Πώς επενδύσεις μέσω ΤΑΑ αυξάνουν το εμπορικό έλλειμμα

Σε τρεις βασικούς παράγοντες οφείλεται το μεγάλο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, δηλαδή στη διαφορά μεταξύ εισαγωγών και εξαγωγών, σύμφωνα με ανάλυση της Alpha Bank. Πρώτον, η εγχώρια παραγωγή αδυνατεί να καλύψει τη ζήτηση που γεννά η αυξημένη κατανάλωση και οι επενδύσεις, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι εισαγωγές. Δεύτερον, πολλά έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στηρίζονται στην εισαγωγή εξοπλισμού, εντείνοντας περαιτέρω τις ανάγκες εισαγωγών. Τρίτον, η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σημαντικά από τις εισαγωγές ενέργειας, η οποία μάλιστα κοστίζει ακριβά, ειδικά μετά τη μεγάλη άνοδο στις τιμές ενέργειας στη μετα-πανδημική περίοδο.

Οπως αναφέρει η μελέτη της Alpha Bank, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (ΙΤΣ) της χώρας θα συνεχίσει να είναι εντόνως ελλειμματικό τα επόμενα χρόνια, στο 6,4% του ΑΕΠ το 2025 και στο 6,3% του ΑΕΠ το 2026. Το εμπορικό έλλειμμα, στο οποίο οφείλεται πρωτίστως το έλλειμμα του ΙΤΣ, σημείωσε μεγάλη αύξηση το 2022 και έχει έκτοτε παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, λόγω της μεγάλης αύξησης των εισαγωγών. Αν και οι εξαγωγές έχουν καταγράψει άνοδο την ίδια περίοδο, ο ρυθμός αύξησής τους είναι πιο αργός. Η σημαντική αυτή αύξηση των εισαγωγών συνδέεται άμεσα με την αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, όπως αναδεικνύει η έρευνα.

Οι επενδύσεις

Παράλληλα, όμως, η αύξηση των εισαγωγών συνδέεται και με την υλοποίηση μεγάλων επενδύσεων στη χώρα μας. «Είναι βέβαιο πως η υλοποίηση επενδύσεων στο πλαίσιο της απορρόφησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης προϋποθέτει την πραγματοποίηση εισαγωγών κεφαλαιουχικού εξοπλισμού» αναφέρει η ανάλυση. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα έχει λάβει 21,3 δισ. ευρώ από το ΤΑΑ μέχρι στιγμής, ποσό που αντιστοιχεί στο 59% του προϋπολογισμού του εθνικού σχεδίου ανάκαμψης. Μέχρι τον περασμένο Απρίλιο, είχαν υπογραφεί 435 δανειακές συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 16,15 δισ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος (47%) να αφορά έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) και ενεργειακής αναβάθμισης, που απαιτούν σημαντικές εισαγωγές (π.χ. φωτοβολταϊκά πάνελ). Δευτερευόντως, αρκετά δάνεια του ΤΑΑ αφορούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό (22%), που επίσης απαιτούν εισαγωγές προϊόντων και τεχνολογιών. Τέλος, η ενέργεια αποτελεί έναν ακόμα κεντρικό παράγοντα που συμβάλλει στη μεγέθυνση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο. Οπως αναφέρει η μελέτη, η Ελλάδα είναι καθαρός εισαγωγέας ενέργειας και έχει επηρεαστεί σημαντικά από την αύξηση στις τιμές της ενέργειας μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία. Αν και το κόστος της ενέργειας έχει αποκλιμακωθεί σημαντικά, οι τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την ενεργειακή κρίση.