Ο Ντίλαν και τα φαντάσματα

Συνέχεια από τη σελ. 39

Το μεγαλείο της καθημερινότητας

Οσοι έχουν παρακολουθήσει τον κινηματογράφο του Ρομπέρ Γκεντιγκιάν του οποίου η ταινία «Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο» (2011) έκανε τεράστια αίσθηση στη χώρα μας, ξέρουν πολύ καλά ότι πρώτον ο γαλλοαρμένιος σκηνοθέτης δεν χαρίζεται πουθενά σε ό,τι αφορά την κατάθεση της πολιτικής άποψής του και δεύτερον ακολουθεί πιστά τη διαδρομή που από πολύ νωρίς στην καριέρα του αποφάσισε να ακολουθήσει. Κινηματογράφος αυστηρά κοινωνικού περιεχομένου, με πρωταγωνιστή τον απλό άνθρωπο και με την ανάγκη για την επικράτηση του δικαίου να βρίσκεται διαρκώς στην ατμόσφαιρα – η δικαιοσύνη είναι κάτι σαν καρδιά όλων των ιστοριών που ο συγκεκριμένος δημιουργός αφηγείται. Μόνιμο φόντο τους η Μασσαλία, γενέτειρα του Γκεντιγκιάν και μόνιμο εργαλείο του η ίδια ομάδα ηθοποιών που τον ακολουθεί: ανάμεσα στα πιο παλιά μέλη της (γιατί όλο και νεότεροι ηθοποιοί ανανεώνουν αυτήν την ομάδα) είναι η ηθοποιός και σύζυγός του Αριάν Ασκαρίντ, ο Ζαν Πιέρ Νταρουσέν και ο Ζεράρ Μεϊλάν. Βέβαια, δεν έχουν όλες οι ιστορίες του Γκεντιγκιάν ισάξια δύναμη και στις μάλλον πιο «αδύναμες» καταστάσεις αυτήν της ταινίας «Και η γιορτή συνεχίζεται» (Et la fête continue!, Γαλλία / Ιταλία, 2023) που οι τρεις παραπάνω ηθοποιοί πρωταγωνιστούν και στην οποία παρακολουθούμε τα συμβάντα που θα λάβουν χώρα ανάμεσα σε δύο οικογένειες των οποίων τα παιδιά είναι ερωτευμένα και σκοπεύουν να παντρευτούν. Οπως πάντα, ο Γκεντιγκιάν είναι μετρ στην ανάπτυξη σκηνών ανάμεσα σε καθημερινούς, απλούς ανθρώπους, των οποίων το μυαλό είναι αφοσιωμένο στην προσπάθεια να βιοποριστούν (όχι πάντα εύκολο) και να ζήσουν μια αξιοπρεπή ζωή με λίγα (ακόμα δυσκολότερο).

Για παράδειγμα σε μια ταινία του Ρομπέρ Γκεντιγκιάν, σκηνές σε λαϊκές αγορές, ή σκηνές οικογενειακών συγκεντρώσεων για φαγητό σε σπιτικό της μεσαίας τάξης, μπορούν να αποκτήσουν διαστάσεις μεγαλείου χάρη στον τρόπο με τον οποίο ο σκηνοθέτης τις έχει στήσει, βαθύς γνώστης των λεπτομερειών όχι μόνο της «τελετουργίας» αλλά και της συμπεριφοράς των ανθρώπων. Και πράγματι, αυτά τα «μικρά» πράγματα είναι που θαυμάζει κανείς στο «Και η γιορτή συνεχίζεται», η ιστορία της οποίας, όμως, δεν ανήκει σε εκείνες που έχουν μεταφέρει άλλες ταινίες του Γκεντιγκιάν στα ουράνια, όπως τα «Χιόνια του Κιλιμάντζαρο» και η «Γκλόρια Μούντι».

