«Θέλω ο θεατής να νιώσει τι σημαίνει ψηφιακός εκφοβισμός»

Μια παράσταση για τον ψηφιακό εκφοβισμό και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η νέα γενιά παρουσιάζει από τις 8 Νοεμβρίου το Εθνικό Θέατρο, στη σκηνή «Ελένη Παπαδάκη» του κτιρίου Rex. Πρόκειται για το «Μετά το πάρτι» σε κείμενο Μαρίας Ζαβάκου και σκηνοθεσία Γιολάντας Μαρκοπούλου. Αντλώντας έμπνευση από αληθινές μαρτυρίες νέων παιδιών που έχουν πέσει θύματα cyberbullying και ύστερα από έρευνα σε συνεργασία με ειδικούς, όπως εγκληματολόγους, ψυχιάτρους, δημοσιογράφους κι επιστήμονες τεχνητής νοημοσύνης, το έργο καταπιάνεται με πολύ σύγχρονα μα και ακανθώδη θέματα που αφορούν τους νέους.

«Μέσα από την έρευνα προέκυψε το θέμα του ψηφιακού εκφοβισμού, το οποίο είδαμε ότι είναι κάτι που συμβαίνει πάρα πολύ σήμερα, μια και πλέον ένα κομμάτι της ζωής των παιδιών είναι μέσα από την οθόνη, το κινητό, τα σόσιαλ μίντια, τις εφαρμογές και τα παιχνίδια. Ζουν ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής τους, δηλαδή, μέσα σε έναν ψηφιακό κόσμο έναντι ενός φυσικού κόσμου και οι επιπτώσεις είναι ανάλογες» αναφέρει η Γιολάντα Μαρκοπούλου μιλώντας στο «Νσυν».

Αβαταρ και ηθοποιοί

Αξιοποιώντας η ίδια την εμπειρία της τα τελευταία χρόνια στη φόρμα του ντοκιμαντέρ και επιστρατεύοντας νέες τεχνολογίες, δημιουργεί επί σκηνής μια αφήγηση που θέλει να μιλήσει σε μικρότερους και μεγαλύτερους θεατές. «Στη σκηνή έχουμε χρησιμοποιήσει πάρα πολλά μέσα, τα οποία προσπαθούμε να τα αξιοποιήσουμε με έναν νέο τρόπο. Εχουμε αρκετό βίντεο, αρκετά ψηφιακά περιβάλλοντα και κάποιους χαρακτήρες άβαταρ, οι οποίοι συναναστρέφονται με τους ηθοποιούς. Εχοντας τελευταία δουλέψει πολύ σε έργα εικονικής πραγματικότητας, έχω καταλάβει ότι έχω μπει λίγο σε αυτόν τον κόσμο και το πώς λειτουργεί. Οπότε προσπαθούμε στη θεατρική σκηνή να φέρουμε το κοινό μέσα σε μια εμπειρία, όπου οι ηθοποιοί υπάρχουν κανονικά, βιώνουν αυτές τις ιστορίες αγάπης, απόρριψης, έρωτα. Δηλαδή υπάρχουν και κάποια πολύ πρωτόλεια στοιχεία στο έργο. Κάτι που θα θυμίζει μια ιστορία που θα μπορούσε να παιχτεί. Εχει μια διαχρονικότητα. Αλλωστε, δεν αλλάζουν νομίζω τα συναισθήματα, το πώς νιώθει κάποιος όταν δέχεται το μπούλινγκ. Οπότε νομίζω ότι από τη μία υπάρχει μια πολύ έντονη συναισθηματική οσμή που μου έδωσε συστατικά. Οι ηθοποιοί ζουν πραγματικά σαν να ήταν σε κάθε εποχή στον φυσικό κόσμο όπου οι σχέσεις και οι συγκρούσεις υπάρχουν κι έρχεται ο ψηφιακός κόσμος ο οποίος φέρνει κάποιους νέους κανόνες παιχνιδιού» αποκαλύπτει η σκηνοθέτρια.

