Καταστολή και κράτος δικαίου

Οι σκηνές που έρχονται από πολλές πόλεις των ΗΠΑ ξεπερνούν κάθε φαντασία. Μασκοφόροι ένστολοι πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE) εισβάλλουν παντού, χωρίς εντάλματα, συλλαμβάνοντας παράνομους και νόμιμους πολίτες, ανεξάρτητα από το αν έχουν ή όχι πράσινη κάρτα ή κανονική ταυτότητα. Ο φόβος σκεπάζει σιγά – σιγά τη χώρα. Κανείς δεν αισθάνεται ασφαλής. Οι καταγραφές της κρατικής αυθαιρεσίας δεν έχουν τέλος.

Ενδεικτικά, το τι ακριβώς συμβαίνει περιγράφει με ενάργεια η Maxine Dexter, μέλος της Βουλής των Αντιπροσώπων από το Ορεγκον: «Μόλις πραγματοποίησα αιφνιδιαστική επίσκεψη στο Βορειοδυτικό Κέντρο Κράτησης, το οποίο εξυπηρετεί την περιφέρειά μου, και αυτό που είδα ήταν καταστροφικό. Μια γυναίκα, η οποία αποκαλεί αυτή τη χώρα σπίτι της εδώ και 20 χρόνια, βρισκόταν υπό κράτηση λίγες ημέρες πριν από τον γάμο της με έναν αμερικανό πολίτη. Ενας άλλος άνδρας, νόμιμος μόνιμος κάτοικος εδώ και 31 χρόνια, περήφανο μέλος του Συνδικάτου Μηχανικών και πατέρας τριών παιδιών αμερικανών πολιτών, κρατείται επίσης. Ο Τραμπ θέτει υπό κράτηση τους γείτονές μας, τους συναδέλφους μας και τους αγαπημένους μας χωρίς εγγυημένη δίκαιη διαδικασία και χωρίς καμία λογοδοσία. Αυτό δεν είναι αμερικανικό, αυτό είναι αυταρχισμός. Δεν θα υποχωρήσω από αυτόν τον αγώνα».

Ιδια η κατάσταση στο Πλίμουθ, όπως την περιγράφει ο Kevin Canty, πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου: «Μαζικός πανικός εξαπλώθηκε στο Πλίμουθ – και όλα αυτά επειδή η ICE αρνήθηκε να ενημερώσει την τοπική αστυνομία για την επιδρομή της. Μασκοφόροι με όπλα έπαιρναν τους γείτονές τους χωρίς να έχουν ιδέα αν ήταν ομοσπονδιακές δυνάμεις επιβολής του νόμου και όχι εγκληματίες. Πρόκειται για απαράδεκτη συμπεριφορά που θέτει σε κίνδυνο όλο το προσωπικό επιβολής του νόμου και τους κατοίκους. Η ICE θα πρέπει να ντρέπεται».

Είναι προφανές ότι βρισκόμαστε μπροστά σε κατάφωρη καταστρατήγηση του Κράτους Δικαίου, που είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της φιλελεύθερης δημοκρατίας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οι έξι βασικές αρχές της νομιμότητας, της ασφάλειας δικαίου, της απαγόρευσης της αυθαίρετης άσκησης της εκτελεστικής εξουσίας, της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, της διάκρισης των εξουσιών και της ισότητας έναντι του νόμου, καταργούνται εν τοις πράγμασι με πρωτοφανή βιαιότητα. Η επινόηση του «εχθρού», που εν προκειμένω είναι οι μετανάστες, οδηγεί στην εθνική περιχαράκωση αλλά και στη γελοιοποίηση. Πρόσφατα, αρκετοί Καναδοί που ήθελαν να επισκεφτούν τις ΗΠΑ ρωτήθηκαν στα σύνορα ποια ήταν η γνώμη τους για τον Τραμπ. Σε όσους απάντησαν ότι δεν είχαν θετική άποψη δεν επιτράπηκε η είσοδος στις ΗΠΑ.

Το νέο καθεστώς που αναδύεται στις ΗΠΑ δεν έχει καμία σχέση με τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Αντιθέτως, είναι η άρνησή της. Οι αφελείς απόψεις ότι τα όσα διαδραματίζονται στις ΗΠΑ είναι η αναπόφευκτη εξέλιξη του νεοφιλελευθερισμού και του καπιταλισμού δεν έχουν θεωρητική αλλά ούτε και πραγματολογική βάση. Είναι ένα καθεστώς λαϊκιστικού αυταρχισμού που μπορεί να εξελιχθεί σε απολυταρχία και ολοκληρωτισμό.

Διαβάζοντας τις παραπάνω δηλώσεις, θυμήθηκα τι έγραφε η Αννα Φρανκ στο ημερολόγιό της, κλεισμένη σε ένα καταφύγιο προκειμένου να αποφύγει τη σύλληψή της από τους Ναζί: «Φριχτά πράγματα συμβαίνουν έξω. Μέρα – νύχτα ξεσπιτώνουν κακόμοιρους, αβοήθητους ανθρώπους με τη βία… οικογένειες διαλύονται, άνδρες, γυναίκες και παιδιά χωρίζονται. Παιδιά γυρίζουν από το σχολείο και δεν βρίσκουν τους γονείς τους. Γυναίκες που πήγαν για ψώνια γυρίζουν και βρίσκουν το σπίτι τους σφραγισμένο, την οικογένειά τους εξαφανισμένη».

Η Αννα Φρανκ συνελήφθη από τους Ναζί τον Αύγουστο του 1944 και εκτελέστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν-Μπέλζεν τον Μάρτιο του 1945.

Ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος είναι διδάκτωρ Βαλκανικών Σπουδών,
εκδότης και συγγραφέας