«Ορισμένες φορές μπορούμε να πούμε μόνο όχι»

Ο Ζοζέφ (Αλέξ Μενιντί), κεντρικός ήρωας της ταινίας «Ο Μοϊκανός» του Φρεντερίκ Φαρούτσι, που από την ερχόμενη Πέμπτη θα διανεμηθεί στις αίθουσες από την One From The Heart, είναι ένας από τους τελευταίους κτηνοτρόφους με κατσίκες στην Κορσική. Δεν ενοχλεί κανέναν, όμως για κάποιους αποτελεί «αγκάθι» γιατί η πολύτιμη γη του μπορεί να αξιοποιηθεί διαφορετικά και να γίνει «προϊόν» τουριστικής εκμετάλλευσης. Η ξαφνική «νυχτερινή επίσκεψη» ανθρώπων του οργανωμένου εγκλήματος θα αλλάξει για πάντα τη ζωή του Ζοζέφ. Γιατί, παρά την πίεσή τους, εκείνος αρνείται πεισματικά να παραδώσει τα όπλα. Απειλούμενος αντιστέκεται και η δράση του κάποια στιγμή θα τον μετατρέψει σε φυγά στο ίδιο το νησί του. Μαφιόζοι προσπαθούν να τον εντοπίσουν για να τον σκοτώσουν, τρέχει πλέον για να σώσει τον εαυτό του. Τώρα που θεωρείται εχθρός από τις απρόσωπες δυνάμεις που σκοπεύουν να αναδιαμορφώσουν το τοπίο, βρίσκει έναν απίθανο σύμμαχο στην τεχνολογικά καταρτισμένη, ακτιβίστρια ανιψιά του.

Η ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΣΙΚΗ. «Εδώ και μερικά χρόνια, η Κορσική είναι ένας παράδεισος ανοικοδόμησης» είπε στα «Πρόσωπα» ο Φρεντερίκ Φαρούτσι στη συνάντηση που είχαμε μαζί του κατά τη διάρκεια του τελευταίου φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, όπου ο «Μοϊκανός» έκανε την πανελλήνια πρεμιέρα του μετά την παγκόσμια πρώτη του στο φεστιβάλ Βενετίας (στη Θεσσαλονίκη απέσπασε το Βραβείο Κοινού Fischer – Meet the Neighbors+). «Αν δεν ακολουθήσεις τη νέα τάξη πραγμάτων, τότε η πίεση μπορεί να γίνει φρικτή. Καταστάσεις όπως αυτή που περιγράφω στην ταινία δεν είναι βεβαίως φαινόμενο καθημερινό, αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν αποτελούν μια πραγματικότητα».

Ο Φαρούτσι αναφέρεται σε μια άλλη περίπτωση, της δολοφονίας με σφαίρα κυνηγετικού όπλου της Μαξίν Σουζινί, νεαρής οικολόγου ακτιβίστριας που πάλευε για δικαιοσύνη στον τόπο της, την Κορσική. «Από την πλευρά της, η Δικαιοσύνη, όσοι δηλαδή την εκπροσωπούν, δείχνουν όλο και περισσότερο ότι συντάσσονται με αυτό το νέο κύμα ανάπτυξης του νησιού» είπε ο Φαρούτσι. «Οι τιμές ανεβαίνουν στα ύψη και η αγορά τουρισμού είναι μονόδρομος για την κυβέρνηση. Και αυτό μεταφράζεται σε αξιοποίηση πολλών και τεράστιων εκτάσεων του νησιού που ανήκουν σε ανθρώπους όπως ο Ζοζέφ».

Ο Φαρούτσι είπε ότι κατά τη γνώμη του και από τις έρευνες που διεξήγαγε, η αίσθηση που επικρατεί είναι ότι άνθρωποι σαν τον Ζοζέφ που έχουν καταφέρει να οργανώσουν την προσωπική, μικρή επιχείρησή τους δεν είναι πλέον αρεστοί. «Δεν λέω ότι η μαφία και η κυβέρνηση είναι επισήμως μαζί, αλλά όλοι γνωρίζουμε πως όταν η μαφία δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί νομικά, άλλες λύσεις μπορούν να βρεθούν και βεβαίως να επιβληθούν. Και εκεί οι Αρχές μπορούν να κάνουν τα στραβά μάτια».

Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΩΣ ΛΥΣΗ. Ο Ζοζέφ είναι ένας άνθρωπος που μιλάει ελάχιστα, αλλά που όταν έρχεται η στιγμή που πρέπει να δράσει, αυτό ακριβώς κάνει. Αντιστέκεται. Παλεύει. Μάχεται. Μόνος εναντίον όλων και με τον δικό του, αμήχανο, άτσαλο τρόπο. Μήπως αυτός είναι ένας τρόπος αντιμετώπισης τέτοιων προβλημάτων; «Ναι, όμως δεν μπορεί να γίνει το παράδειγμα, ούτε βεβαίως είχα την πρόθεση να περάσω τέτοιο μήνυμα» είπε ο σκηνοθέτης. «Γιατί δεν είναι εύκολο να το κάνεις. Θα πρέπει να είσαι έτοιμος να θυσιάσεις τη ζωή σου, όπως ακριβώς κάνει ο Ζοζέφ» συνέχισε ο Φαρούτσι. «Για μένα λέει “όχι” γιατί έχει φτάσει σε ένα σημείο που δεν μπορεί να πει τίποτ’ άλλο. Ορισμένες φορές το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι όχι. Γιατί αν ο Ζοζέφ δεν πει όχι, θα είναι σαν να προδίδει τη ζωή του, τον τρόπο ζωής του. Ισως το πρόβλημα στην περίπτωση του Ζοζέφ να είναι ότι λέει όχι χωρίς εξήγηση. Η ανιψιά του είναι που με τον ακτιβισμό της αποφασίζει να δώσει μια πολιτική διάσταση στο όλο ζήτημα».

Σε κάθε περίπτωση, ο Φαρούτσι είπε ότι τον συγκινεί το γεγονός ότι υπάρχουν άνθρωποι που με έναν οργανικό τρόπο είναι τόσο βαθιά συνδεδεμένοι με τον τόπο τους και παλεύουν για αυτόν όταν απειλούνται για να τον αφήσουν, να παρατήσουν το σπίτι τους για χάρη ενός πολιτισμού ο οποίος ενδιαφέρεται μόνο για την οικονομία, με συγκινεί. «Και αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο έκανα αυτή την ταινία».

Ενα στοιχείο που δίνει ανάσα στο βαρύ θέμα του «Μοϊκανού» κάνοντας την ταινία εύπεπτη στην παρακολούθησή της είναι εκείνο της περιπέτειας που συνδέεται αρμονικά με την ουσία του περιεχομένου και συγχρόνως αξιοποιεί με πολύ κινηματογραφικό τρόπο τις ομορφιές του τοπίου της Αλτα Ρόκα στην Κορσική όπου έγιναν τα γυρίσματα. «Ελπίζω να είναι ελκυστικό γιατί το πρόβλημά μου είναι ότι δεν μπορώ να κάνω κάτι άλλο εκτός από πολιτικές ταινίες» είπε ο σκηνοθέτης. «Είμαι πολιτικοποιημένο ον και έτσι βλέπω το σινεμά, ως ένα μέσο που με τη βοήθεια της εικόνας μπορεί να μετατραπεί σε μια φωνή άξια να ακουστεί. Ποτέ όμως με “ταινίες μηνύματος” διότι συνήθως αυτές οι ταινίες με κάνουν και βαριέμαι. Θέλω πραγματικά να πάρω μαζί μου το κοινό σε μια περιπέτεια». Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Φαρούτσι είναι το «Night ride» (2019) πάνω στη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε ένα call girl και τον σιωπηλό ασιάτη ταξιτζή της.

ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΤΩΡΑ. Το πάθος του Φρεντερίκ Φαρούτσι με το σινεμά ξεκίνησε σε μικρή ηλικία. «Ξεκίνησα να αγαπώ από πολύ νωρίς το σινεμά στην Κορσική, άλλες φορές στον κινηματογράφο, άλλες από τις βιντεοκασέτες στα βιντεοκλάμπ όπου μπορούσα να επιλέξω – μια διαδικασία που πάντοτε μου άρεσε. Αυτό που βρίσκω ενδιαφέρον είναι ότι οι ταινίες που αγάπησα εκείνη την εποχή εξακολουθούν να είναι οι ταινίες που αγαπώ σήμερα. Πολλές από αυτές που τις βλέπω ξανά, με κάνουν να αναρωτιέμαι τι μπορεί να μου άρεσε σε αυτές όταν ήμουν στην εφηβεία; Πολύ παράξενο. Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις οι λόγοι που τις αγαπώ σήμερα είναι πολύ διαφορετικοί από τους λόγους για τους οποίους τις αγάπησα όταν ήμουν παιδί». Ενα παράδειγμα που ο Φερούτσι δίνει είναι της ταινίας «Ο πρωτάρης» του Μάικ Νίκολς. «Οταν την είδα έφηβος ήταν για μένα μια πολύ όμορφη, ρομαντική ταινία. Στο πέρασμα του χρόνου όμως ανακάλυψα ότι ήταν ένα πραγματικά πολιτικό φιλμ. Και ήταν γιατί ανήκει στις ταινίες του Νέου Χόλιγουντ που αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1970, κάτι που φυσικά δεν μπορούσα να ξέρω όταν την είδα».