Η αμηχανία της κοινωνίας και η έπαρση της πολιτικής

Ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται η πολιτική συζήτηση τα τελευταία χρόνια στη χώρα δεν θυμίζει ούτε πολιτική, ούτε συζήτηση. Η ουσία της πολιτικής έχει υποχωρήσει και ο σχολιασμός επικεντρώνεται στην προσπάθεια ερμηνείας των αριθμών των δημοσκοπήσεων σε ένα γενικό πλαίσιο χωρίς κοινό κώδικα αναφοράς.

Στη χώρα παράγουμε περισσότερες δημοσκοπήσεις από εκείνες που χρειαζόμαστε και που μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Οι έρευνες γνώμης επικεντρώνονται, κατά την κρίση ή και διάθεση του εκάστοτε παράγοντα, στην πρόθεση ή την εκτίμηση ψήφου και λησμονούν τον πραγματικό προορισμό τους που είναι η προσπάθεια κατανόησης της κοινής γνώμης και των στοιχείων που διαμορφώνουν κάθε συμπεριφορά.

Ομως επειδή στη ζωή πορεύεσαι με ό,τι έχεις, διαβάζοντας τις δημοκοπήσεις διαπιστώνουμε όσα καθημερινά βιώνουμε. Οι πολίτες περιγράφουν με τις απαντήσεις τους μια κοινωνία σε αμηχανία, που ιδιωτεύει ελλείψει συλλογικού αφηγήματος, που καταγράφει στο μακρινό παρελθόν την ανάμνηση μιας καλής κυβέρνησης και που αναγκάζεται να επιλέγει στην κάλπη από το διαθέσιμο, κατά κανόνα κατώτερο των περιστάσεων, πολιτικό προσωπικό.

Λέγεται πως η πορεία μιας κυβέρνησης προς τη φθορά έχει εξελικτικά στάδια. Ξεκινά όταν οι κυβερνώντες σταματούν να ακούν την κοινωνία, συνεχίζει με το στάδιο όπου η κοινωνία δυσπιστεί σε όσα ακούει και κορυφώνεται όταν φθάσει το σημείο καμπής, όπου κανένας πολίτης δεν ακούει πια την κυβέρνηση και η πτώση της εξελίσσεται ραγδαία.

Χωρίς αμφιβολία η κυβέρνηση είναι σε τροχιά φθοράς, με τα βασικά της μειονεκτήματα να συνοψίζονται στα εξής δύο: στην ασκούμενη οικονομική πολιτική και στην οίηση της εξουσίας.

Οι πολίτες στη συντριπτική τους πλειοψηφία δυσκολεύονται να ζήσουν αξιοπρεπώς με τα διαθέσιμα εισοδήματά τους, αναγνωρίζουν την ευθύνη της κυβέρνησης σε αυτό και ενοχλούνται με δηλώσεις υπουργών που υποτιμούν τη νοημοσύνη τους ή εκφέρονται με αλαζονικό ύφος. Τα μέλη της κυβέρνησης θεωρώντας αυτονόητη τη συναίνεση της κοινωνίας σε ό,τι επιχειρούν να εφαρμόσουν αδυνατούν να κατανοήσουν πως η ορθότητα των λόγων και των πράξεών τους δεν είναι αδιαμφισβήτητη. Ως μηχανισμό άμυνας χρησιμοποιούν τη δαιμονοποίηση κάθε κριτικής και την υποτίμηση των αντιπάλων, αυτή τους οδηγεί στην αποστασιοποίηση από την πραγματικότητα και τελικά στην αποκοπή από το εκλογικό σώμα.

Συχνά οι πολιτικοί πιστεύουν ότι οι πολίτες σκέφτονται όπως εκείνοι. Ετσι η ΝΔ ενώ βλέπει την ισχνή πρωτιά της σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα δεν αλλάζει τις ασκούμενες πολιτικές της καθώς θεωρεί πως δεν υπάρχει, ούτε θα αναδειχθεί, πολιτικός πόλος ικανός να την απειλήσει και πιστεύει πως οι ψηφοφόροι θα την προτιμήσουν ξανά ως τη μοναδική εναλλακτική.

Επενδύει στη συσπείρωση που μπορεί να προκληθεί από τον φόβο της ακυβερνησίας και δεν συνυπολογίζει την αντίδραση ενός λαού που βιώνει το μετατραυματικό στρες των μνημονίων και της πανδημίας και καταγράφει ήδη μια δεκαετία πίεσης.

Οι πολιτικοί στα μάτια των απλών ανθρώπων ζουν σε έναν κόσμο προνομιών που δεν περιλαμβάνει την κοινωνία, θα ήταν χρήσιμο να καταλάβουν ότι για να διατηρήσουν αυτόν τον κόσμο θα πρέπει να συμπεριλάβουν το δυνατόν περισσότερες κοινωνικές ομάδες. Αλλωστε κυβέρνηση εκλέγει ο λαός, όχι οι ελίτ.

Η Μαρία Καρακλιούμη είναι πολιτική αναλύτρια, Netrino Advisory