδια και την υφιστάμενη κατάσταση πριν προχωρήσει η εργασία.
12. Ενα σπίτι άντεξε σε πολλούς σεισμούς. Αυτό υποδηλώνει πως είναι ασφαλές;
Η καλή συμπεριφορά σε προηγούμενους σεισμούς είναι χρήσιμη πληροφορία, όχι εγγύηση για έναν μελλοντικό ισχυρότερο ή διαφορετικό σεισμό. Επιπλέον, μπορεί να έχουν δημιουργηθεί βλάβες που δεν είναι εύκολα ορατές ή να έχει αλλάξει η χρήση του κτιρίου. Ενα σπίτι που δεν εμφάνισε εμφανείς ζημιές δεν έχει κατ’ ανάγκη ελεγχθεί ως προς τη σημερινή αντισεισμική του ικανότητα. Η σωστή απάντηση προκύπτει από τεχνική αξιολόγηση και όχι από την τύχη ή την εμπειρία του παρελθόντος
13. Ο στατικός έλεγχος σημαίνει υποχρεωτικά μεγάλο κόστος και εργασίες;
Οχι. Πρώτο βήμα μπορεί να είναι η συγκέντρωση της άδειας και των σχεδίων, η καταγραφή του ιστορικού και μια αυτοψία από αρμόδιο μηχανικό. Αν προκύψουν ενδείξεις ή απαιτήσεις που το επιβάλλουν, ακολουθεί πιο αναλυτικός έλεγχος με κατάλληλες μετρήσεις και υπολογισμούς. Ούτε η πλήρης μελέτη ούτε η ενίσχυση είναι αυτόματη συνέπεια της παλαιότητας. Αντίθετα, μια έγκαιρη, σωστά οργανωμένη διερεύνηση βοηθά τον ιδιοκτήτη να αποφασίσει με πραγματικά δεδομένα πού αξίζει να διαθέσει τα χρήματά του
14. Μπορούν να γίνουν επεμβάσεις με έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας χωρίς να έχει ελεγχθεί η στατική επάρκεια του κτιρίου;
Η έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας δεν αποτελεί από μόνη της πιστοποιητικό αντισεισμικής ασφάλειας ολόκληρου του κτιρίου. Ανάλογα με το είδος των εργασιών, απαιτούνται συγκεκριμένα δικαιολογητικά και βεβαιώσεις μηχανικού, ενώ ορισμένες επεμβάσεις δεν επιτρέπεται να επηρεάζουν τον φέροντα οργανισμό. Για παράδειγμα, η ανακαίνιση ενός μπάνιου δεν είναι ίδια περίπτωση με την καθαίρεση τοιχοποιίας ή την προσθήκη βαριών κατασκευών. Πριν ξεκινήσουν οι εργασίες, ο αρμόδιος μηχανικός, πρέπει να ελέγξει τι προβλέπεται για τη συγκεκριμένη επέμβαση και αν απαιτείται πρόσθετη στατική διερεύνηση.
15. Ποιος είναι ο ρόλος του μηχανικού πριν από την ανακαίνιση ενός παλιού σπιτιού;
Ο μηχανικός δεν ελέγχει μόνο αν υπάρχουν ρωγμές ή εμφανείς φθορές. Εξετάζει τα σχέδια, την ηλικία, τον τρόπο κατασκευής και τις επεμβάσεις που έχουν γίνει στο κτίριο, αξιολογεί την κατάσταση του φέροντος οργανισμού και κρίνει αν απαιτείται αναλυτικότερος στατικός έλεγχος ή ενίσχυση. Για παράδειγμα, όταν ένας ιδιοκτήτης θέλει να ενώσει δύο δωμάτια, να αφαιρέσει τοίχους ή να προσθέσει φορτία στην ταράτσα, ο μηχανικός εξετάζει αν οι εργασίες μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια της κατασκευής. Ο ρόλος του δεν περιορίζεται στο πώς θα ανακαινιστεί ένα σπίτι, αλλά περιλαμβάνει και την αξιολόγηση του αν οι σχεδιαζόμενες εργασίες μπορούν να γίνουν με ασφάλεια.














