Πρεμιέρα στη σκιά της επανεκλογής Τραμπ

Με το βλέμμα στραμμένο στην έναρξη της συνόδου COP29 στο Μπακού, εντείνονται οι ανησυχίες για το ότι η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην αμερικανική προεδρία θα πλήξει ανεπανόρθωτα τη μάχη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Η νίκη του Τραμπ, που ως υποψήφιος προέβαλε την πλέον αντιπεριβαλλοντική ατζέντα ενώ κατά την πρώτη θητεία του στον Λευκό Οίκο έβγαλε τη χώρα του από τη Συμφωνία του Παρισιού – κάτι που πολλοί θεωρούν δεδομένο ότι θα επαναλάβει -, προηγήθηκε κατά λίγες μέρες της συνόδου κορυφής για το κλίμα, στο πλαίσιο της οποίας πρέπει να συμφωνηθεί ένας νέος στόχος χρηματοδότησης που θα εφαρμοστεί από το 2025.

Μια σειρά από ακραία φαινόμενα, με πιο πρόσφατα τις πλημμύρες στην Ισπανία, δύο διαδοχικούς τυφώνες στις ΗΠΑ στις αρχές Οκτωβρίου και τις ιστορικές πλημμύρες στην Κεντρική Ευρώπη, κάνουν σαφές ότι η κλιματική κρίση δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία και ρεκόρ θερμοκρασιών αλλά έχει τεράστιο αντίκτυπο.

Ο αγώνας για το κλίμα, ο οποίος συγκεντρώνει εκπροσώπους 200 χωρών του κόσμου κάτω από την ομπρέλα των Ηνωμένων Εθνών κάθε χρόνο σε συνόδους κορυφής για να προωθήσει τη μείωση των εκπομπών και σχετική δικαιοσύνη στην κατανομή των οικονομικών βαρών, είναι εδώ και αρκετό καιρό το πιο πολυμερές από όλα τα φόρουμ. Ειδικοί υπογραμμίζουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ απομακρύνοντας επίσης τις ΗΠΑ από την UNESCO και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στην πρώτη προεδρική του θητεία, στην ουσία αποποιήθηκε ό,τι είχε σχέση με την πολυμέρεια.

Στην COP29, στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, αυτό που κυρίως πρέπει να συμφωνηθεί είναι πόσα χρήματα θα κινητοποιηθούν (με πιστώσεις είτε με μη επιστρεφόμενη βοήθεια) ώστε οι χώρες με λιγότερους πόρους να αποδεσμευτούν από τα καύσιμα και να προετοιμαστούν καλύτερα για τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Επίσης η ΕΕ θέλει να ανοίξει η συζήτηση για τη διεθνή χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική και να συμπεριλάβει για παράδειγμα αύξηση των εισφορών αλληλεγγύης στη διεθνή ναυτιλία και τις αερομεταφορές.

Στο ερώτημα κατά πόσο η κυβέρνηση Τραμπ θα αποτελέσει «υπαρξιακή απειλή για τον πλανήτη», η αισιόδοξη προσέγγιση δείχνει ότι εάν μη τι άλλο μπορεί να τον σταματήσουν τα οικονομικά συμφέροντα του περιβάλλοντός του και των Ρεπουμπλικανών πολιτικών. Αλλωστε στην πρώτη θητεία του, παρά τη ρητορική υπεράσπισης του άνθρακα, οι ανανεώσιμες πηγές κέρδισαν έδαφος και οι εκπομπές επικίνδυνων αερίων δεν εκτοξεύτηκαν στα ύψη, ούτε στη χώρα του.