Η ώρα της κρίσης για την κυβέρνηση Μπαρνιέ στη Γαλλία

Η ώρα της κρίσης για την κυβέρνηση Μπαρνιέ στη Γαλλία έφθασε, καθώς απόψε θα γίνει η ψηφοφορία για τις δύο προτάσεις μομφής που κατέθεσαν η Ακροδεξιά και η Αριστερά, βαθαίνοντας την πολιτική κρίση στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης.

Εκτός κάποιου απροόπτου της τελευταίας στιγμής, η κυβέρνηση Μπαρνιέ θα είναι η τελευταία που θα αναγκαστεί να παραιτηθεί έπειτα από πρόταση μομφής, εδώ και περισσότερα από 60 χρόνια, και μάλιστα σε μια εποχή που η χώρα αγωνίζεται να τιθασεύσει ένα τεράστιο έλλειμμα του προϋπολογισμού. H συζήτηση αναμένεται να ξεκινήσει στις 5 το απόγευμα (ώρα Ελλάδος) με την ψηφοφορία να αρχίζει περίπου τρεις ώρες αργότερα. Μέσα στην ημέρα επιστρέφει στο Παρίσι ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν από την επίσκεψή του στη Σαουδική Αραβία.

Η κατάρρευση της κυβέρνησης θα αφήσει ένα κενό στην καρδιά της Ευρώπης, την ώρα που η Γερμανία βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο, λίγες εβδομάδες πριν από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Την ίδια ώρα υπάρχει μεγάλη ανησυχία για τη γαλλική οικονομία. Το ασφάλιστρο κινδύνου που ζητούν οι επενδυτές για να διατηρούν χρέος της γαλλικής κυβέρνησης αντί για γερμανικά ομόλογα έφθασε χθες κοντά στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 ετών.

Επειτα από εβδομάδες έντασης, η πολιτική κρίση έφτασε στο αποκορύφωμά της όταν ο Μπαρνιέ, ο οποίος είναι πρωθυπουργός μόλις τρεις μήνες, είπε ότι θα προσπαθήσει να περάσει το τμήμα κοινωνικής ασφάλισης του προϋπολογισμού μέσω του κοινοβουλίου, χωρίς ψηφοφορία, αφού απέτυχε να κερδίσει την υποστήριξη από την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση της Λεπέν.

Τι γίνεται από εδώ και πέρα; Μπορεί να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές;

Οχι. Ο Μακρόν δεν μπορεί να προχωρήσει σε νέες εκλογές επειδή είχε προκαλέσει πρόωρη ψηφοφορία τον Ιούλιο. Σύμφωνα με το γαλλικό Σύνταγμα, αυτό σημαίνει ότι οι επόμενες κάλπες δεν μπορούν να στηθούν πριν από το καλοκαίρι του 2025 – κάτι που με τη σειρά του σημαίνει ότι η πολιτική αβεβαιότητα και η αναταραχή μπορεί να διαρκέσουν για εβδομάδες ή ακόμη και μήνες. Εκτός αν παραιτηθεί ο ίδιος ο Μακρόν, γεγονός που θα πυροδοτούσε νέες προεδρικές εκλογές. Ομως ο γάλλος πρόεδρος το έχει αρνηθεί κατηγορηματικά. Προτιμά να ξαναρχίσει συνομιλίες για τον διορισμό νέου πρωθυπουργού και νέας κυβέρνησης. Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα. Η Λεπέν θέλοντας να τον εξαναγκάσει σε παραίτηση μπορεί, όπως εξηγεί στο «Politico» ο Μπενζαμέν Μορέλ, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Paris Panthéon-Assas, «να λέει ότι θα ανατρέπει κάθε κυβέρνηση μέχρι να παραιτηθεί ο Μακρόν».

Αρα ο Μακρόν θα διορίσει απλώς νέο πρωθυπουργό;

Ναι, αλλά δεν είναι τόσο απλό. Η γαλλική Εθνοσυνέλευση χωρίζεται σε τρία πολιτικά μπλοκ: τους κεντρώους του Μακρόν, την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση και τον αριστερό συνασπισμό. Οι τρεις ομάδες αρνούνται να συνεργαστούν, πράγμα που σημαίνει ότι οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση θα μπορούσε να ανατραπεί μέσα σε μέρες. «Για να διοριστεί μια νέα κυβέρνηση πρέπει να βρεις έναν πολιτικό χώρο για να τη στηρίξεις» λέει ο Μορέλ. Και αυτή τη στιγμή τα κόμματα έχουν μεγάλες κόντρες μεταξύ τους ώστε να συνεργαστούν. Ο Μπαρνιέ μπορεί να παραμείνει ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός για αρκετές εβδομάδες, καθώς ο Μακρόν θα αναζητά τον πολιτικό που μπορεί να λύσει το αδιέξοδο.

Οδεύουμε προς μια κρίση ελληνικού τύπου στην ευρωζώνη;

Οχι ακόμα, αλλά τα πράγματα θα μπορούσαν να χειροτερέψουν γοργά. Η πολιτική κρίση δεν θα μπορούσε να έρθει σε χειρότερη στιγμή. Η Γαλλία αποδυναμώνεται από ένα τεράστιο έλλειμμα που ο Μπαρνιέ προσπαθούσε να χαλιναγωγήσει με τεράστιες περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων. Η κατάρρευση της κυβέρνησης του Μπαρνιέ ήδη τρομάζει τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Τις τελευταίες εβδομάδες πολλοί είναι οι αναλυτές που προειδοποιούν ότι η πολιτική κρίση της Γαλλίας μπορεί να μετατραπεί σε μια νέα κρίση της ευρωζώνης.

Αν πέσει η κυβέρνηση, τι θα γίνει με τον προϋπολογισμό;

Ο Μπαρνιέ ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός ή ο διάδοχός του μπορούν να διασφαλίσουν ότι η Γαλλία έχει προϋπολογισμό για το επόμενο έτος χάρη σε ορισμένους μηχανισμούς, όπως ο λεγόμενος «ειδικός νόμος» που επιτρέπει στην εκτελεστική εξουσία να επεκτείνει τον προϋπολογισμό του προηγούμενου έτους για μερικούς μήνες έως ότου εγκριθεί ένας νέος. Ο ειδικός νόμος θα χρειαζόταν επίσης κοινοβουλευτική έγκριση, αλλά το κόμμα της Λεπέν έχει ανακοινώσει ότι θα τον υποστηρίξει υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Αυτό το σενάριο είναι πιθανό να ανησυχήσει τις Βρυξέλλες και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, ωστόσο, που θέλουν το Παρίσι να μειώσει το χρέος του. Η επέκταση του προϋπολογισμού του τρέχοντος έτους στο επόμενο απλά θα διογκώσει το έλλειμμα της χώρας. Χωρίς τα δραστικά μέτρα που έχει προτείνει ο Μπαρνιέ, μπορεί να φθάσει ακόμη και το 7% του ΑΕΠ της Γαλλίας, σύμφωνα με τον υπουργό Προϋπολογισμού Λοράν Σεν-Μαρτέν.