«Το ιδανικό περιβάλλον για ανάπτυξη της Επείγουσας Ιατρικής στην Ελλάδα»

Τι είναι η Επείγουσα Ιατρική;

Πρόκειται για ιατρική ειδικότητα που εκπαιδεύει τους γιατρούς να φροντίζουν οποιονδήποτε ασθενή, με οποιοδήποτε πρόβλημα, ανά πάσα στιγμή. Αναπτύχθηκε ως ένας τομέας που φροντίζει τον αδιάγνωστο, απρογραμμάτιστο ασθενή. Η ανάπτυξή της σε άλλα μέρη του κόσμου έχει αποδειχθεί ότι έχει πολλαπλά οφέλη για την κοινωνία.

Ποια είναι τα οφέλη για εμένα ως ασθενή ή για την ελληνική κοινωνία από την ανάπτυξη της συγκεκριμένης ειδικότητας;

Υπάρχουν πολλά οφέλη από την Επείγουσα Ιατρική για τα άτομα και την κοινωνία στο σύνολό της. Πρώτον, υπάρχει βελτίωση της αποτελεσματικότητας: αντί για πολλούς ειδικούς, ένας εκπαιδευμένος γιατρός των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) φροντίζει οποιονδήποτε ασθενή ανά πάσα στιγμή και με οποιοδήποτε σύμπτωμα, με τη δυνατότητα να διαγνώσει, να θεραπεύσει και να παραπέμψει σε άλλη ειδικότητα ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενούς. Οι επειγοντολόγοι είναι ειδικοί στις διαδικασίες διάσωσης της ζωής και στην ανάνηψη οξέων συμβάντων. Το όφελος για την κοινωνία προκύπτει από το γεγονός πως ένας μόνο γιατρός μπορεί να κάνει τη δουλειά πολλών, ώστε να μην υπάρχει ανάγκη αναζήτησης πολλών γιατρών όταν μπορεί να το κάνει ένας.

Πώς θα ωφελούσε το σύστημα υγείας στο σύνολό του η ανάπτυξη της συγκεκριμένης ιατρικής ειδικότητας;

Αφενός οι ειδικοί που δεν είναι ειδικευμένοι στην Επείγουσα Ιατρική και είναι σήμερα τοποθετημένοι στα ΤΕΠ θα μπορούσαν να επιστρέψουν στις κλινικές τους, αξιοποιώντας τη γνώση τους σε τομείς που είναι πιο επωφελείς για το σύστημα υγείας και βελτιώνοντας την πρόσβαση των ασθενών τόσο στην ενδονοσοκομειακή όσο και στην εξωνοσοκομειακή περίθαλψη. Για παράδειγμα, ένας καρδιολόγος θα μπορούσε να αφιερωθεί στην κλινική και στους ασθενείς της αλλά και στη φροντίδα ασθενών που έρχονται στα εξωτερικά ιατρεία. Αφετέρου, τα ΤΕΠ θα στελεχώνονταν με ειδικευμένους γιατρούς που έχουν εκπαιδευτεί να αντιμετωπίζουν επείγουσες καταστάσεις σε όλο το φάσμα των ασθενειών.

Συνήθως οι καινοτόμες ιδέες για να υλοποιηθούν χρειάζονται πόρους. Πιστεύετε ότι η Ελλάδα, που βρίσκεται σε στάδιο ανάκαμψης έπειτα από μία παρατεταμένη οικονομική κρίση, μπορεί να αντέξει οικονομικά τέτοιου τύπου αλλαγές στο ΕΣΥ;

