Η «Οδύσσεια» του Ομήρου {LF}στις ιταλικές φυλακές

Σε μια ασυνήθιστη σκηνή στο σωφρονιστικό κατάστημα Rebibbia της Ρώμης, οι κρατούμενοι βρέθηκαν να ταξιδεύουν μέσα από τον χρόνο και τις λέξεις της «Οδύσσειας». Το πρόγραμμα «Libri Liberi» (Ελεύθερα Βιβλία), που στοχεύει στην εισαγωγή των κλασικών κειμένων στη φυλακή, έδωσε στους κρατουμένους την ευκαιρία να ανακαλύψουν ξανά τον εαυτό τους μέσα από την ιστορία του Οδυσσέα.

Ο συγγραφέας Εντουάρντο Αλμπινάτι, ο οποίος δίδαξε στο Rebibbia για 29 χρόνια, και ο ηθοποιός Στέφανο Φρέζι βρέθηκαν μπροστά σε ένα ενθουσιώδες κοινό. Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης οι κρατούμενοι άρχισαν να ταυτίζονται με τον Οδυσσέα, φωνάζοντας: «Οδυσσέας είμαστε εμείς!» και «Εγώ είμαι ο Κανένας» (όπως ο Κύκλωπας Πολύφημος στο έπος), δείχνοντας ότι η περιπλάνηση και η επιθυμία για επιστροφή αγγίζουν βαθιά την ψυχή όσων βρίσκονται φυλακισμένοι. Ενας κρατούμενος, συγκινημένος, εκμυστηρεύθηκε: «Το δικό μου ταξίδι εδώ μέσα διαρκεί 35 χρόνια». Αλλος τόνισε ότι η γνώση είναι ο δρόμος προς την ελπίδα: «Η μόρφωση με διδάσκει να αντέχω, να συζητώ, να ελπίζω».

Η εκδήλωση ανέδειξε την παγκόσμια δύναμη της λογοτεχνίας, η οποία ξεπερνά τα φυσικά και κοινωνικά σύνορα, ενώ το κοινό μήνυμα ήταν σαφές: όπως ο Οδυσσέας, έτσι και οι κρατούμενοι ονειρεύονται την επιστροφή στην πατρίδα τους – έναν νέο τόπο στη ζωή και την κοινωνία. Το πρόγραμμα, που διοργανώνεται από το Ιδρυμα De Sanctis, συνεχίζει το ταξίδι του σε φυλακές σε όλη την Ιταλία, με επόμενο σταθμό το Secondigliano. Η «Οδύσσεια», ένα έργο αιώνιο, αποδεικνύει ξανά ότι τα βιβλία δεν είναι μόνο λέξεις – είναι παράθυρα προς την ελευθερία. Πέρα από τα ελληνικά σύνορα…