Ετος λιτότητας{CR}στην Αργεντινή

Ο πρώτος ξένος ηγέτης που συνάντησε τον Ντόναλντ Τραμπ μετά τη νίκη του τον περασμένο Νοέμβριο ήταν ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι. Και οι δύο είναι πολιτικοί αουτσάιντερ ενωμένοι από την ακροδεξιά ρητορική και τάση προς τον αναρχικό καπιταλισμό. Ο Μιλέι υποσχέθηκε πόλεμο κατά των γραφειοκρατών, βίαιες περικοπές δημόσιων δαπανών και σαρωτική απορρύθμιση της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Νότιας Αμερικής. Αναμενόμενα, το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό: μια ύφεση βύθισε πάνω από τη μισή χώρα στη φτώχεια μέσα στους πρώτους έξι μήνες του 2024.

Ο Μιλέι δεν κέρδισε τόσο τις τελευταίες εκλογές όσο τις έχασε η προηγούμενη κυβέρνηση. Μετά τη νίκη του, ο μηνιαίος πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 25% πριν υποχωρήσει σε λιγότερο από 3% τον Νοέμβριο. Ως θιασώτης του Μίλτον Φρίτνμαν, ο Μιλέι θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι οι περικοπές του στον δημόσιο τομέα ήταν οδυνηρές αλλά αναγκαίες. Αυτό απέχει πολύ από την αλήθεια. Η πραγματικότητα, όπως σημειώνει ο οικονομολόγος Ματίας Βερνένγκο, είναι ότι ο Mιλέι υποτίμησε το πέσο, προκαλώντας άνοδο στις εγχώριες τιμές, ενώ χρησιμοποίησε συναλλαγματικούς ελέγχους για να κρατήσει υπό έλεγχο περαιτέρω πληθωριστικές πιέσεις. Η ειρωνεία της εφαρμογής κρατικής παρέμβασης ενώ υπερασπίζεται την ελεύθερη αγορά χάνεται στους Αργεντινούς που αγωνίζονται να επιβιώσουν.

Βραχυπρόθεσμα, η ικανότητα του Μιλέι να αποτρέψει μια αντίδραση εξαρτάται από εξωτερικούς παράγοντες. Το δάνειο των 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το ΔΝΤ εξαντλείται και η κυβέρνηση αναζητεί πρόσθετα κεφάλαια για να χαλαρώσει τους νομισματικούς ελέγχους χωρίς να προκαλέσει ξεπούλημα του πέσο. Ενα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να βλάψει τη δημοτικότητα του Μιλέι. Από την οικονομική κρίση του 2018 η Αργεντινή βασίζεται σε προγράμματα διάσωσης του ΔΝΤ και, όλο και περισσότερο, σε δάνεια από το Πεκίνο. Αυτή η εξάρτηση θέτει μια γεωπολιτική πρόκληση, με την πίεση του Τραμπ να αποδεσμευτεί η χώρα από την Κίνα.

Στη χώρα οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 160% τον πρώτο χρόνο της θητείας του – περίπου η ίδια αύξηση που καταγράφηκε κατά το τελευταίο έτος της προηγούμενης κυβέρνησης. Τέτοιες πολιτικές μπορεί να βοηθήσουν λίγους εκλεκτούς στην Αργεντινή, αλλά για την πλειοψηφία οδηγούν σε μεγαλύτερες δυσκολίες και ανισότητες. Το στοίχημα του Μιλέι είναι ότι μπορεί να ξεγελάσει αρκετούς ανθρώπους ώστε να αφήσει να καθαρίσει ο διάδοχός του αυτό που δημιούργησε. Είναι ένα κυνικό, κοντόφθαλμο στοίχημα που παραμελεί την ανάγκη για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στην Αργεντινή.