Συνταγή Στουρνάρα για την αύξηση της παραγωγικότητας

Στο έλλειμμα παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας στέκεται η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) στην ενδιάμεση έκθεσή της για τη νομισματική πολιτική που δημοσιεύθηκε την περασμένη Παρασκευή. Σύμφωνα με την έκθεση του Γιάννη Στουρνάρα και του επιτελείου της ΤτΕ, η αύξηση της παραγωγικότητας θεωρείται αναγκαία προϋπόθεση προκειμένου να συνεχιστεί η αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας μεσοπρόθεσμα, ειδικά αν ληφθούν υπόψη οι αρνητικές συνέπειες του δημογραφικού ζητήματος στην οικονομία.

Πρώτον, η ΤτΕ τονίζει ότι καθοριστικό παράγοντα αποτελεί το κλείσιμο του «επενδυτικού κενού», μέσω της αύξησης των επενδύσεων, που σήμερα ανέρχονται περίπου στο 14% του ΑΕΠ, έναντι 22% στην ΕΕ. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να αξιοποιηθούν παραγωγικά οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι, με βασικότερους αυτούς του ΤΑΑ και του ΕΣΠΑ. Προϋπόθεση για να κλείσει η ψαλίδα είναι η υγεία του τραπεζικού συστήματος, ώστε αυτό να μπορεί να χρηματοδοτεί σε ικανοποιητικό βαθμό την πραγματική οικονομία, απαλλαγμένο από τα βαρίδια του παρελθόντος – βλέπε «κόκκινα» δάνεια.

Δεύτερον, κρίσιμη θεωρείται από την ΤτΕ η διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης, με την ανάπτυξη του δανεισμού και από μη χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (π.χ. εταιρείες παροχής πιστώσεων) και την πρόσβαση σε χρηματοδότηση μέσω της κεφαλαιαγοράς. Η πρόσφατη παρέμβαση της κυβέρνησης που επιτρέπει σε εταιρείες παροχής πιστώσεων να δώσουν κάθε είδους δάνεια συμβάλλει προς αυτήν την κατεύθυνση.

Τρίτον, η ΤτΕ επισημαίνει ότι οι αγορές εργασίας και κεφαλαίων θα πρέπει να λειτουργούν με τρόπο ώστε να «διαχωρίζεται η ήρα από το στάρι» και οι πιο παραγωγικές επιχειρήσεις να προσελκύουν το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας και του κεφαλαίου. Μέσω αυτής της διαδικασίας οι επιχειρήσεις που δεν ευδοκιμούν θα μένουν ουσιαστικά εκτός αγοράς. Για να διευκολυνθεί αυτό, η ΤτΕ προτείνει την κατάργηση ευνοϊκών διατάξεων που διατηρούν εν ζωή μη ανταγωνιστικές επιχειρήσεις, καθώς και φραγμών που εμποδίζουν την είσοδο νέων επιχειρήσεων στην αγορά.

Τέταρτον, ζωτικής σημασίας είναι η ενίσχυση της εξωστρέφειας της οικονομίας προκειμένου να μπορούν οι ελληνικές επιχειρήσεις να αντλήσουν πόρους από την παγκόσμια αγορά με στόχο την τεχνολογική τους αναβάθμιση. Παράλληλα, η ΤτΕ ζητά να προχωρήσουν προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού, ειδικά σε ό,τι αφορά τις τεχνολογικές δεξιότητες.

Πέμπτον, θα πρέπει να προχωρήσουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως είναι η αντιμετώπιση της πολυνομίας και της κακονομίας, η ταχύτητα στην απονομή δικαιοσύνης, η αποσαφήνιση του χωροταξικού πλαισίου, η δημιουργία υποδομών, η μείωση του μη μισθολογικού κόστους της εργασίας και η διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας.

Τέλος, σε συνδυασμό με τα παραπάνω, απαιτούνται και στοχευμένες πολιτικές για την ένταξη στην αγορά εργασίας περισσότερων γυναικών, νέων και μεταναστών.