Η «Αλεξάνδρα» που πέθανε για να αναστηθεί…

Σπάνια τα θαύματα στον κινηματογραφικό χάρτη της Αθήνας. Το πολυαναμενόμενο «προσεχώς», αναβίωση των διδύμων «Αττικόν» και «Απόλλων», αποδείχθηκε θαύμα δύσκολο για μη-Θεανθρώπους. Φέτος τον Νοέμβρη, όμως, το «θαύμα» ήρθε από αλλού, εκπλήσσοντας ευχάριστα. Το αίμα της ιστορικής «Αλεξάνδρας» της Πατησίων, ήτοι το κοινό, μετονομασμένης σε «Cinobo Πατησίων», εκεί που βρισκόταν σε θνησιμαία κατάσταση (σε τουλάχιστον τρεις προβολές ήμουν μοναδικός θεατής τα τελευταία χρόνια) – άρχισε να σφύζει ελπιδοφόρα.

Και μάλιστα, με κοινό νεανικό, που άλλες φορές το συναντούσε κανείς μόνο στις οιονεί κοσμικές séances του Νύχτες Πρεμιέρας, και μετά, παραδόξως πως, εξαφανιζόταν από τα σινεφιλικά δρώμενα.

Βέβαια, η παρακμή του «Αλεξάνδρα» σχετιζόταν και με την παρακμή της ευρύτερης περιοχής, που συνεχίζει όμως να υπάρχει και να ζει παρά την κινδυνολογική καταλαλιά που την κατατρέχει πανταχόθεν. Ναι, μπορεί η εθνογραφική σύνθεση της παρακείμενης πλατείας Βικτωρίας να έχει αλλάξει, μπορεί το ίδιο το πέρασμα μέσα από την πλατεία να στενάζει υπό τα – γυμνά συνήθως – πέλματα μικρών Φαραώ, μπορεί η διακίνηση ναρκωτικών να γίνεται, ακόμη και υπό τη σκέπη των ελληνικών Αρχών, σε καμιά περίπτωση όμως δεν έχει να κάνει με τον μπαμπούλα του αστικού φαντασιακού όπως τον έχουν πλάσει οι «εκτός Βικτωρίας». Αλλωστε, μια σειρά θεατρικών σκηνών λειτουργούν επιτυχώς μόλις παραπλεύρως – ενδεικτικά: το θέατρο Πορεία.

Και μιας και το ζωντανό νεανικό κοινό ακύρωσε de facto τις κινδυνολογικές αιτίες της παρακμής, μπορούμε να αναφερθούμε στο πρόγραμμα του κινηματογράφου. Πρόγραμμα σε μηνιαία βάση, τόσο με ταινίες της τρέχουσας επικαιρότητας, όσο και πρόγραμμα ρεπερτορίου, με ταινίες που σπάνια έχουμε την ευκαιρία να δούμε, με ταινίες κοινού θεματικού άξονα, με αφιερώματα σε δημιουργούς και σε είδη, με μεταμεσονύκτιες προβολές, που παρά ταύτα έχουν το φανατικό κοινό τους, με ταινίες που σπάνια προβάλλονται στις αίθουσες (πού θα μπορούσε να δει, λόγου χάρη, κανείς το Diabοlik, ή το Rain people του Κόπολα;). Κι αυτό το νεανικό κοινό με τη συμβατική του σημειολογία – γενάκι, κοτσίδα, σκουλαρίκι – δείχνει μια παραδειγματική προσήλωση στον «τέταρτο τοίχο» της αίθουσας – καμία σχέση δηλαδή με το χυμαδιό των εναλλακτικών κινηματογραφικών λεσχών του παρελθόντος. Tα θαύματα θέλουν κι αυτά δουλειά και οργάνωση από πίσω τους και, βέβαια, κοινό που θα τα πιστέψει. Η πρώτη ανταπόκριση του αθηναϊκού νεανικού κοινού είναι, όπως φαίνεται, θετική.

Και αλίμονο αν δεν ήταν. Μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις – δεν μιλάμε για Βερολίνα και Παρίσια, αλλά πόλεις με υποπολλαπλάσιο πληθυσμιακό δυναμικό από αυτό της Αθήνας – διαθέτουν τέτοιου είδους κινηματογράφους, που προσφέρουν σε μηνιαία βάση ταινίες από το πλούσιο κινηματογραφικό ρεπερτόριο – ας πούμε, το «Κοmmunales Kino Metropolis» του Αμβούργου, το «Musée du cinema» στις Βρυξέλλες, που λειτουργούν και με κρατική επιχορήγηση.

Δεν είμαι εθισμένος στην ντόπα της αισιοδοξίας, και δη της πολιτιστικής, για να κάνω ότι πιστεύω ότι κάτι άλλαξε άρδην στον κινηματογραφικό χάρτη της Αθήνας, και ότι αυτό, πέρα από το πρώτο ξέσπασμα θα έχει διάρκεια, παρότι το εύχομαι διακαώς ως κινηματογραφόφιλος και ως «σωβινιστής» βικτωριανός.

Το «Cinobo Πατησίων» με τον φετινό του Νοέμβρη μάς δίνει βάσιμες ελπίδες ότι θα γίνει ένα διακριτό κόκκινο νήμα μέσα στον αθηναϊκό ιστό, ένας θεσμός της Stadtkultur με προδιαγραφές αστικού μύθου.

O Βασίλης Πατσογιάννης είναι μεταφραστής έργων των Φρόιντ, Μετς, Φουκό, Μπαρτ κ.ά.