Γιατί απομακρύνεται το όνειρο της στέγης για τους μισούς Ελληνες

Η απόκτηση κατοικίας στην Ελλάδα καθίσταται ολοένα και πιο δυσχερής, καθώς η άνοδος των τιμών των ακινήτων ξεπερνά σταθερά την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τη μελέτη της Alpha Bank για τη στέγαση στην Ελλάδα, το 2024 οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 8,7%, ενώ το διαθέσιμο εισόδημα ενισχύθηκε μόλις κατά 5,6%. Ο δείκτης τιμής προς εισόδημα διαμορφώθηκε πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, υποδηλώνοντας την επιδείνωση της προσβασιμότητας στην ιδιοκατοίκηση.

Η στεγαστική επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα έντονη για τα ευάλωτα νοικοκυριά: το 60% όσων έχουν εισόδημα κάτω των 1.450 ευρώ καταναλώνουν πάνω από το 40% σε στεγαστικές δαπάνες. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας για λογαριασμό της Alpha Bank, το 54% των πολιτών θεωρεί την αγορά κατοικίας ανέφικτη, ενώ 68% κρίνει τα ενοίκια μη προσιτά. Παρά τα παραπάνω, το 74% των Ελλήνων εξακολουθεί να βλέπει την ιδιοκατοίκηση ως βασική επένδυση ζωής.

Η προσφορά παραμένει ανεπαρκής να καλύψει τη ζήτηση. Η πολυετής στασιμότητα στην οικοδομική δραστηριότητα, η γήρανση του αποθέματος κατοικιών (το 64% είναι άνω των 30 ετών), η αύξηση του κόστους κατασκευής (14,4% μόνο το 2022) και η μεταφορά χιλιάδων ακινήτων στη βραχυχρόνια μίσθωση έχουν περιορίσει τις διαθέσιμες επιλογές, ιδιαίτερα στις τουριστικές περιοχές. Ταυτόχρονα, η τηλεργασία και η αλλαγή στις προτιμήσεις διαμονής οδήγησαν σε αυξημένη ζήτηση για μεγαλύτερους χώρους εκτός αστικών κέντρων.

Επιπλέον, οι ξένες άμεσες επενδύσεις σε ακίνητα έφτασαν τα 2,8 δισ. ευρώ το 2024 – το υψηλότερο επίπεδο δύο δεκαετιών – και συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών, ειδικά σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου οι ετήσιες αυξήσεις ξεπέρασαν το 10%.

Η «Χρυσή Βίζα»

Παράλληλα, η δυναμική του προγράμματος «Χρυσή Βίζα» και η ανάπτυξη της οικονομίας διαμοιρασμού μέσω πλατφορμών όπως η Airbnb επιτείνουν τις πιέσεις στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης. Αξιοσημείωτο παραμένει το απόθεμα των 794.000 κενών κατοικιών στη χώρα, κυρίως στα αστικά κέντρα.