Για τα παιδιά και τους γονείς τους

Η αφήγηση εκκινεί με ένα εφηβικό πάρτι όπου η γενιά των social media, που κατακλύζεται από την τεχνολογία, έρχεται αντιμέτωπη με τους κινδύνους του ψηφιακού κόσμου. Τίποτα δεν είναι πια αθώο. Τίποτα δεν είναι πια κρυφό. Εφηβοι, γονείς κι εκπαιδευτικοί καλούνται να πάρουν θέση σε ένα περιστατικό διαδικτυακού εκφοβισμού. «Πιστεύω ότι οι έφηβοι πλησιάζουν τόσο πολύ τον κόσμο των ενηλίκων, που δεν χρειάζεται στην ουσία να πεις ότι μιλάς μόνο σε αυτούς. Πρέπει το έργο να απευθύνεται και σε μεγαλύτερους σε ηλικία, γιατί μόνο έτσι και οι ίδιοι θα μπορέσουν να το συμμεριστούν και να το αναγνωρίσουν. Αλλωστε, όταν είμαστε μικροί συνήθως θέλουμε να υπάρχουμε πιο πολύ στον κόσμο των ενηλίκων παρά στον κόσμο των παιδιών. Οπότε σε ένα έργο δεν είναι ότι πας να αντιγράψεις ή να αποκωδικοποιήσεις μόνο τι θα είναι για ένα νέο κοινό, αλλά προσπαθείς να βρεις έναν τρόπο να επικοινωνήσεις μαζί τους, να ανοίξεις έναν διάλογο. Για μένα αυτό είναι το μεγάλο μυστικό. Νομίζω ότι είναι ένα έργο το οποίο αφορά πάρα πολύ και τους γονείς των παιδιών. Γιατί καμιά φορά δεν είναι πάντα εύκολο να συνομιλήσεις σε αυτή την ηλικία με το παιδί. Πρέπει να το δεις στον καθρέφτη αυτό που έχεις, επειδή είναι το παιδί σου και δεν μπορείς εύκολα να καταλάβεις τι του συμβαίνει. Νομίζω ότι μέσα από το θέατρο έχεις αυτήν την ευκαιρία να αναγνωρίσεις συμπεριφορές κι αντιδράσεις. Ισως να καταλάβεις καλύτερα τι συμβαίνει σε αυτή την ηλικία» τονίζει η δημιουργός.

«Να σκεφτούν πριν από το κλικ»

Στην παράσταση, τα όρια μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας θολώνουν. Η αλήθεια συνεχώς ξεγλιστρά και το πάρτι με τα likes, τις καρδούλες και την ψηφιακή ανωνυμία μετατρέπεται σε μια φυλακή με απρόβλεπτες διαστάσεις. «Θέλω όσοι δουν την παράσταση να βρουν κοινά στοιχεία. Να νιώσουν πώς μπορεί να νιώθει ένα θύμα cyberbullying. Να σκεφτούν τι του έχει συμβεί. Υπάρχει μια προοπτική στη σκέψη και πιστεύω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό να σκεφτούν πριν πάρουν μια απόφαση για μια πράξη, πριν πατήσουν αυτό το κλικ, το οποίο μπορεί να ανατρέψει τη ζωή του ανθρώπου που το κάνει αλλά και όλων γύρω του, να υπάρχει λίγος χρόνος αντίδρασης, ένας χρόνος σκέψης. Νιώθω ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Τα πράγματα κινούνται πάρα πολύ γρήγορα και νιώθω ότι δεν υπάρχει ο χρόνος καμιά φορά ακόμα και τα ίδια τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν τις πράξεις τους και να πάρουν την ευθύνη των πράξεων τους. Ολο αυτό το κομμάτι τα έχει οδηγήσει σε μια λογική ότι μπορούν να κάνουν τα πάντα χωρίς να υπάρχουν συνέπειες ή να κρυφτούν πίσω από την πράξη τους» καταλήγει η Γιολάντα Μαρκοπούλου.