Πάνω από €2 δισ. οι επενδύσεις στην Ελλάδα

«Οι επενδύσεις μας στην Ελλάδα θα υπερβούν και πάλι τα 2 δισ. ευρώ φέτος, ενώ έχουμε ένα πλούσιο χαρτοφυλάκιο έργων για τα επόμενα χρόνια», δηλώνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) Νάντια Καλβίνιο στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» με αφορμή την πρώτη επίσκεψή της στη χώρα μας υπό τη σημερινή της ιδιότητα. Η ισπανίδα επικεφαλής της ΕΤΕπ μιλάει για τα έργα που χρηματοδοτεί η τράπεζα στην Ελλάδα, ενώ προαναγγέλλει συμφωνίες για επενδύσεις, μεταξύ άλλων στην αιολική και ηλιακή ενέργεια, αλλά και στη στέγη με την κατασκευή φοιτητικών εστιών και κατοικιών για εργαζομένους.

Πόσο φιλόδοξο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η Τράπεζα στις προσπάθειες της Ελλάδας να ενισχύσει την οικονομία της και να μετασχηματίσει το παραγωγικό της μοντέλο;

Με ισολογισμό σχεδόν 600 δισ. ευρώ, είμαστε ουσιαστικά η μοναδική τοπική τράπεζα για ολόκληρη την Ευρώπη, με έργα και χρηματοδοτήσεις σε κάθε χώρα. Η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά στις χώρες που επωφελούνται περισσότερο από τις προνομιακές χρηματοδοτήσεις του Ομίλου της ΕΤΕπ. Μόνο πέρυσι, υπογράψαμε συμφωνίες ύψους άνω των 2,5 δισ. ευρώ για έργα σε όλη την Ελλάδα, που αντιπροσωπεύει περίπου το 1,15% του ΑΕΠ της, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη. Φέτος αναμένουμε ότι θα υπερβούμε και πάλι τα 2 δισ. ευρώ και έχουμε ένα πλούσιο χαρτοφυλάκιο έργων για τα επόμενα χρόνια. Για παράδειγμα, η χρηματοδότησή μας έχει βοηθήσει στη δημιουργία εκατοντάδων εξειδικευμένων θέσεων εργασίας σε καινοτόμες μονάδες παραγωγής μπαταριών στην Ξάνθη, ενώ ενισχύουμε επενδύσεις καθαρής ενέργειας στις περιοχές εξόρυξης λιγνίτη στην Κοζάνη. Συχνά συνδυάζουμε τις χρηματοδοτήσεις και τις συμβουλευτικές μας υπηρεσίες με επιχορηγήσεις και πόρους της ΕΕ. Για παράδειγμα, παρέχουμε τεχνική βοήθεια στην ΕΥΔΑΠ για να διασφαλίσουμε ότι η πρωτεύουσα θα έχει πιο ανθεκτικό υδάτινο εφοδιασμό, στο πλαίσιο του InvestEU Advisory Hub. Οσον αφορά το μέλλον, έχουμε οκτώ βασικές επενδυτικές προτεραιότητες, οι οποίες διατυπώνονται σε έναν σαφή Στρατηγικό Οδικό Χάρτη. Περισσότερο από το μισό της ετήσιας χρηματοδότησής μας θα εξακολουθήσει να διατίθεται σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενεργειακής απόδοσης και ανθεκτικότητας στο κλίμα. Επιπλέον, σχεδόν το μισό της χρηματοδότησής μας θα διοχετευθεί σε έργα σε περιφέρειες συνοχής και μετάβασης.

Πώς βλέπετε την ελληνική οικονομία;

Η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και σταθερή πορεία ανάκαμψης. Η ανάπτυξή της είναι σχεδόν διπλάσια από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί σημαντικά και η ανεργία είναι πολύ χαμηλότερη απ’ ό,τι πριν από μερικά χρόνια. Φυσικά, οι προκλήσεις παραμένουν, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την ευρωπαϊκή οικονομία συνολικά. Μία βασική πρόκληση είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Είδαμε τον αντίκτυπο των ακραίων καιρικών φαινομένων στην Ελλάδα, στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς και στη χώρα μου, την Ισπανία. Η ΕΤΕπ στηρίζει την Ελλάδα στον τομέα αυτόν, συγχρηματοδοτώντας, για παράδειγμα, την απόκτηση πυροσβεστικών αεροσκαφών και drones, και την αναβάθμιση των κέντρων ελέγχου διαχείρισης καταστροφών. Παρέχουμε τεχνική βοήθεια για καλύτερη διαχείριση των υδάτων στη Θεσσαλία, που επλήγη από πλημμύρες, και είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε τις απαραίτητες επενδύσεις. Η δεύτερη πρόκληση είναι η αξιοποίηση των δυναμικών ιδεών, η μετατροπή της καινοτομίας σε απτά έργα και η κλιμάκωσή τους. Για αυτόν τον σκοπό, χρηματοδοτούμε την πρωτοποριακή ακαδημαϊκή έρευνα που θα βοηθήσει την Ελλάδα να αντιστρέψει το «brain drain» και να επενδύσει στην καινοτομία μικρομεσαίων επιχειρήσεων βιοτεχνολογίας, υγείας και βιωσιμότητας.

