Ο Λάκης Παπαστάθης σε πρώτο πλάνο

Εχοντας σκηνοθετήσει μόλις τέσσερις μεγάλου μήκους κινηματογραφικές ταινίες, μυθοπλασίας, τις «Τον καιρό των Ελλήνων» (1981), «Θεόφιλος» (1987), «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» (2001) και «Ταξίδι στη Μυτιλήνη» (2010), ο Λάκης Παπαστάθης που πριν από δύο χρόνια έφυγε από τη ζωή, κέρδισε επαξίως τον «τίτλο» του πιο λόγιου, ίσως, των ελλήνων κινηματογραφιστών της γενιάς του – μια εμβληματική προσωπικότητα του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου που άνθισε στις δεκαετίες του 1970 και το 1980. Πέρα δε από την κινηματογραφική δουλειά του, ο Παπαστάθης θεωρείται – και δικαίως – ένας από τους θεμελιωτές του πολιτιστικού ντοκιμαντέρ στην ελληνική τηλεόραση, καθώς αυτός μαζί με τον σκηνοθέτη Τάκη Χατζόπουλο ήταν οι ιδρυτές της εκπομπής «Παρασκήνιο» την οποία κανείς δεν έφτασε και (μάλλον) κανείς δεν πρόκειται να φτάσει.

Επομένως, ένα αφιέρωμα στο έργο του Παπαστάθη όπως αυτό που θα πραγματοποιηθεί στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας από την Πέμπτη 24 ως την Κυριακή 27 Απριλίου, μόνο καλό μπορεί να προσφέρει. Στο αφιέρωμα που τιτλοφορείται «Λάκης Παπαστάθης – Σε πρώτο πλάνο» θα προβληθούν και οι τέσσερις ταινίες μυθοπλασίας του Παπαστάθη, μαζί με μια επιλογή μικρού μήκους του: επτά επεισόδια από το «Παρασκήνιο» της ΕΡΤ και ένα επεισόδιο από τη σειρά ιστορικών ντοκιμαντέρ «Αναζητώντας τη χαμένη εικόνα».

Γεννημένος το 1943 στον Βόλο, ο Παπαστάθης σπούδασε στο Κέντρο Σπουδών Κινηματογράφου (1963) και από το 1968 – 1971 εργάστηκε ως βοηθός σκηνοθέτη, κυρίως στην «Ευδοκία» του Αλέξη Δαμιανού, για την οποία, αργότερα, παρουσίασε το «Οταν ο Δαμιανός γύριζε την Ευδοκία» ένα σπάνιας αισθητικής και αρχειακής αξίας βιβλίο – λεύκωμα (εκδόσεις Πατάκη). Το 1972 σκηνοθέτησε την πρώτη μικρού μήκους ταινία του, «Γράμματα από την Αμερική» (βραβεύθηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης) και εν συνεχεία και για όλη του τη ζωή προσπάθησε να δημιουργήσει νήματα που ενώνουν τις Τέχνες μεταξύ τους φωτίζοντας το μυστικό της ελληνικής δημιουργίας στον 19ο και στον 20ο αιώνα. Κάποιοι θα το θυμούνται ακόμη εκείνο το «Ζήτω το νέο ελληνικό σινεμά!» με το οποίο ο Παπαστάθης είχε κλείσει τον ευχαριστήριο λόγο του στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, το βράδυ της απονομής των Κρατικών Βραβείων Ποιότητας του 2001. Εκείνη τη βραδιά, ο Παπαστάθης είχε παραλάβει το πρώτο Κρατικό Βραβείο ταινίας μυθοπλασίας για το «Μόνον της ζωής του ταξείδιον», την ταινία που τον είχε επαναφέρει στα κινηματογραφικά πλατό ύστερα από απουσία δεκατεσσάρων περίπου ετών. Εκτός από το βιβλίο για την «Ευδοκία», ο Παπαστάθης υπήρξε επίσης συγγραφέας τεσσάρων συλλογών διηγημάτων: «Η νυχτερίδα πέταξε» (εκδ. Νεφέλη, 2002), «Η Ησυχη και άλλα διηγήματα» (εκδ. Νεφέλη, 2005), «Το καλοκαίρι θα παίξει την Κλυταιμνήστρα» (εκδ. Πόλις, 2011) και «Ο δάσκαλος αγαπούσε το βωβό σινεμά» (εκδ. Πόλις, 2014).

Και έκθεση

Να σημειωθεί ότι το αφιέρωμα «Λάκης Παπαστάθης – Σε πρώτο πλάνο», πραγματοποιείται με τη συνεργασία του Αρχείου της ΕΡΤ και του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece και ότι «συνομιλεί» με την έκθεση «Λάκης Παπαστάθης – Αναζητώντας τη χαμένη εικόνα» σε επιμέλεια του Γιώργου Σκεύα, που συνεχίζεται έως τις 20 Ιουλίου στο Μουσείο Μπενάκη – Πειραιώς 138, με αφορμή τη συμπλήρωση 2 χρόνων από τον θάνατό του (Μάρτιος). Για λογαριασμό της εν λόγω έκθεσης, ο σκηνοθέτης Ηλίας Γιαννακάκης ανέλαβε την πραγματοποίηση έξι πρωτότυπων οπτικοακουστικών έργων για τον δημιουργό, ενώ η Κατερίνα Ευαγγελάκου, στενή συνεργάτιδα του Παπαστάθη, επιμελήθηκε τον αφιερωματικό τόμο με τίτλο «Λάκης Παπαστάθης. Γενικό πλάνο».