Πρόβα πολιτικού πολιτισμού

Η συνάντηση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, με τον αρχηγό της νέας αξιωματικής αντιπολίτευσης, δηλαδή του ΠΑΣΟΚ, τον Νίκο Ανδρουλάκη, για τους λάτρεις του πολιτικού σασπένς αποδείχτηκε λίγο ξενέρωτη. Ξενέρωτη, με την έννοια ότι ούτε αλληλοσφάχτηκαν, ούτε καν αλληλοβρίστηκαν. Δώσανε τα χέρια, φωτογραφήθηκαν, ύστερα πέρασαν στα ενδότερα και κάθισαν πολλή ώρα συζητώντας.

Απ’ ό,τι διέρρευσε, οι δύο άνδρες συζήτησαν για την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, κάποια θέματα εξωτερικής πολιτικής (τα Δυτικά Βαλκάνια, την Τουρκία και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή) και ζητήματα κράτους δικαίου – μεταξύ των οποίων την αλλαγή του τρόπου επιλογής της Δικαιοσύνης και τη δικαστική εξέλιξη των υποκλοπών. Σε κάποια πράγματα συμφώνησαν και σε κάποια άλλα διαφώνησαν. Αυτονόητο.

Σε κάποια άλλα, μάλλον και οι δύο εξέφρασαν αμηχανία. Στο δημογραφικό, για παράδειγμα, που επίσης συζητήθηκε, δεν ξέρω τι είπαν και αν υπήρξε βάση συναίνεσης, η αλήθεια όμως είναι ότι πρόκειται για δύσκολο πρόβλημα και ο μόνος που είχε προτείνει αξιόπιστη λύση είναι ο μακαρίτης Τζίμης Πανούσης.

Η συνάντηση των δύο ανδρών ήταν, πρωτίστως, μια κοινωνική υποχρέωση και των δύο. Στο παιχνίδι της δημοκρατίας, κάποιοι κυβερνούν και κάποιοι είναι στην αντιπολίτευση. Υπό κανονικές συνθήκες, και η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση έχουν τον ίδιο στόχο: την πρόοδο της χώρας. Πάλι υπό κανονικές συνθήκες, το μόνο που (θα έπρεπε να) χωρίζει κυβέρνηση και αντιπολίτευση είναι ο τρόπος για την επίτευξη της προόδου. Αυτονόητα πράγματα αλλά για καιρό ο Νίκος Ανδρουλάκης ήταν θυμωμένος.

Αλλά χθες έδειξε ένα άλλο πρόσωπο. Το πρόσωπο του αρχηγού ενός κόμματος που υπολήπτεται τη θεσμική λειτουργία της δημοκρατίας. Η επίσκεψή του στο γραφείο του Πρωθυπουργού, στη Βουλή, ανταποκρίθηκε στα στάνταρ ενός σύγχρονου πολιτικού. Μεμιάς, από αρχηγός γκρουπούσκουλου με συνδικαλιστική ατζέντα, επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης με επίγνωση της σημασίας του πολιτειακού ρόλου του.

Κάποιοι στο ΠΑΣΟΚ πρέπει να ενοχλήθηκαν, είναι βολικό αν είσαι στην αντιπολίτευση να ασκείσαι σε επιθετικούς δεκάρικους. Πιο δύσκολο είναι να πείσεις τους πολίτες ότι μπορούν να σε εμπιστευτούν, όταν έρθει η ώρα, ως εναλλακτική του σημερινού Πρωθυπουργού. Κι ίσως ακόμα πιο δύσκολο είναι να πειστείς κι εσύ ο ίδιος ότι, αύριο μεθαύριο, κρατώντας την ιδεολογική σου ταυτότητα, μπορεί να χρειαστεί να συμμετάσχεις σε κάποια συμμαχική κυβέρνηση, γι’ αυτό οφείλεις να προετοιμάζεσαι από τώρα θέτοντας ιδεολογικούς στόχους τους οποίους πιθανόν να επιδιώξεις να υλοποιήσεις έπειτα από μια διαπραγμάτευση.

Θέλω να πω ότι σε πολιτικά συστήματα όπως οι δημοκρατίες, ένας πολιτικός αρχηγός αρχίζει να κερδίζει έδαφος αν συνειδητοποιήσει ότι οφείλει να δώσει στο κόμμα του αρθρωμένο πολιτικό λόγο, παρεμβάσεις που θα του αποδώσουν προστιθέμενη αξία. Η πολιτική είναι μαραθώνιος, κάτι που οδυνηρά το έχουν συνειδητοποιήσει το τελευταίο διάστημα στον ΣΥΡΙΖΑ.

Η χθεσινή συνάντηση Μητσοτάκη – Ανδρουλάκη ήταν μια απαραίτητη κίνηση πολιτικού πολιτισμού. Αν μπορεί να συζητάει η Ελλάδα με την Τουρκία, γιατί να είναι πρόβλημα μια χαλαρή συζήτηση του Πρωθυπουργού με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης;

Τώρα απομένει ο Νίκος Ανδρουλάκης να εξοικειωθεί με τη νέα κατάσταση. Καλά είναι τα συνθήματα και η επίδειξη βλοσυρού ύφους, αλλά στην πολιτική απαιτούνται και άλλα. Κι ένα πρόγραμμα κόμματος εξουσίας δεν καταρτίζεται με δάνεια από κάποιο πορτογαλικό παράδειγμα ή από μια βρυξελλιώτικη εμπειρία του αρχηγού.