Απολύτως. Η Επείγουσα Ιατρική δεν είναι μόνο για τις πλούσιες χώρες. Η έρευνα δείχνει ότι η αξιοποίηση της αναπτυσσόμενης αυτής ιατρικής ειδικότητες προσδίδει προστιθέμενη αξία στα συστήματα υγείας, εν μέρει λόγω της αποτελεσματικότητας των εκπαιδευμένων γιατρών. Και αυτό διότι πρόκειται για επιστήμονες που είναι σε θέση να κάνουν γρήγορη, σωστή και έγκαιρη διάγνωση των ασθενειών λόγω της ολιστικής προσέγγισής τους, σε αντίθεση με την εστίαση σε ένα σύστημα οργάνων. Εχει αποδειχθεί ότι το μοντέλο αυτό βελτιώνει την επιβίωση και μειώνει την αναπηρία. Ως αποτέλεσμα της αποδεδειγμένης αποτελεσματικότητάς της, η ανάπτυξη και η εφαρμογή της Επείγουσας Ιατρικής υποστηρίζεται πλήρως από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).

Από τα βιογραφικά σας καταλαβαίνω ότι η Ελλάδα δεν ήταν ο πρώτος σας σταθμός. Εχετε ταξιδέψει σε αρκετά σημεία του παγκόσμιου χάρτη. Πώς αναπτύσσουν άλλες χώρες την Επείγουσα Ιατρική;

Ναι, έχουμε ταξιδέψει αρκετά. Οταν αναδύεται μια νέα ειδικότητα, όπως η Επείγουσα Ιατρική, ένα αρχικό και κρίσιμο βήμα είναι η προσέλκυση εμπειρογνωμοσύνης από ένα άλλο μέρος όπου ο τομέας είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένος. Αυτό το μοντέλο έχει χρησιμοποιηθεί σε όλο τον κόσμο και αποτελεί τη βέλτιστη στρατηγική όχι μόνο για τη μετάδοση της γνώσης αλλά και της νοοτροπίας και της κουλτούρας που διέπει την Επείγουσα Ιατρική.

Η Ιατρική Σχολή του Γέιλ υπέγραψε πρόσφατα μνημόνιο συνεργασίας με το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας, το οποίο, σημειωτέον, έχει ένα από τα πια πολυσύχναστα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών στην Ελλάδα. Τι περιλαμβάνει αυτό το μνημόνιο και πώς θα ωφελήσει τους γιατρούς των ΤΕΠ;

Το μνημόνιο συνεπάγεται μια σχέση ανταλλαγής εκπαιδευτικών και ερευνητικών δεδομένων, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη της Επείγουσας Ιατρικής στην Ελλάδα και φέρνοντας έλληνες γιατρούς στο Γέιλ και γιατρούς του Γέιλ εδώ. Αυτή η ανταλλαγή τεχνογνωσίας για βέλτιστες διαδικασίες, που διαθέτουμε στο Γέιλ, ελπίζουμε ότι θα βοηθήσει στην προώθηση της Επείγουσας Ιατρικής στη χώρα σας. Μια δεύτερη παράμετρος του μνημονίου είναι η υποστήριξη ερευνητικών συνεργασιών για τη βελτίωση της Επείγουσας Ιατρικής σε όλη την Ελλάδα.

Είχατε την ευκαιρία να περάσετε μερικές ημέρες παρατηρώντας τις εργασίες ανακατασκευής των νέων ΤΕΠ του νοσοκομείου, αλλά και να συναντήσετε τους επαγγελματίες υγείας που στελεχώνουν το Τμήμα. Πώς θα αξιολογούσατε το σύστημα;

Από πολλές απόψεις, είναι παρόμοιο με το αμερικανικό σύστημα υγείας. Είναι υπερφορτωμένο και τα ΤΕΠ αισθάνονται το βάρος αυτής της κατάστασης. Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης «πρώτης γραμμής» που συναντήσαμε είναι πολύ αφοσιωμένοι στην παροχή της καλύτερης δυνατής φροντίδας. Σίγουρα το νέο ΤΕΠ θα είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Σαφώς, θα υπάρχει η κατάλληλη υποδομή εδώ για την ανάπτυξη και την οικοδόμηση ενός εξαιρετικού προγράμματος Επείγουσας Ιατρικής.

