Από τους λεγκαλιστές στους μανιχαϊστές

Εκκρεμότητες από τους -ισμούς του κομμουνιστικού ιδιόλεκτου: λεγκαλισμός, ρεφορμισμός, ρεβιζιονισμός. Λεγκαλιστές, λοιπόν, είναι εκείνοι που προτείνουν ή αρκούνται να δρα το Κόμμα (μην ξεχνάμε: το Κ πάντα κεφαλαίο) στο πλαίσιο του Συντάγματος και των νόμων, παραμελώντας ή εγκαταλείποντας την επαναστατική του «αποστολή», στοιχείο της οποίας είναι ενίοτε και η παρανομία. Για «λεγκαλιστικές αυταπάτες» κατηγορούνται έτσι σύντροφοι οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το Κόμμα μπορεί να πάρει την εξουσία με νόμιμα μέσα, δηλαδή μέσω εκλογών και εκλογικών διαδικασιών. Ρεφορμιστές, πάλι, είναι όσοι πιστεύουν και υποστηρίζουν ότι είναι εφικτή μια πορεία προς τον σοσιαλισμό μέσω συνεχών μεταρρυθμίσεων (reforms). Oσο για τους ρεβιζιονιστές, το «αμάρτημά» τους είναι ότι τολμούν να αναθεωρούν (revise) έστω και ορισμένα σημεία από τα ιερά κείμενα και βιβλία. Αντί να αποστηθίζουν και να τηρούν ευλαβικά κάθε σημείο του κομματικού Ταλμούδ, γνωστού και με το προσωνύμιο «Βασικές αρχές του Μαρξισμού-Λενινισμού», οι ρεβιζιονιστές, είτε στο ιδεολογικό πεδίο είτε έμπρακτα, υποστηρίζουν απόψεις οι οποίες τροποποιούν έστω και ελάχιστα τα κομμουνιστικά θέσφατα, όπως αυτά κληροδοτήθηκαν από τους μεγάλους αρχιερείς της κομμουνιστικής ορθοδοξίας, πριν από εκατό ή εκατόν πενήντα χρόνια.

Μιας και έπιασα τους -ισμούς, αξίζει νομίζω να αναφερθώ και σε μια άλλη κατηγορία, αυτούς που έλκουν την καταγωγή τους όχι από κάποιο αφηρημένο ουσιαστικό (ειρηνισμός, ρεαλισμός, συμβολισμός, αυταρχισμός κ.λπ.) αλλά από κάποιο πρόσωπο.

Και πρώτα τα από την Αρχαιότητα προερχόμενα, όπως ο μιθριδατισμός, ο οποίος αναφέρεται στον βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη Στ’, τον Ευπάτορα ή τον Μεγάλο (περ. 132-63 π.Χ.), αντίπαλο των Ρωμαίων σε τρεις διαδοχικούς πολέμους, για τον οποίο λέγεται ότι έπαιρνε μικρές δόσεις δηλητήριου προκειμένου να αποκτήσει ο οργανισμός του ανοσία και να μη διατρέχει έτσι κίνδυνο να τον δηλητηριάσουν. Κατ’ επέκταση, για μιθριδατισμό γίνεται σήμερα λόγος με την έννοια του εθισμού σε κάτι δυσάρεστο ή απεχθές, έτσι που τελικά να μη μας ενοχλεί, να μην του δίνουμε σημασία. Επίσης από την Αρχαιότητα, και ειδικότερα από τους πρωτοχριστιανικούς αιώνες, προέρχεται ο όρος μανιχαϊσμός και το επίθετο μανιχαϊκός. Προέρχονται από τον πέρση αιρεσιάρχη Μάνη (216-277 μ.Χ.), ο οποίος, επηρεασμένος και από τον Ζωροαστρισμό της πατρίδας του, έδινε έμφαση στην ασυμφιλίωτη σύγκρουση του Καλού και του Κακού στον κόσμο. Eτσι κάπως, φτάσαμε στο «αυτή η προσέγγιση είναι μανιχαϊκή», με την έννοια ότι το ζήτημα αντιμετωπίζεται με όρους απόλυτης αντιπαράθεσης, με όρους άσπρου-μαύρου. Oσο για τα εναλλακτικά χρησιμοποιούμενο επίθετο μανιχαϊστικός, ή, ό, δεν είναι λάθος, στο μέτρο που σχηματίζεται όχι από τον ίδιο τον αιρεσιάρχη αλλά από τους οπαδούς του (μανιχαϊστές ή μανιχαίοι). Περισσότεροι -ισμοί την επόμενη εβδομάδα.

Επιδόρπιο

Διάβασα πρόσφατα κάπου τον τίτλο «Απόδραση στο Μεσολόγγι». Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι στο Μεσολόγγι κάποιος κρατούμενος δραπέτευσε. Συνεχίζοντας την ανάγνωση του δημοσιεύματος, σύντομα κατάλαβα ότι πρόκειται για πρόταση που αφορούσε ολιγοήμερο ταξίδι ή εκδρομή στο Μεσολόγγι. Να μια ακόμα περίπτωση κακοποίησης της γλώσσας για λόγους φθηνού εντυπωσιασμού ή μπακαλολυρισμού.