Χάος, στρατιωτικός νόμος και όργιο φημών

Χάος επικράτησε χθες στη Σεούλ όταν ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Γιουν Σουκ-γιολ επιχείρησε με θεσμικές ακροβασίες να επιβληθεί των πολιτικών του αντιπάλων και ήρθε σε μετωπική σύγκρουση με το Κοινοβούλιο που ελέγχεται από την αντιπολίτευση. Ο Γιουν κήρυξε αιφνιδιαστικά στρατιωτικό νόμο, πυροδοτώντας μια πρωτοφανή κρίση, ενώ βουλευτές και πολίτες εξέφραζαν την αντίθεσή τους στην πιο σοβαρή πρόκληση για τη δημοκρατία στη χώρα από τη δεκαετία του 1980. Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου κήρυξε άκυρη την ανακοίνωση του στρατιωτικού νόμου μετά το ψήφισμα που ενέκριναν ομόφωνα οι παρόντες βουλευτές, απομονώνοντας τον Γιουν, στην κίνηση του οποίου αντιτάχθηκε σθεναρά ακόμη και ο αρχηγός του ίδιου του κόμματός του. Αργά χθες το βράδυ ο Γιουν ανακοίνωσε ότι αίρει τον στρατιωτικό νόμο, αναλυτές όμως θεωρούν πως θα υπάρξουν και άλλες εξελίξεις, μετά την αυθαίρετη απόφασή του που προκάλεσε μεγάλη αναταραχή.

Νωρίτερα, το διάγγελμα στην κρατική τηλεόραση της Νότιας Κορέας είχε κάνει τους πολίτες να παγώσουν. Η πρώτη εντύπωση ήταν ότι επρόκειτο για κάτι που θα αφορούσε την Πιονγκγιάνγκ ή κάποιο θέμα εθνικής ασφάλειας. Γρήγορα έγινε σαφές ότι ο πρόεδρος Γιουν Σουκ-γιολ, που έχει επαινέσει τους πρώην στρατιωτικούς ηγέτες της χώρας για τα οικονομικά τους επιτεύγματα, κήρυξε στρατιωτικό νόμο σε μια χώρα με παρελθόν αυταρχικών ηγεσιών αλλά και μετά από 50 χρόνια δημοκρατικής διακυβέρνησης. Στόχος, όπως είπε, ήταν να εξαλείψει «τις αναίσχυντες, αντεθνικές, φιλικά προσκείμενες στη Βόρεια Κορέα δυνάμεις». Χωρίς να επικαλεστεί κάποια συγκεκριμένη απειλή από τον πυρηνικό γείτονα, επικεντρώθηκε στους εγχώριους αντιπάλους του και διακήρυξε πως προσφεύγει στην επιλογή που χαρακτήρισε «αναπόφευκτη» ώστε να εγγυηθεί τη συνταγματική τάξη.

Τους τελευταίους μήνες μια σειρά πολιτικών γεγονότων συσσώρευαν μια εκρηκτική δυναμική. Ο πρόεδρος Γιουν, που το 2022 είχε κερδίσει τις εκλογές με διαφορά μικρότερη της μιας ποσοστιαίας μονάδας, έμεινε «κουτσή πάπια» – κατά τον όρο που χαρακτηρίζει μια χωλή προεδρία – μετά τις γενικές εκλογές του Απριλίου, τις οποίες κέρδισε η αντιπολίτευση. Από τότε η κυβέρνησή του δεν μπορούσε να περνάει προτάσεις νόμου και περιοριζόταν να ασκεί βέτο σε νομοσχέδια που προωθούσε η αντιπολίτευση. Ο Γιουν είδε επίσης τη δημοτικότητά του να καταποντίζεται στη δίνη σκανδάλων πολιτικής επιρροής και διαφθοράς. Μόλις τον περασμένο μήνα αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη για ένα σκάνδαλο σχετικά με την αποδοχή από την πρώτη κυρία ενός πανάκριβου δώρου, αλλά απέρριψε τη διεξαγωγή ανεξάρτητης έρευνας που ζητούσαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Οι τελευταίες σταγόνες στο εκρηκτικό μείγμα έπεσαν όταν το αντιπολιτευόμενο Δημοκρατικό Κόμμα που έχει την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο ζήτησε την παραπομπή σε δίκη κορυφαίων εισαγγελέων της χώρας και απέρριψε τον προϋπολογισμό.

Μετά την απόφαση του προέδρου, ο στρατός ανακοίνωσε ότι η λειτουργία του κοινοβουλίου και οι δραστηριότητες των πολιτικών κομμάτων αναστέλλονται, απαγορεύτηκαν οι διαδηλώσεις και οι συγκεντρώσεις, ενώ όλα τα μέσα ενημέρωσης τέθηκαν υπό τον έλεγχο του στρατού. Ζωντανά τηλεοπτικά πλάνα έδειχναν στρατιώτες με κράνη να προσπαθούν να αποτρέψουν την είσοδο του πλήθους στο κτίριο της Εθνοσυνέλευσης. Στο εσωτερικό οι 190 παρόντες από τους 300 βουλευτές ενέκριναν ψήφισμα ζητώντας την άρση του στρατιωτικού νόμου.

Ο προκάτοχος του Γιουν, Μουν Τζε-ιν του Δημοκρατικού Κόμματος, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι η δημοκρατία της χώρας βρίσκεται σε κρίση. «Ελπίζω ότι η Εθνοσυνέλευση θα ενεργήσει γρήγορα για να προστατεύσει τη δημοκρατία μας από την κατάρρευση» έγραψε σε ανάρτησή του. Ζήτησε επίσης από τον λαό να ενώσει τις δυνάμεις του για να προστατεύσει τη δημοκρατία και να βοηθήσει την Εθνοσυνέλευση να λειτουργήσει κανονικά.