«Υπέρ της επιστροφής οι Βρετανοί, απαιτείται πολιτική βούληση»

^«Είναι πολύ εύκολο να επιστραφούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Το μόνο που χρειάζεται είναι πολιτική βούληση. Ας μην κολλάμε στον νόμο, αυτή η πρακτική αποτελεί μια βρετανική ανοησία» τόνισε χθες το βράδυ ο δημοφιλής βρετανός ηθοποιός και συγγραφέας σερ Στίβεν Φράι, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που διοργάνωσε στο Λονδίνο ο οργανισμός Parthenon Project. «Η χώρα μου μοιάζει τόσο ηλίθια όσο το θέμα αυτό εκκρεμεί. Οι Ελληνες περιμένουν υπομονετικά εδώ και 200 χρόνια να γυρίσουν τα Γλυπτά. Μόνο με πολιτική βούληση μπορεί να βρεθεί λύση. Οι θησαυροί αυτοί πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα. Για πρώτη φορά, ας κάνει η Βρετανία μια πράξη αξιοπρεπή και σικάτη» τόνισε ο Φράι.

«Οι συζητήσεις μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Γιώργου Γεραπετρίτη και του προέδρου του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Οσμπορν έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο και συνεχίζονται. Είμαι αισιόδοξη. Ελπίζω ότι η Βρετανία θα ανταποκριθεί» είπε η Μαρέβα Γκραμπόφσκι-Μητσοτάκη, σύζυγος του έλληνα πρωθυπουργού και ιδρυτικό μέλος του οργανισμού Endeavor Greece. Διευκρινίζοντας ότι τοποθετείται ως ιδιώτης και ότι δεν εκπροσωπεί τον σύζυγό της, η κυρία Μητσοτάκη τόνισε πως «υπάρχει μια θαυμάσια ευκαιρία για την επανένωση των Γλυπτών μέσω μιας win-win λύσης. Δεν μιλάμε για απλό επαναπατρισμό τεχνουργημάτων, αλλά για επανένωση ενός κατακερματισμένου έργου που αφηγείται μια ιστορία μόνο όταν είναι ολοκληρωμένο. Κανείς στην Ελλάδα δεν θέλει να δει μουσεία να αδειάζουν. Εάν επιτευχθεί η επανένωση, τεχνουργήματα που ποτέ δεν έχουν φύγει από την Ελλάδα θα παρουσιάζονται στο Βρετανικό Μουσείο στο πλαίσιο περιοδικών εκθέσεων».

Απορρίπτοντας τη «λύση» του δανεισμού, η κυρία Μητσοτάκη υπογράμμισε: «Πώς θα αισθάνονταν οι Βρετανοί αν κάποιος έπαιρνε κομμάτια από το Στόουνχεντζ και κατόπιν τους πρότεινε να τα δανειστούν;». Και συμπλήρωσε: «Αυτό το πινγκ πονγκ μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της βρετανικής κυβέρνησης απλώς γίνεται διότι θέλουν να κερδίσουν χρόνο. Οι συζητήσεις διεξάγονται εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια. Νομίζω ότι ήρθε η ώρα να βρεθεί μια λύση, εν όψει και της ανακαίνισης του Βρετανικού Μουσείου».

«Το μουσείο του μέλλοντος πρέπει να νοιάζεται για τους ανθρώπους, όχι μόνο για τα αντικείμενα. Κι αυτό διότι τα αντικείμενα έχουν από πίσω τους μια ιστορία. Τα Γλυπτά είναι ένα διαιρεμένο έργο τέχνης. Τώρα είναι η ώρα να επανενωθούν στην Αθήνα. Η πλειονότητα των Βρετανών υποστηρίζει αυτό το αίτημα, οπότε πρέπει να ευθυγραμμιστούμε ως κράτος με αυτή τη λαϊκή βούληση» ανέφερε η συμπρόεδρος του Parthenon Project, βαρόνη Θάνγκαμ Ντεμπονέρ, τέως σκιώδης υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας, την οποία ο Κιρ Στάρμερ προόριζε για υπουργό Πολιτισμού, αλλά έχασε την έδρα της στις εκλογές του περασμένου Ιουλίου.

