Τράπεζες χωρίς ανταγωνισμό

Οι ελληνικές τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν χαμηλότερα επιτόκια καταθέσεων σε σχέση με άλλα κράτη λόγω της συγκέντρωσης και του περιορισμένου ανταγωνισμού, επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην τελευταία της έκθεση για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η ΕΚΤ αναφέρεται επίσης στην αυξημένη μεταβλητότητα των αγορών που παρατηρήθηκε τους προηγούμενους μήνες και επισημαίνει ότι η εντεινόμενη αβεβαιότητα που πηγάζει από την παγκόσμια πολιτική – όπως το διεθνές εμπόριο, η άμυνα και η διακυβερνητική συνεργασία – μπορεί να εξελιχθεί σε σημαντική πρόκληση για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ειδικά για την Ελλάδα και την Κύπρο, οι τράπεζες – λόγω της συγκέντρωσης της αγοράς και της χαμηλής ανταγωνιστικότητας – έχουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούνται από φθηνές καταθέσεις. Αυτό τις καθιστά ικανές να αποκομίζουν μεγαλύτερη αξία από τις καταθέσεις σε σύγκριση με χώρες όπου η αγορά είναι πιο ανταγωνιστική, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Αυστρία, σύμφωνα με την έκθεση της ΕΚΤ για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα στη ζώνη του ευρώ. Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι τράπεζες με χαμηλότερα λειτουργικά κόστη απαιτούν μικρότερο επιτοκιακό περιθώριο για να είναι κερδοφόρες.

Η έκθεση επισημαίνει ότι η υψηλότερη συγκέντρωση μιας τραπεζικής αγοράς συνδέεται συχνά με μικρότερη ανταπόκριση στα επιτόκια πολιτικής όσον αφορά τα επιτόκια καταθέσεων. Αυτό σχετίζεται με το επίπεδο ανταγωνισμού που επικρατεί στην αγορά. Η σχέση αυτή παρατηρείται και σε επίπεδο μεμονωμένων τραπεζών, όπου τα μεγαλύτερα μερίδια αγοράς συνεπάγονται μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη και υψηλότερη αξία από την πλευρά των καταθέσεων.

Καμπανάκι

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι η αυξανόμενη αβεβαιότητα γύρω από την παγκόσμια πολιτική, από τις εμπορικές σχέσεις έως τις αμυντικές δαπάνες, μπορεί να έχει επιπτώσεις στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παρότι η έκθεση αποφεύγει να αναφερθεί σε συγκεκριμένες χώρες ή πρόσωπα, γίνεται λόγος για το ενδεχόμενο πιο συχνών και ισχυρών αρνητικών γεγονότων.

«Σε αυτό το περιβάλλον, η πιθανότητα πιο συχνών και με μεγαλύτερες επιπτώσεις δυσμενών γεγονότων έχει αυξηθεί» σημειώνει χαρακτηριστικά στην έκθεση ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Λουίς ντε Γκίντος.

Η ΕΚΤ εκφράζει επίσης ανησυχία για τον κίνδυνο ρευστότητας που μπορεί να αντιμετωπίσουν μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπως επενδυτικά funds. Ορισμένα από αυτά ίσως να μη διαθέτουν επαρκή ρευστά περιουσιακά στοιχεία σε περίπτωση που υπάρξουν μαζικές αναλήψεις.

«Θύλακοι αυξημένης μόχλευσης σε συγκεκριμένες οντότητες – όπως τα hedge funds – ενδέχεται να ενισχύσουν τον κίνδυνο μετάδοσης και να αποκαλύψουν ευπάθειες ρευστότητας» αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες από κράτη-μέλη της ΕΕ, η ΕΚΤ εκτιμά ότι αν και οι δαπάνες αυτές θεωρούνται αναγκαίες για την ασφάλεια της Ενωσης, ενδέχεται να επιτείνουν τις ανησυχίες των επενδυτών ως προς τη δυνατότητα ορισμένων κρατών να διαχειριστούν τα δημόσια οικονομικά τους.

«Ενας συνδυασμός πιο αδύναμης ανάπτυξης, αυξημένων αμυντικών δαπανών και διαρθρωτικών πιέσεων μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη περιορισμένες δημοσιονομικές δυνατότητες ορισμένων χωρών της ευρωζώνης» σημειώνει η ΕΚΤ. Τέλος, η έκθεση αναφέρει ότι η πολιτική αβεβαιότητα διεθνώς, περιλαμβανομένων των ΗΠΑ, έχει οδηγήσει ορισμένους επενδυτές να απαιτούν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου για συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία. Αν και δεν κατονομάζει χώρες, τονίζει ότι η αστάθεια πολιτικής σε μεγάλες οικονομίες μπορεί να επηρεάσει τις αποτιμήσεις και την εμπιστοσύνη των αγορών.