Η ΕΤΕπ είναι η Τράπεζα για το Κλίμα της ΕΕ. Η Ελλάδα είναι από τις χώρες που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή. Υπάρχουν έργα που σχεδιάζετε να χρηματοδοτήσετε;

Ανέφερα ήδη τα έργα διαχείρισης καταστροφών και υδάτινων πόρων που χρηματοδοτούμε. Κατά την επίσκεψή μου στην Αθήνα, συναντήθηκα με τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Βασίλη Κικίλια, όπου μας δόθηκε η ευκαιρία να διερευνήσουμε επιπλέον τομείς στους οποίους μπορεί να συνεισφέρει η ΕΤΕπ. Ο ελληνικός λαός μπορεί να υπολογίζει στη στήριξή μας για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης. Στην Κρήτη, για παράδειγμα, συμφωνήσαμε πρόσφατα να χρηματοδοτήσουμε ένα μεγάλο έργο άρδευσης για την προστασία της γεωργικής παραγωγής από τις ξηρασίες. Κάθε ευρώ που επενδύεται στην ανθεκτικότητα μπορεί να αποφέρει 5-7 ευρώ σε μελλοντική εξοικονόμηση από κόστη που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή. Εχουμε πολύ δυναμικό χαρτοφυλάκιο έργων καθαρής ενέργειας στην Ελλάδα, και στο προσεχές διάστημα αναμένονται νέες χρηματοδοτικές συμφωνίες, στην αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Η ΕΤΕπ επενδύει επίσης ήδη σε μεγάλο βαθμό στα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στην αποθήκευση και στις διασυνδέσεις στην Ελλάδα, όπως στη συγχρηματοδότηση της διασύνδεσης των Κυκλάδων με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Σε ό,τι αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, υπάρχει μια πολιτική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών και η ΕΤΕπ βρίσκεται σε επαφές με την ελληνική και την κυπριακή κυβέρνηση, καθώς και με την Κομισιόν, για την αξιολόγηση του έργου στο πλαίσιο αναθεωρημένων Εθνικών Σχεδίων για την Ενέργεια και το Κλίμα.

Πώς θα παραμείνει η Τράπεζα το χρηματοδοτικό εργαλείο της ΕΕ όταν το κόστος χρηματοδότησης των πρόσθετων αναγκών συνεχώς αυξάνεται;

Ο όμιλος της ΕΤΕπ διαθέτει μια πολύ ισχυρή κεφαλαιακή θέση, με πιστοληπτική ικανότητα ΑΑΑ, και αυτό μας επιτρέπει να ενισχύσουμε την υποστήριξή μας στις επενδύσεις που στηρίζουν τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες, από την πράσινη μετάβαση έως την ψηφιοποίηση, από την ασφάλεια και την άμυνα έως τη γεωργία, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη στρατηγική μας αυτονομία. Η βασική πρόκληση που έχουμε είναι η κινητοποίηση περισσότερων ιδιωτικών κεφαλαίων, διοχετεύοντας τις αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις. Εργαζόμαστε πάνω σε συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση των κεφαλαιαγορών της Ευρώπης. Θα εφαρμόσουμε συγκεκριμένα νέα εργαλεία για να στηρίξουμε την καινοτομία, συνδυάζοντας χρηματοδότηση από την ΕΤΕπ και τον ιδιωτικό τομέα.

Ενα σημαντικό ζήτημα στην Ευρώπη και την Ελλάδα είναι η στεγαστική κρίση. Πώς βοηθά η Τράπεζα σε αυτήν την κατεύθυνση;

Τα τελευταία πέντε χρόνια, έχουμε επενδύσει 13,4 δισ. ευρώ σε στεγαστικά έργα στην Ευρώπη, με έμφαση στην ενεργειακή απόδοση και την κοινωνική προσιτότητα. Στην Ελλάδα, σχεδιάζουμε να χρηματοδοτήσουμε την κατασκευή φοιτητικών εστιών και κατοικιών για εργαζομένους, με συμφωνία που αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα. Σε συνεργασία με την Κομισιόν αναπτύσσουμε επίσης μια πανευρωπαϊκή πλατφόρμα επενδύσεων για να παρέχουμε χρηματοδότηση και συμβουλευτική υποστήριξη για νέες στεγαστικές αναπτύξεις, προσιτές επιλογές ενοικίασης και προγράμματα ανακαίνισης με έμφαση στην ενεργειακή απόδοση. Ο αντιπρόεδρος Γιάννης Τσακίρης ηγείται του συντονισμού αυτής της σημαντικής προσπάθειας για τη στέγαση στον Ομιλο ΕΤΕπ.