Εδώ και χρόνια, η άποψη του υπογράφοντος του ανά χείρας κειμένου για τα βραβεία που απονέμονται κάθε χρόνο τέτοια εποχή από την Ενωση Ανταποκριτών Ξένου Τύπου του Λος Αντζελες είναι ότι δεν κάνουν τίποτ’ άλλο από το να προετοιμάζουν το κοινό για τα Οσκαρ που πρόκειται να ακολουθήσουν λίγο αργότερα. Τίποτ’ άλλο. Και όταν λέω «προετοιμάζουν», εννοώ ότι προσφέρουν στο πιάτο κάποια ονόματα και κάποιους τίτλους ταινιών που θα ακουστούν στα Όσκαρ που έρχονται, όπου ίσως και βραβευτούν. Και αν το καλοσκεφτείς, πέρα από τη δημοσιότητα της στιγμής, την ίδια δηλαδή τη βραδιά της απονομής, οι Χρυσές Σφαίρες είναι βραβεία που, σε αντίθεση με τα Οσκαρ, ως επί το πλείστον ξεχνιούνται.
Το σκηνικό δεν διαφοροποιήθηκε φέτος, στην 83η τελετή, η οποία διακρίθηκε από μια σχετική αμηχανία, μια τελετή ηλεκτρισμένη και συγχρόνως παγωμένη. Δικαιολογημένα φυσικά καθώς τον τελευταίο καιρό η Αμερική μετά τη δολοφονία της Ρενέ Μακλίν Γκουντ στη Μινεάπολη (η οποία σκοτώθηκε από πυρά πράκτορα της Υπηρεσίας Μετανάστευσης – ICE) «βράζει» από αντιξοότητες και πόλωση. Για να τιμήσουν τη μνήμη της Μακλίν Γκουντ, πολλοί από τους καλλιτέχνες που βρέθηκαν στην τελετή, στην οποία παρών ήταν και ο Γιώργος Λάνθιμος, καθώς η «Βουγονία» του ήταν υποψήφια έχοντας φέρει και πάλι στις υποψηφιότητες την Εμα Στόουν, φορούσαν καρφίτσες με συνθήματα όπως «Ice Out» και «Be Good».
Με τους λόγους τους, οι περισσότεροι από τους βραβευθέντες ή τους παρουσιαστές τόνισαν αυτή την κατάσταση χάους που υπάρχει στην Αμερική των καιρών μας – και μάλιστα σε διάφορους τομείς. Λίγο πριν ο Λεονάρντο ντι Κάπριο σχολιάσει την επικείμενη πώληση των θρυλικών στούντιο της Warner Bros στη Netflix, ακόμα και η οικοδέσποινα της τελετής Νίκι Γκλέιζερ «την είπε» ανοιχτά προς το υπουργείο Δικαιοσύνης, αναφερόμενη στο «μοντάζ» που έχει γίνει στα αρχεία Επστιν.
Για την ακρίβεια, στον εναρκτήριο λόγο της η Γκλέιζερ ανέφερε ότι η Χρυσή Σφαίρα καλύτερου μοντάζ πηγαίνει στο… υπουργείο Δικαιοσύνης.
Λάθος βάση
Παραμένοντας όμως καθαρά στα βραβεία – τα βραβεία στα οποία δεν θα δώσει κανείς σημασία και που θα ξεχαστούν την επομένη –, θα δούμε ότι το κακό, όπως πάντα, ξεκινά από τη βάση. Στις Χρυσές Σφαίρες ανέκαθεν υπήρχε μια πραγματικά πολύ λάθος βάση. Τα περισσότερα βραβεία είναι χωρισμένα σε δύο μεγάλες ενότητες. Υπάρχει η ενότητα της «δραματικής ταινίας» και η ενότητα της «κωμωδίας ή μιούζικαλ». Ο λόγος που γίνεται αυτό είναι για να μπορέσουν να «χωρέσουν» στις βραβεύσεις όσο το δυνατόν περισσότεροι καλλιτέχνες και όσο το δυνατόν περισσότερα έργα. Λογικό. Ο κινηματογράφος είναι show business και χωρίς business δεν μπορεί να υπάρξει show. Ελα όμως που αυτό μπορεί να σημαίνει λάθη τα οποία αγγίζουν τα όρια της γελοιότητας.
Η ταινία που, ας πούμε, «θριάμβευσε», με την έννοια ότι απέσπασε τα περισσότερα βραβεία, δηλαδή τέσσερα, είναι η «Μια μάχη μετά την άλλη» (One battle after another) του Πολ Τόμας Αντερσον. Δεν ξέρω πόσος κόσμος γέλασε με τα αστεία αυτής της ταινίας (γιατί χιούμορ έχει), όμως σε καμία περίπτωση δεν την κατατάσσεις στις κωμωδίες, πόσω μάλλον στα μιούζικαλ. Είναι μια πολύ… δραματική ταινία, που περιγράφει την Αμερική της παράνοιας που βλέπουμε σήμερα. Είναι μια ταινία με δολοφονίες, με βιασμούς, με τρομοκρατικές ενέργειες και με ήρωες εκτός ελέγχου, τραγικά… επικίνδυνους. Και όμως, τα μέλη των Χρυσών Σφαιρών την ενέταξαν στην ενότητα «κωμωδία ή μιούζικαλ», όπου απέσπασε τα βραβεία καλύτερης κωμωδίας ή μιούζικαλ (χα χα χα!), σκηνοθεσίας, σεναρίου (και τα δύο για τον Αντερσον) και β’ γυναικείας ερμηνείας για την ανερχόμενη Τεϊάνα Τέιλορ.
