Νέες προκλήσεις, νέα επαγγέλματα – Αναγκαία η αγροτική εκπαίδευση

Ο αγροτικός τομέας αλλάζει παγκοσμίως με πολύ γρήγορο ρυθμό. Η ανάπτυξη εργαλείων γεωργίας ακριβείας, με τη χρήση drones, GPS, αισθητήρων και δορυφορικών δεδομένων, επιτρέπουν την πιο αποτελεσματική διαχείριση του νερού ή των λιπασμάτων. Τα ρομπότ αποδεικνύονται αποτελεσματικοί βοηθοί στη συγκομιδή, στην αποψίλωση και στον έλεγχο για παράσιτα. Η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάλυση δεδομένων βοηθούν τόσο στην καλή διαχείριση των καλλιεργειών, π.χ. με την έγκαιρη αναγνώριση των ασθενειών, όσο και στην πιο αποτελεσματική διάθεσή τους στην αγορά.

Την ίδια ώρα, η κλιματική αλλαγή δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις ενώ ακόμη και οι νέες καταναλωτικές συνήθειες, όπως η vegetarian ή η vegan διατροφή από αυξανόμενο μέρος του πληθυσμού απαιτούν επίσης προσαρμογές.

Σε αυτό το μεταβαλλόμενο τοπίο, ανάλυση της διαΝΕΟσις για τον αγροτικό τομέα στην Ελλάδα καταγράφει την κατάσταση διαπιστώνοντας τις πολύ μικρές και κατακερματισμένες αγροτικές εκμεταλλεύσεις, τη μεγάλη ηλικία των αγροτών, την υστέρηση σε επενδύσεις και καινοτομία καθώς και την αύξηση του κόστους παραγωγής λόγω του πρόσφατου πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τη μελέτη το πολύ χαμηλό ποσοστό καλά εκπαιδευμένων ελλήνων αγροτών αποτελεί μια βασική πρόκληση, καθώς σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat μόνο 0,7% έχει λάβει πλήρη αγροτική εκπαίδευση ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 14 φορές μεγαλύτερος, στο 10,2%, και σε χώρες όπως η Ολλανδία ή η Δανία άνω του 60% των αγροτών έχουν λάβει πλήρη και βασική εκπαίδευση. Η εκπαίδευση των αγροτών παίζει καταλυτικό ρόλο, καθώς καλύτερα εκπαιδευμένοι αγρότες μπορούν να στραφούν πιο εύκολα σε καινοτόμες καλλιέργειες, να προσελκύσουν περισσότερες επενδύσεις και να αυξήσουν τις εκμεταλλεύσεις τους ή να δώσουν πιο μεγάλη σημασία στη βιωσιμότητα.

Το νέο κείμενο πολιτικής της διαΝΕΟσις, το οποίο υπογράφει ο διαχειριστής του Μεσογειακού Κέντρου Ικανοτήτων Αγροδιατροφής και διευθυντής του ΚΔΒΜ-ΙΣΑΕΚ Τεχνικών Σχολών Επιμελητηρίου Ηρακλείου Μιχάλης Καθαράκης υπογραμμίζει την ανάγκη βελτίωσης και επέκτασης των τοπικών θεσμών αγροτικής εκπαίδευσης χαρτογραφώντας τα καθεστώτα αγροτικής εκπαίδευσης έξι ευρωπαϊκών χωρών, εξειδικεύει τις ανάγκες για την Ελλάδα και επιχειρεί να σκιαγραφήσει έναν ρεαλιστικό «οδικό χάρτη» για τις απαραίτητες αλλαγές.

Προτάσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη στη μεταρρύθμιση του ελληνικού συστήματος αγροτικής εκπαίδευσης θα μπορούσε να συμβάλουν «έξυπνα» αγροτικά εκπαιδευτικά κέντρα σε Θεσσαλία, Κρήτη, Μακεδονία, Πελοπόννησο και Αιγαίο, νέα εκπαιδευτικά προγράμματα που θα εισαγάγουν τους σπουδαστές σε νέες τεχνολογίες, σε βασικές αρχές της επιχειρηματικότητας αλλά και η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας αγροτικής γνώσης. Ενδεικτικά προτείνονται:

ⁿ Εκπαιδευτικά κέντρα στην Κρήτη, τη Χαλκιδική και την Πελοπόννησο που συνδυάζουν την παραδοσιακή γνώση της ελαιοκαλλιέργειας με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για την πρόβλεψη ασθενειών.

ⁿ «Εξυπνοι» αμπελώνες στη Νεμέα, όπου οι μαθητές μαθαίνουν να διαχειρίζονται μικροκλίματα με τη βοήθεια IoT αισθητήρων.

ⁿ Καινοτόμα προγράμματα αγροτουρισμού στα Ζαγοροχώρια, που συνδυάζουν την παραδοσιακή κτηνοτροφία με ψηφιακό μάρκετινγκ και βιωματικές εμπειρίες.