Ο tempora, o mores!

Το 1896 ο αναβιωτής των Ολυμπιακών Αγώνων βαρόνος Πιερ ντε Κουμπερτέν  εμφορούμενος από έναν αριστοκρατικό ηθικοπλαστικό αισθητισμό διεκήρυττε: «Μέσω του αθλητισμού θα σκληραγωγήσω μία μαλθακή νεολαία, θα αλλάξω το σώμα και τον χαρακτήρα της και θα διευρύνω τα οράματα και την αντίληψή της». Με άλλα λόγια θα κάνω καλύτερους ανθρώπους βελτιώνοντας, μέσω του αθλητισμού, τις σωματικές, ψυχικές, πνευματικές και κοινωνικές τους ιδιότητες.

Εναν και πλέον αιώνα αργότερα, οι χιλιάδες αθλητικοί σπόνσορες εξηγούν τη συμμετοχή τους στο «αθλητικό γίγνεσθαι» ως την ιστορία όσων, μετέχοντες στον υψηλό αθλητισμό, εργάστηκαν σκληρά για να προσφέρουν στον κόσμο την ευκαιρία να συναντηθεί γύρω από αθλητικά επιτεύγματα, τα οποία προκαλούν αξέχαστες συγκινήσεις. Η οικονομική αποδοτικότητα του αθλητικού μοντέλου γίνεται το κλειδί της επιτυχίας  ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Η αξία του αθλητισμού εκτιμάται με μέτρο μόνο τα ρεκόρ, σύμφωνα με το ολυμπιακό έμβλημα «Γρηγορότερα, Ψηλότερα, Δυνατότερα». Μόνο που τα ρεκόρ ανήκουν, πέραν από τον αθλητή, στην εξέλιξη της τεχνολογίας και στους επιστήμονες.

Η απαιτούμενη αποδοτικότητα των επενδύσεων μπορεί να οδηγήσει αθλητές να προσφύγουν σε απαγορευμένες ουσίες, όπου στην ανταγωνιστική αγορά ένα εμπορευματοποιημένο αθλητικό σώμα πρέπει να αποδώσει σε επιδόσεις και σε χρήμα. Αλλωστε την τελευταία 20ετία οι οργανωτές των διεθνών συναντήσεων στίβου πληρώνουν πολύ ακριβά για να έχουν αθλητές βεντέτες, ώστε παρά τους κανονισμούς να αποδέχονται να μην τους υποβάλλουν σε ελέγχους! Κάποιοι «αιρετικοί», με όραμα τη ρωμαϊκή αρένα, ψέλλιζαν από τότε να αφεθεί το ντόπινγκ ελεύθερο για να διερευνηθούν τα όρια των σωματικών δυνατοτήτων, ακόμη κι αν λαμβάνονται κάποια ρίσκα με την υγεία των αθλητών ή χάνεται η μυθοπλασία του «ευ αγωνίζεσθαι»!

Δεν έπεσε λοιπόν κεραυνός εν αιθρία όταν ο πρωταθλητής κολύμβησης Κριστιάν Γκολομέεβ αποφάσισε να γίνει το κεντρικό πρόσωπο των «Enhanced Games», μίας λίγκας, έξω από το επίσημο αθλητικό σύστημα, στην οποία επιτρέπεται η χρήση απαγορευμένων ουσιών. Ετσι κέρδισε ένα εκατομμύριο δολάρια, όταν ύστερα από τρίμηνη χρήση απαγορευμένων ουσιών, κατέρριψε το παγκόσμιο ρεκόρ στα 50 μέτρα ελεύθερο, το οποίο φυσικά δεν αναγνωρίζεται! Οσο για το ντόπινγκ υπό ιατρική παρακολούθηση, δεν αποτελεί παρά μία από τις μορφές παρέμβασης στις δυνατότητες του σώματος να ανταπεξέλθει στις νέες ανάγκες της θεαματοποίησής του!

Μένει βέβαια να αποσαφηνιστούν οι χρηματοδότες και η προέλευση τόσων χρημάτων, που θα κερδίζουν οι αθλητές, που καταρρίπτουν παγκόσμια ρεκόρ, με χρήση ντόπινγκ! Ολο και κάποια εταιρεία, που επενδύει στον αθλητισμό θα βρίσκεται από πίσω…

Ο συμπαθέστατος κατά τ’ άλλα Κριστιάν τελείωσε τη γεμάτη μετάλλια λαμπρή αθλητική του καριέρα, προτιμώντας τη μεγάλη χρηματική αμοιβή, ακόμη κι αν μελλοντικά θα διακινδύνευε να πληρώσει το τεχνητό ξεχείλωμα των σωματικών ορίων, περισσότερο απ’ όσα εισέπραξε.

Οσο για την Κολυμβητική Ομοσπονδία και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Αντιντόπινγκ (WADA), απλά

άδουν κάποιο άσμα για κάτι ξεχασμένες αρχές και αξίες του αθλητισμού… ενώ οι αγνοί φίλαθλοι αγωνίζονται για την ενδυνάμωση των ηθικών φραγμών ως τη στέρεα βάση, μήπως και ξεπεραστεί κάποτε η επιρροή του οικονομικού ωφελιμισμού.

Ο tempora, o mores!

Η Ελένη Αυλωνίτου είναι διδάκτωρ Εργοφυσιολόγος (Ph.D)
και πρωταθλήτρια της κολύμβησης