«Ας διορθώσουμε αυτή την αδικία δίνοντας στην Ελλάδα τα Γλυπτά με τη μορφή μιας δωρεάς, ως ένα δώρο. Η κυβέρνησή μας πρέπει να παρέμβει στο θέμα. Δεν πρέπει να επιμείνουμε στην ιδιοκτησία. Απαιτείται πολιτική βούληση, δεδομένου ότι η βρετανική κοινή γνώμη είναι υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών» είπε ο λόρδος Ντέιβιντ Φροστ, «αρχιτέκτονας» της συμφωνίας του Brexit και υπουργός Brexit στην κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον.

«Η επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα θα αποτελέσει μια αλτρουιστική πράξη από πλευράς της Βρετανίας, ενώ παράλληλα θα είναι μια κίνηση win-win» τόνισε ο λόρδος των Συντηρητικών Εντ Βέιζι, πρώην υφυπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας (ο μακροβιότερος που είχε η χώρα) και συμπρόεδρος του Parthenon Project.

Η αντίθετη άποψη

Ο μόνος που εξέφρασε αντίθετη άποψη ήταν ο λόρδος Στίβεν Πάρκινσον, ο οποίος διετέλεσε υφυπουργός Πολιτισμού στην τελευταία κυβέρνηση των Συντηρητικών υπό τον Ρίσι Σούνακ. «Το Βρετανικό Μουσείο είναι το ίδιο ένα μνημείο και κάνει μια θαυμάσια δουλειά. Ιδιοκτήτης των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι το Βρετανικό Μουσείο» είπε, προκαλώντας ενόχληση και αρνητικά σχόλια σε μερίδα του ακροατηρίου. Κατόπιν, προέβαλε ως μοναδική «λύση» τον δανεισμό: «Το Βρετανικό Μουσείο μπορεί, βάσει νόμου, να δανείζει αντικείμενα. Είναι, λοιπόν, πρόθυμο να δανείσει τα Γλυπτά, αρκεί η Ελλάδα να αναγνωρίσει το Μουσείο ως ιδιοκτήτη τους» υποστήριξε.

Τη συζήτηση, με τίτλο «Επαναπροσδιορίζοντας μια πολιτιστική συνεργασία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ελλάδας στο πλαίσιο του “ανασχεδιασμού” του Βρετανικού Μουσείου: Τι μέλλει γενέσθαι με τα Γλυπτά του Παρθενώνα;», συντόνισε η αρχισυντάκτρια πολιτιστικών θεμάτων του BBC Κέιτι Ράζαλ, η οποία είπε στα «ΝΕΑ» ότι τα Γλυπτά είναι «μια από τις πιο συναρπαστικές ιστορίες που έχει καλύψει δημοσιογραφικά».

«Εκφράζω τη δυσαρέσκειά μου για το γεγονός ότι τα Γλυπτά βρίσκονται ακόμη στο Λονδίνο. Τα Μάρμαρα δεν ανήκουν ούτε στη Βρετανία ούτε στα μουσεία της. Ανήκουν στο μνημείο από το οποίο εκλάπησαν: τον Παρθενώνα. Ελπίζω να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την οριστική επανένωσή τους και καλώ τη βρετανική κυβέρνηση να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση» δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο αρχιεπίσκοπος Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας Νικήτας, ο οποίος παρέστη στην εκδήλωση.

Το Parthenon Project

Στόχος του Parthenon Project είναι η επίτευξη μιας «win-win» πολιτιστικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου που θα περιλαμβάνει αφενός τη μόνιμη επανένωση των αριστουργημάτων του Φειδία στην Αθήνα και αφετέρου τη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων με άλλα ελληνικά τεχνουργήματα σε μουσεία της Βρετανίας.

Την κυβέρνηση εκπροσώπησε η γενική γραμματέας Αποδήμου Ελληνισμού Μάιρα Μυρογιάννη. Το «παρών» έδωσαν, μεταξύ άλλων, ο Τομ Χάρισον, προϊστάμενος του Τμήματος Ελληνικών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων του Βρετανικού Μουσείου, η προϊσταμένη της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας του υπουργείου Εξωτερικών Αρτεμις Παπαθανασίου, ο πρεσβευτής της Ελλάδας στη Βρετανία Γιάννης Τσαούσης και ο Πολ Κάρτλετζ, διακεκριμένος ελληνιστής του Κέιμπριτζ και αντιπρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Μαρμάρων.