Διακριτικός… λυκάνθρωπος

Υστερα από τις δεκάδες παραλλαγές της ταινίας «The wolfman» του 1941, όταν ο Λυκάνθρωπος του οποίου πατέρας είναι ο σεναριογράφος της Κουρτ Σιοντμακ (1902 – 2000) εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην οθόνη, μια ακόμα ταινία έρχεται από σήμερα να προστεθεί στη λίστα, απασχολώντας καταρχάς τους φαν των ταινιών τρόμου. Η διαφορά του «Λυκάνθρωπου» (Wolf man, ΗΠΑ, 2025) που σκηνοθέτησε ο Λι Γουανέλ  (επίσης συνσεναριογράφος της με τον Κόρμπετ Τακ), σε σχέση με ό,τι έχει γυριστεί μέχρι σήμερα για τον Λυκάνθρωπο, βρίσκεται τόσο στη φόρμα της ταινίας όσο και στην απεικόνιση του τρόμου. Ο Γουανέλ προσπάθησε να δώσει έναν αέρα ρεαλισμού στην εικόνα· αέρα που συνήθως συναντάμε στις low budget ταινίες του ανεξάρτητου κινηματογράφου και όχι στις πανάκριβες παραγωγες όπως π.χ. τον «Wolfman» (2010) του Τζο Τζόνστον με τον Μπενίσιο Ντελ Τόρο και τον Αντονι Χόπκινς. Μάλιστα, αυτός ο «ανεξάρτητος αέρας», οφείλει κανείς να πει ότι κάνει το εγχείρημα ακόμα πιο πιστευτό, πόσο μάλλον με φόντο ένα τεράστιο δάσος όπου το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας λαμβάνει χώρα. Ομως η μεγάλη επιτυχία του Γουανέλ είναι ότι σπανίως η ταινία του δείχνει φάτσα φόρα το πρόσωπο της απειλής, το ίδιο το τέρας. Στην πλειονότητα των σκηνών του «Λυκανθρώπου», ακόμα και στη σκηνή της επίθεσής του εναντίον ενός από τα τρία βασικά πρόσωπα, περισσότερο νιώθουμε την ύπαρξη του τέρατος, άρα χωρίς να βλέπουμε το ίδιο, το φανταζόμαστε. Για το είδος στο οποίο η ταινία ανήκει και με την προϋπόθεση ότι αυτό το είδος όντως χρειαζόταν μια ένεση ανανέωσης, ο Γουανέλ και να ήθελε δεν μπορούσε να καταθέσει καλύτερο αποτέλεσμα (παίζουν οι Κρίστοφερ Αμποτ, Τζούλια Γκάρνερ, Σαμ Γιέγκερ κ.ά.).

Προβάλλονται επίσης

«Συγχώρεση» (Forgiveness, Ισραήλ / HΠΑ, 2005). Στοιχειωμένος από την εικόνα της νεαρής Παλαιστίνιας που σκότωσε υπηρετώντας τον ισραηλινό στρατό, ένας Αμερικανοεβραίος (Ιτάι Τιράν) καταλήγει σε ένα ψυχιατρείο, το οποίο σύμφωνα με τις φήμες κτίστηκε στην κορυφή ενός παλαιστινιακού χωριού όπου περισσότεροι από 100 Παλαιστίνιοι δολοφονήθηκαν από Ισραηλινούς το 1948. Παρά το δυνατό θέμα της, η ταινία του Ούντι Αλόνι  κοιτάζει επιδερμικά το καυτό ζήτημα των σχέσεων Ισραήλ – Παλαιστίνης και αναλώνεται φλύαρα στην ανάπτυξη πολλών «υποθεμάτων» σχετικών με το παρελθόν του κεντρικού ήρωα τα οποία μαθαίνουμε μέσα από φλας μπακ και μοιάζουν άσχετα με την ουσία.

«Στην κόψη του ξυραφιού» (Ελλάδα, 2025). Το πρώτο ελληνικό ντοκιμαντέρ για την τέχνη του κουνγκ φου από τον σκηνοθέτη και παραγωγό Χρήστο Ν. Καρακάση και με κεντρικό πρόσωπο τον δάσκαλο Sifu Κυριάκο Ελευθερίου.