Το τζάμπα έγινε πανάκριβο{CR}

^«Προέχει η ασφάλεια του προσωπικού». Συμμετείχα στην πυρόσβεση στη μεγάλη φωτιά στο Αγιον Ορος τον Αύγουστο του 1990 με το τάγμα μου, όταν άκουσα αυτά τα λόγια από έναν ανώτερο αξιωματικό στον ασύρματο. Και με ξένισαν. Αν δεν διακινδυνεύσεις τη ζωή σου για τη Μονή Σίμωνος Πέτρας, γιατί θα τη διακινδυνεύσεις με τον Ελληνικό Στρατό εν καιρώ ειρήνης; Στην ίδια αποστολή άκουσα τον χαρισματικό διοικητή μου να χαρακτηρίζει σκωπτικά την αιτιολογία μιας άλλης μονάδας να απέχει από την πυρόσβεση, ότι πρέπει να συμμετάσχει σε άσκηση, λέγοντας ότι «καλύτερη άσκηση από την πυρόσβεση δεν θα έχουν». Διότι μια μεγάλη φωτιά εξελίσσεται δυναμικά σε μεγάλη έκταση και απαιτεί συντονισμό, ταχεία αντίδραση και ανάληψη κινδύνου.  Σε αντίθεση, μια άσκηση με πραγματικά πυρά, τουλάχιστον όπως τη βίωσα στον Εβρο΅, έχει, παρόλο τον τρομακτικό θόρυβο της μάχης, όλη την τυποποίηση και προβλεψιμότητα του ιαπωνικού θεάτρου Καμπούκι.

Το «προέχει η ασφάλεια του προσωπικού» ισχύει όμως στον Ελληνικό Στρατό και στη συμμετοχή του σε αποστολές ειρήνευσης. Εξαιτίας της ιδιαιτερότητάς μας – ως η μόνη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ που απειλείται από άλλη χώρα ΝΑΤΟ – διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις έστελναν στρατιωτικές μονάδες σε νατοϊκές πολυμερείς στρατιωτικές επιχειρήσεις υπό τους πλέον περιοριστικούς όρους. Σε όλη την περίοδο της Μεταπολίτευσης ο Ελληνικός Στρατός είχε σε επιχειρήσεις στο εξωτερικό μία μόνο απώλεια από εχθρικά πυρά, στη Σομαλία το 1993. Αντίθετα το Πυροσβεστικό Σώμα, την ίδια περίοδο, σε επιχειρήσεις πυρόσβεσης στην Ελλάδα είχε 56 απώλειες.

Εξ ου και η Ελλάδα απέκτησε τη φήμη του «ελεύθερου καβαλάρη», του τζαμπατζή του διεθνούς συστήματος.  Στην πραγματικότητα βέβαια ο Ελληνικός Στρατός κατέβαλε ένα τεράστιο κόστος. Το κόστος της μη αναβάθμισης των επιχειρησιακών του λειτουργιών, της μη ανάδειξης στην ιεραρχία αξιωματικών με πραγματική εμπειρία μάχης, το κόστος εντέλει της αδυναμίας να αποκτήσει ποιοτικό πλεονέκτημα έναντι του Τουρκικού Στρατού. Οι ιταλικές Ενοπλες Δυνάμεις μέσω της συμμετοχής τους σε επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν ανταποκρίθηκαν σε απαιτητικές συνθήκες διαλειτουργικότητας κατακτώντας την ικανότητα να συμβάλουν και να επωφεληθούν από μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα, παράγωγη των drones και άλλων πηγών παραγωγής πληροφόρησης (βλ. Cottigia, F. και Moro, N.M. 2016 «Learning from others? Emulation and change in the Italian Armed Forces since 2001, Armed Forces & Society»). Και πλήρωσαν τα δίδακτρα αυτής της πολεμικής γνώσης με 53 απώλειες στρατιωτών τους.

Το τζάμπα πλέον όμως είναι πανάκριβο. Δεν νοείται η Ελλάδα να μη συμμετάσχει σε οποιαδήποτε επιχείρηση στην Ουκρανία αναληφθεί με την ευλογία της ΕΕ, όταν η ΕΕ αναδεικνύεται ως αξιόπιστος συλλογικός πάροχος ασφαλείας εξαιτίας του ότι η αμερικανική διοίκηση ποδοπατά το Διεθνές Δίκαιο. Δεν νοείται πλέον ο Ελληνικός Στρατός μέσω της συμμετοχής σε πολυμερείς επιχειρήσεις να μην εξελίσσεται, με το τίμημα της εξέλιξής του αναπόφευκτα να συμπεριλαμβάνει θανάτους, τραυματισμούς και μετατραυματικό στρες. Αν στείλουν οι άλλοι λοιπόν, θα στείλουμε και εμείς. Και ο Ελληνικός Στρατός θα θέσει σε πραγματικό κίνδυνο τα επαγγελματικά στελέχη του εκτός Ελλάδας. Οπως άλλωστε ποτέ δεν έπαψε να κάνει το Πυροσβεστικό Σώμα, εντός Ελλάδος, με τα δικά του στελέχη. Και όπως διαχρονικά επιθυμεί ο κάθε ικανός και φιλόπατρις επαγγελματίας στρατιωτικός μας.

Ο Αντώνης Καμάρας είναι ερευνητικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