Το σχέδιο του Βίλντερς να γίνει πρωθυπουργός ίσως γυρίσει μπούμερανγκ

Είναι ένα στοίχημα που ο Γκερτ Βίλντερς μπορεί να μετανιώσει. Διαπιστώνοντας την απροθυμία των εταίρων του κυβερνητικού συνασπισμού στην Ολλανδία να υιοθετήσουν την «αυστηρότερη πολιτική ασύλου στην Ευρώπη» που είχε υποσχεθεί, ο ηγέτης της Ακροδεξιάς έριξε την κυβέρνηση. Το εάν το στοίχημά του να έχει στην Ολλανδία ένα εκλογικό αποτέλεσμα ανάλογο με αυτό της Πολωνίας, όπου κέρδισε ο συντηρητικός εθνικιστής υποψήφιος, θα αποδώσει ή η χώρα θα στραφεί σε πιο κεντρώα κατεύθυνση και θα απορρίψει την ακραία ρητορική, όπως έγινε στη Ρουμανία, θα φανεί τους επόμενους μήνες.

Χθες, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Ντικ Σχοφ επιβεβαίωσε ότι η χώρα θα πάει σε εκλογές και δεν θα γίνει κάποια προσπάθεια δημιουργίας νέας κυβέρνησης. Ο Σχοφ τόνισε ότι υπάρχει ευρεία υποστήριξη στο κοινοβούλιο για πρόωρες εκλογές και πρόσθεσε ότι η υπηρεσιακή κυβέρνησή του θα ορίσει σύντομα ημερομηνία – οι αναλυτές θεωρούν πως οι κάλπες θα στηθούν κάποια στιγμή από τον Οκτώβριο και μετά.

Ο υπολογισμός του Βίλντερς φαίνεται απλός: αν μπορέσει να μετατρέψει τις πρόωρες εκλογές του φθινοπώρου σε δημοψήφισμα για τη μετανάστευση και το άσυλο, το Κόμμα για την Ελευθερία (PVV), του οποίου ηγείται, μπορεί να κερδίσει με ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό από την προηγούμενη φορά – μπορεί ακόμη και να γίνει πρωθυπουργός της Ολλανδίας.

Το σχέδιο, ωστόσο, γράφει η «Guardian», μπορεί κάλλιστα να γυρίσει μπούμερανγκ για διάφορους λόγους. Ο Βίλντερς έχει αποξενώσει τους πιθανούς νέους εταίρους ενός κυβερνητικού συνασπισμού. Το πολιτικό τοπίο έχει αλλάξει. Και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η μετανάστευση και το άσυλο δεν αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη ανησυχία των ψηφοφόρων. Το πολιτικό τοπίο έχει αλλάξει σημαντικά από τη νίκη του PVV πριν από 18 μήνες. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αν διεξάγονταν εκλογές τώρα, το ακροδεξιό κόμμα μπορεί να κρατηθεί στην πρώτη θέση, αλλά με ίσως 30 βουλευτές σε σύγκριση με τους 37 που κέρδισε το 2023.

Η νίκη – σοκ του ακροδεξιού κόμματος PVV στις εκλογές του Νοεμβρίου 2023 οδήγησε, έπειτα από μήνες έντονων διαπραγματεύσεων, σε έναν συνασπισμό με το λαϊκιστικό Κίνημα Αγροτών – Πολιτών (BBB), το κεντρώο Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο (NSC) και το φιλελεύθερο – συντηρητικό VVD. Η κυβέρνηση ορκίστηκε μόλις τον περασμένο Ιούλιο. Εκείνο που απαίτησαν οι εταίροι όμως ήταν ο φανατικός Βίλντερς, που έχει αποκαλέσει τον προφήτη Μωάμεθ «παιδόφιλο», το Ισλάμ «φασιστικό» και «οπισθοδρομικό» και έχει απαιτήσει απαγορεύσεις για τα τζαμιά, τις μαντίλες και το Κοράνι, να μη γίνει πρωθυπουργός.

Από την αρχή, η διχασμένη δεξιά συμμαχία μαστιζόταν από διαφωνίες και εσωτερικές διαμάχες, πετυχαίνοντας ελάχιστα. Ορισμένοι υπουργοί από το PVV – ένα κόμμα του οποίου οι πολιτικές υπαγορεύονται από τον Βίλντερς – ​​αποδείχθηκαν άπειροι και ανίκανοι. Μη συνηθισμένος στον συμβιβασμό και τη συναίνεση που είναι απαραίτητα για την πολιτική ενός συνασπισμού, ο ακροδεξιός ηγέτης επιτέθηκε στο υπουργικό συμβούλιο, αποδυναμώνοντάς το περαιτέρω. Ο μόνος τομέας πολιτικής στον οποίο ήταν απόλυτα αποφασισμένος ότι θα εφαρμοζόταν η ατζέντα του ήταν η μετανάστευση.

Οι εταίροι του συνασπισμού, ωστόσο, ήταν επιφυλακτικοί σχετικά με το σχέδιό του, το οποίο περιελάμβανε τη χρήση του στρατού για την ασφάλεια των συνόρων, την επιστροφή όλων των αιτούντων άσυλο στις χώρες τους, το κλείσιμο ξενώνων προσφύγων, την επιστροφή σύρων προσφύγων στα σπίτια τους και την αναστολή των ποσοστώσεων ασύλου της ΕΕ. Νομικοί δήλωσαν, μάλιστα, ότι ορισμένες προτάσεις παραβίαζαν τους ευρωπαϊκούς νόμους για τα ανθρώπινα δικαιώματα ή τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Ο Βίλντερς απείλησε να παραιτηθεί εκτός αν οι άλλοι υπογράψουν. Και υλοποίησε την απειλή του.

Σε ένα από τα πιο κατακερματισμένα πολιτικά τοπία της Ευρώπης, κανένα κόμμα δεν μπορεί να κυβερνήσει μόνο του. Για να εξασφαλίσει πλειοψηφία 76 εδρών, ο Βίλντερς θα χρειαστεί συμμάχους όχι μόνο με αρκετές έδρες, αλλά και που να θέλουν να συνεργαστούν ξανά μαζί του, κάτι που μόλις διασφάλισε ότι θα είναι εξαιρετικά απίθανο.