Σε θετικό έδαφος οι καθαρές επενδύσεις παγίων μετά 15 έτη

Τα τελευταία δύο χρόνια οι καθαρές επενδύσεις παγίων πέρασαν ξανά σε θετικό έδαφος για πρώτη φορά από το 2009. Το 2022 ήταν στα €2,7 δισ. (1,3% του ΑΕΠ) και το 2023 στα €4,6 δισ. (2,1% του ΑΕΠ), ενισχύοντας τον κεφαλαιακό εξοπλισμό της οικονομίας, σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank. Η μείωση του αποθέματος του κεφαλαίου σε σχέση με το 2009 διαμορφώθηκε στα €81,3 δισ. το 2023, από €88,7 δισ. το 2021. Εξαιρουμένων των θεσμικών τομέων των νοικοκυριών (κυρίως επενδύσεις σε κατοικίες) και των χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων, η συρρίκνωση του αποθέματος του κεφαλαίου της οικονομίας ήταν αρκετά μικρότερη στα €26,2 δισ. το 2023 (€37,3 δισ. το 2021).

Από το 2010 μέχρι το 2021 οι καθαρές επενδύσεις παγίων για το σύνολο της ελληνικής οικονομίας ήταν μονίμως αρνητικές. Δηλαδή, οι ετήσιες επενδύσεις παγίων δεν ήταν αρκετές για να αντικαταστήσουν το κεφάλαιο που αποσυρόταν από την παραγωγή. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί ο συνολικός κεφαλαιακός εξοπλισμός κατά €88,7 δισ. σε τρέχουσες τιμές. Το αντίστοιχο ποσό πριν απ’ την αναθεώρηση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ ήταν στα €95 δισ.

Οπως αναφέρουν οι οικονομολόγοι της Eurobank, οι επενδύσεις παγίων από το 25,5% του ονομαστικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) το 2007 (23% στην ευρωζώνη) μειώθηκαν στο 11,4% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο την περίοδο 2013-2019 (20,2% στην ευρωζώνη). Παρά ταύτα, την περίοδο 2020-2023, δηλαδή αυτή της πανδημίας, της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εντάσεων, οι επενδύσεις παγίων ανέκαμψαν, με το μερίδιό τους στο ΑΕΠ να αυξάνεται στο 15,2% το 2023 (34,2 δισ. σε τρέχουσες τιμές). Τα κεφαλαιουχικά αγαθά πλην κατοικιών συνεισέφεραν το 63,6% της ενίσχυσης των επενδύσεων παγίων από το 11% του ΑΕΠ το 2019 στο 15,2% το 2023.

Οι παράγοντες

Ποιοι παράγοντες μπορούν να ερμηνεύσουν αυτό το αποτέλεσμα; Η απάντηση από την ίδια τη Eurobank είναι η εξής: Τέσσερις είναι οι πιθανοί παράγοντες: πρώτον, το χαμηλό σημείο εκκίνησης του μεριδίου των επενδύσεων παγίων, δεύτερον, οι δομικές αλλαγές στην οικονομία που επιταχύνθηκαν λόγω της πανδημίας (ψηφιοποίηση), τρίτον, τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και η πιστωτική επέκταση των εγχώριων νομισματικών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, και τέταρτον, η δημοσιονομική σταθερότητα μέσω της οποίας διαμορφώνονται προσδοκίες για αποφυγή αρνητικών δημοσιονομικών εκπλήξεων στον μέλλον.