Ο «Economist» δείχνει το 2025 για την επιστροφή των Γλυπτών

Η ειδική έκδοση του περιοδικού «Economist» με τις προβλέψεις της επόμενης χρονιάς («The World Ahead») περιέχει ελληνικό ενδιαφέρον, το οποίο δεν είναι άλλο από τις διαπραγματεύσεις για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στο Μουσείο της Ακρόπολης. Ο ειδικός επί των πολιτιστικών Μαξ Νόρμαν επισημαίνει ότι «ο επαναπατρισμός πολιτιστικών κειμηλίων στις χώρες προέλευσής τους θα προχωρήσει με γοργούς ρυθμούς». Στο πλαίσιο αυτό, το 2025 ενδέχεται να είναι το έτος που τα Γλυπτά του Παρθενώνα «θα μετακινηθούν (σ.σ. εννοεί προς την αντίστροφη διαδρομή) ή που τουλάχιστον οι διαπραγματεύσεις για το νέο καθεστώς θα πάνε ένα βήμα μπροστά». Και συνεχίζει: «Παρότι η Ελλάδα έχει απορρίψει δημοσίως οτιδήποτε λιγότερο από την πλήρη κυριότητα, […] μια κάποιου είδους ανταλλαγή παραμένει η πιο ρεαλιστική έκβαση. Αυτό θα μπορούσε να προσφέρει ένα μοντέλο για το πώς το μουσείο μπορεί να διαχειριστεί το 99% του αποθέματός του. Η Dame Μέρι Μπίαρντ, εκ των εφόρων του Μουσείου, έχει προτείνει το τελευταίο να γίνει μια “δανειστική βιβλιοθήκη” για τον κόσμο. Τα δάνεια θα το άφηναν να μοιράζεται την ενίοτε αμφισβητούμενη συλλογή του, ενώ παράλληλα θα λαμπρύνει την εικόνα του». (Το 2022 ένα μουσείο από τη Σικελία δάνεισε στην Ελλάδα ένα κομμάτι από τα Γλυπτά με αντάλλαγμα ένα άλλο γλυπτό).

Για το ίδιο το Βρετανικό Μουσείο ο Νόρμαν σημειώνει ότι μοιάζει επίσης έτοιμο. «Ενας νόμος του 1963 απαγορεύει την εξαγωγή θησαυρών του και η κυβέρνηση δεν αναμένεται να τον αναθεωρήσει. Αλλά τόσο ο πρόεδρός του, Τζορτζ Οσμπορν, όσο και ο καινούργιος διευθυντής του, Νίκολας Κάλιναν, με μεταρρυθμιστική διάθεση, υποστηρίζουν έναν μακροχρόνιο δανεισμό των Γλυπτών, πιθανότατα με αντάλλαγμα άλλες αρχαιότητες από την Ελλάδα. Ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, από την άλλη, έχει υποδείξει ότι δεν θα έμπαινε εμπόδιο σε μια τέτοια εξέλιξη».

Το κοινό αίσθημα

Τα Γλυπτά, γράφει σε άλλο σημείο ο «Economist», βρίσκονται στο επίκεντρο της πιο διάσημης διαμάχης παγκοσμίως για την πολιτιστική ιδιοκτησία από τότε που η Ελλάδα απαίτησε επίσημα την επιστροφή τους το 1983. Αλλά το 2025, «πολλά επιχειρήματα κατά της επιστροφής τους έχουν ανατραπεί». Η ιδέα ότι το Βρετανικό Μουσείο είναι ο μόνος αρμόδιος θεματοφύλακας φαινόταν πάντα ελαφρώς ψευδεπίγραφη, πολλώ δε μάλλον αφότου ένα μέλος του προσωπικού του κατηγορήθηκε ότι έκλεψε σχεδόν 2.000 αρχαιότητες και τις πούλησε στο eBay. Εξίσου ισχυρή είναι και η αλλαγή στο κοινό αίσθημα: μια δημοσκόπηση της YouGov που διεξήχθη το 2023 διαπίστωσε ότι το 49% των Βρετανών τάσσεται υπέρ της επιστροφής τους και μόλις το 15% πιστεύει ότι πρέπει να παραμείνουν.