Θα αισθανόσασταν ασφαλείς αν προέκυπτε πρόβλημα υγείας και καταλήγατε στο Νοσοκομείο Νίκαιας;

Απολύτως, αν ήξερα ότι το άτομο που με φροντίζει είναι κατάλληλα εκπαιδευμένο στην Επείγουσα Ιατρική.

Θα μπορούσε αυτό το νέο σύστημα που προτείνετε στα ΤΕΠ να λύσει το πρόβλημα των μεγάλων αναμονών που αποτελούν αγκάθι στις εφημερίες του ΕΣΥ στην Ελλάδα;

Αντίστοιχα προβλήματα υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Η Επείγουσα Ιατρική έχει συμβάλει καθοριστικά στην ελαχιστοποίηση των προβλημάτων πρόσβασης και χωρητικότητας στις δομές. Για παράδειγμα, εάν ένας ασθενής φτάσει στα Επείγοντα χωρίς διάγνωση, χωρίς δηλαδή να έχει αξιολογηθεί από κατάλληλα εκπαιδευμένο γιατρό του ΕΚΑΒ, προκύπτει η ανάγκη ο ασθενής αυτός να αξιολογηθεί από διάφορες ειδικότητες ώστε να βγει η τελική διάγνωση. Σίγουρα όσοι ειδικευόμαστε στον τομέα της Επείγουσας Ιατρικής είμαστε πολύ ευαισθητοποιημένοι στην αντιμετώπιση των θεμάτων που προκύπτουν εξαιτίας του μεγάλου όγκου ασθενών που προσέρχονται στα ΤΕΠ. Συνεχίζουμε να επεξεργαζόμαστε τρόπους για να βρούμε λύσεις ώστε να προσφέρουμε υψηλής ποιότητας και αποτελεσματική φροντίδα στους ασθενείς που αντιμετωπίζουν επείγουσες καταστάσεις υγείας.

Είχατε επίσης την ευκαιρία να συναντηθείτε με διάφορους φορείς στην Ελλάδα για την προώθηση της τεχνογνωσίας και της εμπειρίας σας. Νιώθετε ότι λάβατε την απαραίτητη προσοχή;

Ναι, είχαμε την ευκαιρία για αρκετές εποικοδομητικές συναντήσεις, συμπεριλαμβανομένου του υφυπουργού Υγείας Μάριου Θεμιστοκλέους και της γενικής γραμματέως Υπηρεσιών Υγείας Λίλιαν Βενετίας Βιλδιρίδη. Οι συζητήσεις μας ήταν πολύ ενδιαφέρουσες και ικανοποιητικές. Είναι σαφές ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη της Επείγουσας Ιατρικής και πραγματική εκτίμηση για τον συγκεκριμένο τομέα. Συνοψίζοντας θα λέγαμε πως φαίνονται πολύ προσηλωμένοι στην ανάπτυξη της Επείγουσας Ιατρικής στην Ελλάδα.

Γιατί το Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας;

Γιατί αποτελεί το ιδανικό περιβάλλον για την περαιτέρω ανάπτυξη της Επείγουσας Ιατρικής στην Ελλάδα και την έναρξη ενός προγράμματος εκπαίδευσης εδώ. Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον και εκτίμηση του κρίσιμου ρόλου της συγκεκριμένης ειδικότητας από την ηγεσία του νοσοκομείου και του Τμήματος. Πολλά από τα ζητήματα φροντίδας των επειγόντων περιστατικών αναδεικνύονται σε νοσοκομεία όπως αυτό της Νίκαιας και συνεπακόλουθα οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν ένα μεγάλο βήμα προς την αντιμετώπιση των αναμονών και τη βελτίωση των υπηρεσιών στην επείγουσα περίθαλψη – θέματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σε εθνικό επίπεδο. Χωρίς την ισχυρή υποστήριξη, το πάθος, την αξιοπιστία και την ηγεσία του Τμήματος Επείγουσας Ιατρικής της Νίκαιας, αυτό το έργο και το μνημόνιο συνεργασίας δεν θα ήταν εφικτά.