Ρωσοουκρανική συμφωνία για εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα, με… αστερίσκους

Συμφωνίες με την Ουκρανία και τη Ρωσία για «διασφάλιση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας, εξάλειψη της χρήσης βίας και αποτροπή της χρήσης εμπορικών πλοίων για στρατιωτικούς σκοπούς στη Μαύρη Θάλασσα» ανακοίνωσε χθες ο Λευκός Οίκος, δίνοντας στη δημοσιότητα δύο ανακοινώσεις για τις ξεχωριστές, μαραθώνιες συνομιλίες που είχαν το περασμένο 48ωρο αμερικανοί αξιωματούχοι με αντιπροσωπείες Ρώσων και Ουκρανών στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας. Αργότερα υπήρξε επιβεβαίωση και από τη Μόσχα.

Εφόσον τηρηθούν οι συμφωνίες – για την υποστήριξη εφαρμογής των οποίων «καλωσορίζονται οι καλές υπηρεσίες τρίτων χωρών» (π.χ. Τουρκία) – θα αποτελέσουν την πλέον σαφή πρόοδο προς μια ευρύτερη κατάπαυση του πυρός, με διακηρυγμένο στόχο της Ουάσιγκτον τις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον τερματισμό του τριετούς πολέμου στην Ουκρανία.

Η απουσία ωστόσο ενός κοινού ανακοινωθέντος αντανακλά το κλίμα βαθιάς καχυποψίας μεταξύ Μόσχας και Κιέβου – που εν μέσω εκατέρωθεν επιθέσεων συμφώνησαν επίσης στη λήψη πρόσθετων μέτρων για τήρηση του μορατόριουμ στα πλήγματα κατά ενεργειακών υποδομών.
Δύο ανακοινώσεις

Ετσι, από τον Λευκό Οίκο εκδόθηκαν δύο διαφορετικές ανακοινώσεις, με σχεδόν την ίδια διατύπωση, οριακά προσαρμοσμένες ώστε να καλύπτουν τις μεμονωμένες συζητήσεις. Και δη αυτές με τη Μόσχα και τη δέσμευση της Ουάσιγκτον να βοηθήσει στην «αποκατάσταση της πρόσβασης της Ρωσίας στην παγκόσμια αγορά για εξαγωγές γεωργικών προϊόντων και λιπασμάτων, χαμηλότερο κόστος θαλάσσιας ασφάλισης και ενίσχυση της πρόσβασης σε λιμάνια και συστήματα πληρωμών για αυτές τις συναλλαγές».

Τούτων λεχθέντων, η Ουκρανία και η Ρωσία θα «συνεχίσουν να εργάζονται για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης», επισημαίνεται στα δύο ανακοινωθέντα. Με το «καλημέρα» ωστόσο υπήρξε διγλωσσία ως προς το χρονικό πλαίσιο και τους όρους εφαρμογής των συμφωνιών.

Οι διαφορές

Ο μεν Βολοντίμιρ Ζελένσκι τόνισε ότι η κατάπαυση του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα και στις ενεργειακές υποδομές τίθεται άμεσα σε ισχύ, προειδοποιώντας ότι σε περίπτωση ρωσικών παραβιάσεων θα ζητήσει από τον αμερικανό πρόεδρο περισσότερα όπλα και κυρώσεις στη Ρωσία. Παράλληλα, με ανάρτηση στο Telegram, το ουκρανικό υπουργείο Αμυνας ανέφερε ότι οποιαδήποτε μετακίνηση ρωσικών στρατιωτικών πλοίων πέρα από την ανατολική Μαύρη Θάλασσα θα παραβίαζε τη συμφωνία. Ορος που δεν περιλαμβάνεται στο αρχικό κείμενο.

Το δε Κρεμλίνο διεμήνυσε, αντίθετα, ότι η συμφωνία για τη Μαύρη Θάλασσα θα τεθεί σε ισχύ μόνο μετά την άρση των κυρώσεων, που συνδέονται με τις ρωσικές εξαγωγές γεωργικών προϊόντων και λιπασμάτων. «Θα χρειαστούμε σαφείς εγγυήσεις», είχε τονίσει νωρίτερα ο ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ. «Δεδομένης της θλιβερής εμπειρίας των συμφωνιών μόνο με το Κίεβο», συμπλήρωσε, «οι εγγυήσεις μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας εντολής από την Ουάσιγκτον προς τον Ζελένσκι και την ομάδα του να κάνουν το ένα και όχι το άλλο».

Κατά τα λοιπά, δεν υπάρχουν αυτή τη στιγμή συζητήσεις για τριμερή συνάντηση με τη συμμετοχή της Ρωσίας, των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, ούτε για άμεση τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των προέδρων Τραμπ και Πούτιν, ξεκαθάρισε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ενόσω η Μόσχα διαμηνύει ότι έχει στόχο να εμπλέξει στις διαβουλεύσεις έτερες χώρες – χωρίς να τις κατονομάζει – καθώς και τον ΟΗΕ.

Στο Παρίσι ο Ζελένσκι

Σε αυτό το φόντο μεταβαίνει σήμερα στο Παρίσι ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι για διαβουλεύσεις με τον γάλλο πρόεδρο Μακρόν, παραμονή της νέας συνόδου κορυφής της «συμμαχίας των προθύμων» για την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας στη μεταπολεμική Ουκρανία, με τις ΗΠΑ απούσες.

Αν και η Ρωσία δεν θα είναι σε θέση να πετύχει «ολική νίκη» στην Ουκρανία, επισημαίνεται στην ετήσια έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, η συνέχιση του πολέμου διαιωνίζει στρατηγικούς κινδύνους για τις ΗΠΑ από ακούσια κλιμάκωση και πιθανή χρήση πυρηνικών όπλων. Επιπλέον, προσθέτει, έχει δώσει «πλήθος διδαγμάτων σχετικά με την καταπολέμηση των δυτικών όπλων και πληροφοριών σε έναν πόλεμο μεγάλης κλίμακας».