Ενισχυμένα τα λιμάνια Πειραιά, Θεσσαλονίκης

Βελτίωσαν σημαντικά τη θέση τους στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα τα δύο μεγαλύτερα λιμάνια της χώρας την τελευταία δεκαετία, με τους δείκτες συνδεσιμότητας να καταγράφουν ιστορικά υψηλά επίπεδα. Παρά τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα που άλλαξαν τις διαδρομές του θαλάσσιου εμπορίου, οι δείκτες συνδεσιμότητας των λιμανιών του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης βρέθηκαν το 2023 και τους πρώτους μήνες του 2024 σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σύμφωνα με την ειδική έκδοση  GrePort 2024 των καθηγητών Γιώργου Βαγγέλα και Θάνου Πάλλη, που δόθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη δημοσιότητα.

Η συνδεσιμότητα είναι ένας κρίσιμος δείκτης για τα λιμάνια που απαρτίζεται από τον αριθμό των διασυνδέσεων των λιμανιών με τον υπόλοιπο κόσμο, τον αριθμό αλλά και το μέγεθος των πλοίων που προσεγγίζουν το λιμάνι.

Η ανάλυση της εξέλιξης του σχετικού δείκτη LSCI (Liner Shipping Connectivity Index), τον οποίο έχει αναπτύξει η UNCTAD, δείχνει ότι στο σύνολο της χώρας η συνδεσιμότητα των ελληνικών λιμένων με τα ναυτιλιακά δίκτυα τακτικών γραμμών συνεχίζει να βελτιώνεται, αποτέλεσμα των θετικών ως προς τη συνδεσιμότητα εξελίξεων στους δύο μεγαλύτερους λιμένες της χώρας, του Πειραιά και, κυρίως, της Θεσσαλονίκης. Ο LSCI της χώρας το τελευταίο τρίμηνο του 2023 ξεπέρασε για πρώτη φορά τις 200 μονάδες, μια αύξηση 8,8% σε σύγκριση με την έναρξη της διετίας. Η περαιτέρω αύξηση που σημειώθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2024 διαμόρφωσε τον LSCI της Ελλάδας σε επίπεδα 10% υψηλότερα από το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022.

Οσον αφορά το λιμάνι του Πειραιά, ύστερα από μια ιδιαίτερα δυναμική δεκαετία (2010-2019) και μια σύντομη περίοδο σταθερότητας (2019-2021), το 2022 η συνδεσιμότητα σημείωσε κάμψη. Ωστόσο στη συνέχεια η συνδεσιμότητα ανέκαμψε και το τελευταίο τρίμηνο του 2023 σε ετήσια βάση ανήλθε σε 8,5% και βρέθηκε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Το πρώτο τρίμηνο του 2024 παρά τις εμφανείς δυσκολίες που συνέχισε να παράγει η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα οι επιθέσεις σε πλοία και οι δυσκολίες των ναυτιλιακών εταιρειών τακτικών γραμμών να υλοποιήσουν τα δρομολόγια με διάπλου της Ερυθράς Θάλασσας, η συνδεσιμότητα του λιμένα Πειραιά, που εξυπηρετεί ορισμένα από τα μεγαλύτερα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, αυξήθηκε σε ποσοστιαία βάση 3% σε σχέση με το αντίστοιχο πρώτο τρίμηνο του 2023. Οσον αφορά τον λιμένα της Θεσσαλονίκης, οι εξελίξεις της συνδεσιμότητας με τα δίκτυα τακτικών ναυτιλιακών γραμμών ήταν ακόμα πιο δυναμικές. Ο δείκτης LSCI του λιμένα ξεκινά τη διετία 2022-2023 έχοντας καταγράψει το υψηλότερο ιστορικά επίπεδο της τελευταίας δεκαπενταετίας, με τον λιμένα να επιτυγχάνει να βελτιώνει τη συνδεσιμότητά του καθ’ όλη τη διάρκεια της υπό εξέταση περιόδου. Το τέταρτο τρίμηνο του 2023 ο LSCI ήταν αυξημένος σε ετήσια βάση κατά 33,6% και σε ορίζοντα διετίας κατά 43%. Η θετική πορεία της συνδεσιμότητας του λιμένα Θεσσαλονίκης συνεχίστηκε το πρώτο τρίμηνο του 2024, οπότε ο LSCI διαμορφώθηκε 46,3% υψηλότερα από το αντίστοιχο τρίμηνο του 2022.

Οι προσεγγίσεις

Οσον αφορά τον Πειραιά, αξίζει να σημειωθεί ότι συνδέεται άμεσα με ορισμένους από τους κυριότερους λιμένες-κόμβους στα παγκόσμια δίκτυα μεταφορών. Τον Νοέμβριο του 2023 ο Πειραιάς συνδεόταν (προέλευση – προορισμός) με τη Σιγκαπούρη με 20 συνδέσεις, το Κολόμπο (Σρι Λάνκα) με τρεις συνδέσεις, το Ταντζούνγκ Πελέπας (Μαλαισία) με μία σύνδεση και με τα ευρωπαϊκά λιμάνια της Αμβέρσας και του Ρότερνταμ με 15 και 10 μηνιαίες συνδέσεις αντίστοιχα. Το λιμάνι με το οποίο ο Πειραιάς είχε τις περισσότερες συνδέσεις είναι η Θεσσαλονίκη, και ακολουθούν η Λεμεσός, η Αλεξάνδρεια, το Νεμρούτ (Τουρκία) και το Αμπαρλί (Τουρκία). Το 25,5% των μηνιαίων προσεγγίσεων στο λιμάνι του Πειραιά προέρχεται ή κατευθύνεται σε κάποιο από αυτά τα πέντε λιμάνια.

Βασικός χρήστης του λιμένα είναι η MSC, πλοία της οποίας πραγματοποίησαν το 23,6% των προσεγγίσεων στο λιμάνι του Πειραιά τον Νοέμβριο του 2023. Δεύτερος σημαντικότερος χρήστης είναι η COSCO με 17,3%, εταιρεία που συνδέεται με την εταιρεία διαχείρισης του λιμένα. Σε σχέση με τον Νοέμβριο του 2021, η MSC αύξησε σημαντικά τις προσεγγίσεις της, με αποτέλεσμα η COSCO να περάσει στη δεύτερη θέση το 2023 από την πρώτη το 2021.