Η απάντηση των τραπεζών {CR}και ο επόμενος στόχος

Η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης για τις προμήθειες των τραπεζών έφερε ανακούφιση στους περισσότερους πολίτες, καθώς σήμανε το τέλος για μια σειρά αχρείαστων – έως και καταχρηστικών – χρεώσεων σε καθημερινές συναλλαγές, όπως τα εμβάσματα και οι πληρωμές λογαριασμών. Μήπως, όμως, τα μέτρα αυτά έρχονται σε αντιπαράθεση με τις αρχές της ελεύθερης αγοράς και μήπως οδηγήσουν σε νέες χρεώσεις και επιβράδυνση στη μείωση των επιτοκίων στα δάνεια;

Ηδη, οι κινήσεις που εξετάζουν οι τράπεζες είναι οι εξής:

n Αύξηση ανταγωνισμού που ήδη εκδηλώνεται με περικοπές χρεώσεων πέραν αυτών που ανακοινώθηκαν από τις τράπεζες και με φθηνότερες χρηματοδοτήσεις. Η εξέλιξη είναι αυτή που θέλει να πετύχουν κυβέρνηση και Τράπεζα της Ελλάδος, με βασικά όπλα τη στήριξη του πέμπτου τραπεζικού πυλώνα, των μικρότερων τραπεζών και των συνεταιριστικών.

n Χρεώσεις τήρησης λογαριασμών και νέες προμήθειες.

n Περισσότερα δάνεια για να αντισταθμίσουν τη μείωση εσόδων από την πτώση επιτοκίων.

n Ηπιότερος από τον αναμενόμενο ρυθμός μείωσης των επιτοκίων δανεισμού.

n Ψηφιοποίηση, ποιότητα, εξυπηρέτηση και, κατά συνέπεια, επενδύσεις.

n Νέες δραστηριότητες.

Οι νομικοί. Υπήρξε, όμως, παρεμβατισμός και έπρεπε τελικά να υπάρξει; «ΤΑ ΝΕΑ» μίλησαν με νομικούς που εξειδικεύονται σε θέματα ανταγωνισμού και σε κλάδους όπως ο χρηματοοικονομικός.

Σύμφωνα με τους ειδικούς νομικούς, τα μέτρα της κυβέρνησης επεμβαίνουν στην ελεύθερη αγορά και πλήττουν τον ανταγωνισμό: «Στις περιπτώσεις που οι προμήθειες μηδενίστηκαν, όπως είναι αυτές στις πληρωμές λογαριασμών και στα ΑΤΜ των απομακρυσμένων περιοχών, πλέον δεν υπάρχει ανταγωνισμός». Όπως τονίζουν, με τη νομοθετική ρύθμιση και τον ορισμό πλαφόν στις χρεώσεις (π.χ. στα εμβάσματα), το κράτος καθορίζει τις προμήθειες σαν να πρόκειται για μια κρατική οικονομία.

Από την άλλη πλευρά, οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι οι παρεμβάσεις αυτές έχουν νομική βάση.

Σύμφωνα με το Αρθρο 106 του Συντάγματος, «για την εδραίωση της κοινωνικής ειρήνης και την προστασία του γενικού συμφέροντος το Kράτος προγραμματίζει και συντονίζει την οικονομική δραστηριότητα στη Xώρα, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει την οικονομική ανάπτυξη όλων των τομέων της εθνικής οικονομίας». Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα πράγματα είναι πιο θολά, αν και προβλέπεται το δικαίωμα των εθνικών κυβερνήσεων να επεμβαίνουν στην οικονομία στο όνομα της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

Πόσο πιθανός είναι ο παρεμβατισμός και σε άλλους κλάδους; «Καθώς η ελληνική αγορά είναι από τη φύση της μικρή σε μέγεθος, είναι δύσκολο να υπάρξει πραγματικά ελεύθερος ανταγωνισμός» λέει έγκριτος δικηγόρος του εμπορικού δικαίου στα «ΝΕΑ».  «Ακόμα και ακουσίως, οδηγούμαστε σε καρτελοποίηση.

Γι’ αυτό και οι ευρωπαϊκοί κανόνες ανταγωνισμού ίσως θα έπρεπε να είναι πιο χαλαροί στις μικρές χώρες της ΕΕ».

Το ερώτημα. Η κυβέρνηση επέλεξε σε αυτήν τη φάση να «τα βάλει» με τις τράπεζες. Η κίνηση αυτή όμως δημιουργεί προηγούμενο για παρέμβαση και σε άλλες αγορές. Ηδη, έχει επέμβει στην αγορά της ενέργειας ώστε οι μεγάλες αυξήσεις στην τιμή της χονδρικής στο χρηματιστήριο ενέργειας να μην περνούν ολόκληρες στο τιμολόγιο. Το ερώτημα που προκύπτει επομένως είναι το εξής: Πότε και ποια θα είναι η επόμενη υποχώρηση από τις αρχές της φιλελεύθερης οικονομίας στο όνομα της προστασίας του καταναλωτή;