Τα… δραματικά μιούζικαλ
Η αυστραλέζα ηθοποιός Ρόουζ Μπερν πολύ δίκαια βραβεύτηκε για την ερμηνεία της στην ταινία «Αν είχα πόδια, θα σε κλωτσούσα» (If I had legs, I would kick you). Απορώ όμως για το πόσο πραγματικά ευτυχής θα είναι που το κατάφερε για μια ταινία την οποία οι Χρυσές Σφαίρες εντάσσουν στην ενότητα «κωμωδία ή μιούζικαλ», την ώρα που και να ήθελε κανείς να την κάνει πιο δραματική δεν θα μπορούσε. Είναι μια ταινία πάνω στον κλονισμένο ψυχισμό μιας γυναίκας που παλεύει με τους δαίμονές της και, όχι, δεν γελάς μαζί της αλλά κλαις! Είναι ντροπή που τα μέλη της Ενωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου του Λος Αντζελες θεωρούν ότι αυτή η ερμηνεία ανήκει στο είδος κωμωδίας ή μιούζικαλ. Ντροπή.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει με την ερμηνεία του Τιμοτέ Σαλαμέ στην ταινία «Marty Supreme», που θα αρχίσει να προβάλλεται την Πέμπτη που μας έρχεται και επιβεβαιώνει ότι το buzz γύρω της, σε ό,τι αφορά την ερμηνεία του νεαρού ηθοποιού, υπήρξε δικαιολογημένο. Το φιλμ που είναι εποχής (δεκαετία του 1950) και σκηνοθετήθηκε από τον Τζος Σάφντι είναι το οδοιπορικό ενός νεαρού Νεοϋορκέζου που αρνείται τον συμβιβασμό που θέλει να του επιβάλει η οικογένειά του και αποφασίζει να κυνηγήσει το όνειρό του εκεί που έχει ταλέντο, στο πινγκ – πονγκ. «Να είσαι πάντα ευγνώμων για ό,τι έχεις», δήλωσε ο Σαλαμέ στον ευχαριστήριο λόγο του.
Οι υποψήφιοι
Στην κατηγορία της καλύτερης δραματικής ταινίας διακρίθηκε μια ταινία για την οποία έχει γίνει αρκετός θόρυβος και επίσης θα δούμε σύντομα στην Ελλάδα. Είναι το «Αμνετ» της Κλόε Ζάο, που επέστρεψε στη σκηνοθεσία τέσσερα χρόνια μετά την αποτυχημένη περιπέτεια φαντασίας «Eternals» και πέντε μετά τη «Χώρα των νομάδων» που στην εποχή της είχε θριαμβεύσει και στις Σφαίρες και στα Οσκαρ. Για την ίδια ταινία, η Βρετανίδα Τζέσι Μπάκλεϊ τιμήθηκε με τη Χρυσή Σφαίρα γυναικείας ερμηνείας σε δραματική ταινία, και εδώ θα πρέπει να σταθούμε σε κάτι αξιοσημείωτο.
Μόνο δύο από τους συνολικά έξι ηθοποιούς που ήταν υποψήφιοι για βραβείο κινηματογραφικής ερμηνείας στις φετινές Χρυσές Σφαίρες είναι Αμερικανοί. Ο Σαλαμέ και η Τέιλορ. Ολοι οι υπόλοιποι προέρχονται από διάφορα σημεία της Γης. Ο Βραζιλιάνος Βάγκνερ Μούρα κέρδισε το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας σε δραματική ταινία, τον «Μυστικό πράκτορα» του Κλέμπερ Μεντόζα Φίλο, και ο Σουηδός Στέλαν Σκάρσγκαρντ το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας σε β’ ρόλο για τη «Συναισθηματική αξία» του Γιοακίμ Τρίερ.
Οι β’ ρόλοι
Περιέργως – και αυτό είναι ακόμα ένα δείγμα του αλαλούμ που επικρατεί σε αυτά τα βραβεία –, ενώ οι α’ ρόλοι διαχωρίζονται στις ενότητες «δραματική ταινία» και «κωμωδία ή μιούζικαλ», οι β’ ρόλοι… όχι. Αντε βγάλε άκρη.
Ο «Μυστικός πράκτορας» πάντως, που εν καιρώ θα προβληθεί στις ελληνικές αίθουσες, είναι η ταινία που δείχνει ότι έκανε τη μεγαλύτερη έκπληξη στις φετινές Χρυσές Σφαίρες. Υποψήφια στην κατηγορία της καλύτερης διεθνούς ταινίας, προτιμήθηκε από το «Ενα απλό ατύχημα» του Τζαφάρ Παναχί, τη «Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ» της Κάουτερ Μπεν Χάνια και τη «Συναισθηματική αξία» του Τρίερ.
Οταν την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου ανακοινωθούν οι υποψηφιότητες των Οσκαρ, τα πράγματα θα σοβαρευτούν.
